Gezonde leefomgeving
Je fysieke en sociale omgeving heeft een grote impact op je gezondheid. ZonMw verbindt stakeholders, financiert de ontwikkeling van kennis over hoe onze leefomgeving onze gezondheid beïnvloedt, en stimuleert de vertaling van deze kennis naar de praktijk.
Wat is een gezonde leefomgeving?
Het maakt uit waar je woont. Je fysieke en sociale omgeving heeft een grote impact op je gezondheid. Een gezonde leefomgeving nodigt uit tot gezond gedrag, stimuleert beweging en ontmoeting en beschermt tegen gezondheidsrisico's. Een ongezonde leefomgeving daarentegen maakt het lastig of zelfs onmogelijk voor mensen om zo gezond mogelijk te blijven.
ZonMw financiert de ontwikkeling van kennis over hoe onze leefomgeving onze gezondheid beïnvloedt. Deze kennis is hard nodig, want onze gezondheid staat onder toenemende druk. En een gezonde leefomgeving is allesbehalve vanzelfsprekend, want ruimte is schaars in Nederland en wordt lang niet altijd ingezet voor een gezonde(re) leefomgeving. Daarom is het belangrijk om echt goed te begrijpen wat we allemaal kunnen doen om onze leefomgeving gezonder te maken.
Milieu
Ontmoeten
Bewegen
Voedselomgeving
Klimaat
Infectieziekten
Wat kan onderzoek bieden?
Veel van onze programma’s dragen bij aan het opbouwen en delen van kennis over een gezonde leefomgeving. Wij stimuleren de ontwikkeling, verspreiding en implementatie van kennis om onze gezondheid te beschermen tegen bijvoorbeeld infectieziekten of klimaatverandering, en om onze gezondheid te bevorderen door een betere leefstijl of gezondere wijk.
Samenwerking tussen verschillende disciplines, domeinen en stakeholders is cruciaal om een gezonde leefomgeving te realiseren. Zo richt het programma Gezonde Leefomgeving Integrale Aanpak (GLIA) zich op (het doorontwikkelen van) praktijkkennis, een integrale aanpak en op 'samen leren'. Gemeenten en GGD’en kunnen met deze kennis gezondheid meewegen bij het inrichten en beheren van de fysieke omgeving en bijdragen aan een gezonde leefomgeving.
Dit programma was onderdeel van het domeinoverstijgende programma ‘Gezonde Leefomgeving’, een initiatief van het ministerie van VWS, in afstemming met de ministeries van LVVN, BZK en IenW. ZonMw en RIVM voerden dit programma uit met en voor de mensen, organisaties, en overheden uit het gezondheids-, sociale, en ruimtelijk-fysieke domein.
Samenwerken aan de gezonde leefomgeving
Hoe neem je gezondheid mee bij de inrichting en het beheer van de fysieke leefomgeving? In meer dan 50 projecten werkten gemeenten en GGD’en samen aan praktijkkennis, een integrale aanpak en ‘samen leren’. Dat deden ze met subsidie uit ons programma Gezonde Leefomgeving Integrale Aanpak. De opbrengsten laten zien hoe belangrijk domeinoverstijgend samenwerken is én hoe waardevol het is om bewoners daarbij te betrekken.
Gezond leven in gemeente en regio
Wat werkt op het gebied van preventie en het bevorderen van de gezondheid? In deze kennisbundel voor gemeenteambtenaren en GGD’ers staan inzichten en praktische instrumenten om gericht te werken aan een gezonde leefomgeving. De kennis is opgedaan in ruim 4 jaar, in 35 projecten, met subsidie uit ons Preventieprogramma.
Gezondheid in alle beleidsdomeinen, One Health en Planetary Health
Wereldwijde ontwikkelingen zoals klimaatverandering, biodiversiteitsverlies en grootschalige verontreiniging bedreigen voor onze gezondheid. De gezondheidszorg draagt op haar beurt bij aan deze veranderingen via bijvoorbeeld afval en de uitstoot van broeikasgassen. Wij stimuleren onderzoek dat deze verbanden erkent. Lees hoe een One Health en Planetary Health-benadering in onderzoek verbanden legt tussen veranderingen in de wereld en de consequenties ervan voor mensen, dieren en milieu.
Op Rijksniveau groeit het belang van ‘gezondheid in alle beleidsdomeinen’. Je gezinssituatie, werk, inkomen, opleiding, je huis en buurt - het heeft allemaal invloed op je gezondheid. Daarom is aandacht voor gezondheid in alle beleidsdomeinen van belang.
Het maakt uit waar je woont
Wanneer draagt jouw leefomgeving bij aan je fysieke, sociale en mentale welbevinden? Het antwoord hierop is niet eenduidig. ZonMw draagt met kennis en innovatie bij aan een gezonde leefomgeving voor iedereen. Kijk en luister naar onze videopodcast over de toegankelijkheid van gemeentes voor mensen met een beperking.
Samenwerken aan de gezonde leefomgeving
Hoe neem je gezondheid mee bij de inrichting en het beheer van de fysieke leefomgeving? De opbrengsten uit meer dan 50 projecten laten zien hoe belangrijk domeinoverstijgend samenwerken is én hoe waardevol het is om bewoners daarbij te betrekken.
Maatschappelijke opgaven
De opgaven waar we nu voor staan in zorg, gezondheid en welzijn zijn talrijk. ZonMw richt zich als verbinder van kennis en organisaties op een aantal maatschappelijke opgaven.
Lees de Gezonde Leefomgeving-editie van ons online magazine Impuls
Wat is er nodig om te zorgen dat onze leefomgeving ons helpt om gezond te blijven? Die vraag stelden wij aan onze stakeholders en collega’s in ons magazine Impuls. Zij gaven uiteenlopende antwoorden, maar over een ding waren zij het eens: voor een gezonde leefomgeving hebben we alle domeinen nodig.
