Gezonde leefomgeving

Leefomgeving en gezondheid zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Leefomgeving kan positief bijdragen aan fysiek, mentaal en sociaal welbevinden van mensen. Er is behoefte aan meer kennis hierover. Dit faciliteren wij als onderzoeksfinancier en verbinder, samen met beleidsmakers en praktijkprofessionals.

Wat is een gezonde leefomgeving?

Intuïtief voelt iedereen aan wat een gezonde leefomgeving is. Mensen koppelen dit begrip aan, bijvoorbeeld gezond gedrag, een schoon milieu en duurzame huizen. Het is een breed begrip, dwars door alle sectoren heen. De afgelopen jaren heeft ZonMw verschillende onderzoeken gefaciliteerd die een gezonde leefomgeving bevorderen. Deze onderzoeken leveren meer kennis over hoe de omgeving, waarin mensen wonen, werken en leven, hun gezondheid beïnvloedt.

Gezondheid is fysiek, sociaal en mentaal welbevinden

De laatste jaren is ‘gezonde leefomgeving’ een veelgebruikt paraplubegrip geworden. Vooral beleidsmakers en bestuurders duiden hiermee (ook) een maatschappelijk opgave aan waarop zij echt willen sturen. ZonMw draagt daar met kennis aan bij. Wij spreken van een gezonde leefomgeving als deze bijdraagt aan het fysiek, sociaal en mentaal welbevinden van mensen. Volgens onze definitie draagt een gezonde leefomgeving bij aan de gezondheid van mensen door gezond gedrag te bevorderen en mensen tegen risico’s te beschermen.

Bekijk welke onderwerpen onder gezonde leefomgeving vallen:

Afbeelding
Paraplu gezonde leefomgeving
Op dit plaatje staan de onderwerpen die aan het maatschappelijk vraagstuk gezonde leefomgeving raken: infectieziekten, klimaatverandering, microplastics, gezonde wijk, duurzame zorg, voedselomgeving, mentale veerkracht, toegankelijkheid, leefstijl, sport en bewegen, sociaaleconomische gezondheidsverschillen, gezondheidsbevordering, veiligheid en luchtkwaliteit.

Wat kan onderzoek bieden?

Samenwerking tussen verschillende disciplines, domeinen en stakeholders is cruciaal om een gezonde leefomgeving te realiseren. Vanuit het programma Gezonde Leefomgeving Integrale Aanpak zetten we in op deze samenwerking in praktijkgerichte onderzoeksprojecten. Vanuit dit programma financieren we onderzoek naar de invloed van leefomgeving op onze gezondheid. De huidige subsidieoproep gaat over het toepassen van kennis over een gezonde leefomgeving.  Kijk ook eens op de pagina Gezonde wijk voor meer onderzoek bij gemeenten.  

Het maakt uit waar je woont

Afbeelding
Man loopt met blindengeleidehond het stadhuis uit.

Wanneer draagt jouw leefomgeving bij aan je fysieke, sociale en mentale welbevinden? Het antwoord hierop is niet eenduidig. ZonMw wil met kennis en innovatie bijdragen aan een gezonde leefomgeving voor iedereen. Kijk en luister naar onze videopodcast over de toegankelijkheid van gemeentes voor mensen met een beperking.

Hoe toegankelijk is jouw gemeente?

Een integrale benadering: One Health en Planetary health

Lees hoe de integrale en multidisciplinaire benadering van One Health en Planetary Health verbanden legt tussen veranderingen in de wereld en de consequenties ervan voor mensen, dieren en milieu. Denk aan klimaatverandering, microplastics en infectieziekten.

Beleidsmaker, gebruik de kennis uit onderzoek

Hoe kunnen we gezond gedrag van mensen bevorderen, én hen tegen gezondheidsrisico’s beschermen? Op landelijk, provinciaal, gemeentelijk en wijkniveau staan beleidsmakers voor de complexe opgave om een gezonde leefomgeving te ontwikkelen. Dit zijn uitdagende vraagstukken, waarin het ruimtelijk, gezondheids- en sociaal domein bij elkaar komen. Wij stimuleren die beleidsmakers om bij elkaar te komen en samen tot passende doelstellingen te komen aan de hand van ontwikkelde kennis. Lees meer over beleid en gezonde leefomgeving.

Onderzoeker, help mee met het ontwikkelen van kennis

De omgeving waarin mensen wonen, werken en leven beïnvloedt hun gezondheid. Daarover is meer kennis nodig dan we nu al hebben. Regelmatig staan er subsidieoproepen open binnen de 12 thema's die een relatie hebben met een Gezonde leefomgeving.

FAIR-data

Maak uw data geschikt voor hergebruik en het delen ervan. Op die manier leveren data een bijdrage aan toekomstig en innovatief onderzoek. Wij streven naar grote wetenschappelijke en maatschappelijke impact van onderzoeksresultaten en dus ook van onderzoeksdata. Wil onderzoek impact hebben, moeten de data herbruikbaar zijn voor verificatie van de uitkomsten van onderzoek en voor gebruik in toekomstig onderzoek.

Met onze procedures voor datamanagement en datastewardship stimuleren we dat data FAIR zijn. FAIR staat voor vindbaar, toegankelijk, koppelbaar en herbruikbaar. Het is de Engelse afkorting van findable, accessible, interoperable and reusable.

Praktijkprofessional, pas de kennis uit onderzoek toe in de praktijk

Veel kennis over het realiseren van een gezonde leefomgeving blijft onbenut. Wij stimuleren dat onderzoekers bruikbare producten opleveren die aansluiten op de behoeften van de praktijk, zoals bijvoorbeeld richtlijnen. Rekening houden met de eindgebruikers van onderzoekskennis en hun behoeften zorgen voor effectieve implementatie. Lees hoe wij die implementatie in de praktijk stimuleren.

Gebruik ons netwerk uit beleid, praktijk en onderzoek

Samen met andere partijen werken wij aan de maatschappelijke en wetenschappelijke uitdagingen op het gebied van gezonde leefomgeving. Om kennisbehoeften te signaleren, onderzoek te financieren en impact te stimuleren, stellen we ons netwerk beschikbaar voor samenwerking.