Beter slapend de behandeling in bij psychiatrische klachten
1 op de 5 Nederlanders krijgt te maken met psychiatrische klachten. Reguliere behandelingen slaan niet altijd goed aan. Goede slaap krijgt geen aandacht, terwijl die essentieel is om nieuw gedrag aan te leren tijdens de behandeling van de klachten. Patiënten leren nu hun slaap verbeteren vóór de behandeling start. Eus van Someren vertelt erover.
Betere slaap biedt beste kans op effectieve behandeling
Psychiatrische klachten behoren tot de meest voorkomende en belastende aandoeningen. En slapeloosheid is over alle psychiatrische klachten heen het meest risicovolle en prevalente symptoom. ‘Het doel van dit project was patiënten beter slapend de behandeling in laten gaan’ vertelt projectleider Eus van Someren.
‘In de reguliere behandeltrajecten voor mensen met psychiatrische klachten is standaard geen aandacht voor slaap. Terwijl aandacht voor betere slaap de beste kans biedt om de reguliere behandeling te verbeteren en terugval te voorkomen’, vertelt Eus. ‘Goede slaap is nodig om emoties te reguleren en om nieuwe cognities en gedragingen aan te leren. Dit is essentieel, want het zijn de kern componenten van de reguliere behandelingen van psychiatrische klachten’.
eHealth interventies voor patiënten op de wachtlijst
Eus: ‘Binnen het project maakten we gebruik van een al bestaande eHealth methode. Deze bestond uit begeleide cognitieve en gedragsinterventies, gericht op leefstijl.
De interventie boden we pragmatisch aan, aan patiënten met psychiatrische klachten. Dit deden we op het moment dat de patiënten belandden in het (helaas gebruikelijke) wachtlijst-vacuüm: na de aanmelding bij de GGZ en voor de start van de behandeling’.
Resultaten
'Uit ons onderzoek bleek dat onze online behandeling op verschillende niveaus in de Geestelijke Gezondheidszorg voorafgaand aan de reguliere behandeling kan worden ingezet om slapeloosheid te verbeteren. Bijkomende voordelen voor herstel van psychologische problemen zijn er vooral als de behandeling wordt gegeven zodra psychische problemen zich beginnen te ontwikkelen. Idealiter zelfs nog voor iemand daar hulp voor zoekt. Dan verbetert de behandeling niet alleen slapeloosheid, maar ook angst en welzijn. De behandeling helpt vooral mensen met depressie. Implementatie in de praktijk zou zich het best richten op mensen in de algemene bevolking die slecht slapen en depressie ervaren maar hiervoor nog niet in de reguliere zorg zijn beland. Bijkomend voordeel is dat er op slapeloosheid minder een stigma rust dan op psychische problemen, en mensen daarvoor eerder hulp zullen zoeken'.
Samenwerking
'We werkten samen met verschillende praktijken die reguliere behandeltrajecten voor mensen met psychiatrische klachten aanbieden. We worven deelnemers via de volgende instanties: Altrecht,
ARQ IVP, Dokter Bosman, Instituut voor Directieve Interventies (IDI), Mulder & Van Schie, OLVG
Nederlands Slaapregister, Prezens, Psychotrauma Centrum Haarlem, Rivierduinen'.
De inzet van leefstijlgeneeskunde in de curatieve zorg
Een gezonde leefstijl is belangrijk om gezond te blijven en verkleint de kans op chronische aandoeningen, zoals hart- en vaatziekten en diabetes. Kunnen we leefstijl ook inzetten als ‘medicijn? Om dit te achterhalen, doen 10 projecten klinisch medisch onderzoek naar leefstijlgeneeskunde. Dit doen ze vanuit de programmalijn Innovatie (Preventieprogramma). Daarnaast werken we samen met verschillende lokale gezonde leefstijlinitiatieven, huisartsen en gemeenten.