Samen sterk met suiker: een toepassing in de eerstelijns diabeteszorg voor praktisch opgeleiden
Patiënten met een praktische opleiding vinden onvoldoende aansluiting bij de reguliere diabeteszorg. In de huisartsenpraktijk kan de groepsinterventie ‘Samen sterk met suiker’ hen extra ondersteunen in diabetes zelfmanagement. Karien Stronks en Bedra Horreh vertellen je er meer over.
‘Met ons onderzoek hebben we de benodigde kennis geleverd om ‘Samen sterk met suiker’ onderdeel te maken van de standaard diabeteszorg in de eerste lijn’ vertelt projectleider Karien. ‘Zodat we kunnen zorgen voor duurzame implementatie in de praktijk’.
‘We hebben kennis opgedaan over het effect van deze groepsinterventie op het verloop van suikerziekte bij praktisch opgeleide patiënten’ vervolgt uitvoerend onderzoeker Bedra. ‘We hebben gekeken naar of de interventie een positief effect op de opname van koolhydraten heeft bij deze patiëntgroep. En of de patiënt de medicatie beter opneemt. Dit hebben we onderzocht in de huisartsenpraktijk op ruim 100 patiënten. De vergelijkingsgroep was gebaseerd op registratiegegevens.
Extra ondersteuning bij diabetes zelfmanagement
Veel zelfmanagement programma’s rond diabetes 2 zijn gebaseerd op een individuele benadering, waarin het informeren van de patiënt centraal staat. Maar voor de groep patiënten die laaggeletterd is en beperkte gezondheidsvaardigheden heeft, is dit niet genoeg. Zij hebben extra ondersteuning nodig om zelfstandig met suikerziekte om te gaan.
Karien: ‘Uit onderzoek blijkt dat bij deze groep de suikerziekte minder goed is ‘ingesteld’. Het is belangrijk dat de instelling van hun ziekte verbetert. ‘Samen sterk met suiker’ kan hier positief aan bijdragen.’
Over de interventie ‘Samen sterk met suiker’
‘De groepsinterventie vond plaats in de buurt waar patiënten wonen’ vertelt Bedra. ‘We gaven de patiënten extra aandacht en gebruikten passende leerstrategieën. Ook richtten we de focus op het mobiliseren van sociale steun’
Patiënten die meededen aan de groepsinterventie leerden stap voor stap hoe zij het beste met hun suikerziekte om kunnen gaan. Maar ook: hoe je zo gezond mogelijk leeft en gezonde gewoonten vol kunt houden. Elke week kwam een groep deelnemers bijeen om ervaringen uit te wisselen, onderwerpen te bespreken en activiteiten te ondernemen. De bijeenkomsten waren voor patiënten uit de buurt en werden geleid door een groepsleider.
Kosteneffectiviteit
Dit onderzoek heeft laten zien dat een op maat gemaakte, groepsgerichte aanpak van patiënten met diabetes type 2 met lage gezondheidsvaardigheden, tot een verbetering van klinische uitkomsten leidt, ondanks dat deze patiënten al vele jaren de ziekte hadden (gemiddeld 11 jaar).
Daarnaast liet de procesevaluatie zien dat met name de positieve groepsdynamiek en het collectieve leerproces bijdroeg aan het succes van het programma, net als het gebruik van materiaal dat op de doelgroep was afgestemd.
Samenwerking met vele partners
Bedra: ‘We werken samen met een aantal huisartspraktijken in Amsterdam die het programma aanbieden, bijvoorbeeld GAZO praktijken en OLVG locatie oost. Ook werken we samen met Windesheim Flevoland, de GGD Amsterdam, Diabetesvereniging Nederland en Zilveren Kruis’.
De inzet van leefstijlgeneeskunde in de curatieve zorg
Een gezonde leefstijl is belangrijk om gezond te blijven en verkleint de kans op chronische aandoeningen, zoals hart- en vaatziekten en diabetes. Kunnen we leefstijl ook inzetten als ‘medicijn? Om dit te achterhalen, doen 10 projecten klinisch medisch onderzoek naar leefstijlgeneeskunde. Dit doen ze vanuit de programmalijn Innovatie (Preventieprogramma).