De gemeente is medeverantwoordelijk voor de ondersteuning van mantelzorgers. Dus ook in de palliatieve zorg. In Noord- en Oost-Flevoland betrekt het netwerk palliatieve zorg de gemeenten heel direct bij wat er speelt in de regio. Bijvoorbeeld tijdens ‘omgekeerde werkbezoeken’.

Van mens tot mens

In de palliatieve zorg komen – letterlijk en figuurlijk – de grote vragen van het leven heel dichtbij. Niet alleen voor de betrokkenen en hun zorgverleners. Ook bestuurders en beleidsmakers worden geraakt door het thema van naderende dood. Anja Bosman, netwerkcoördinator palliatieve zorg in Noord- en Oost-Flevoland, zette er eens bewust op in tijdens een netwerkdag. ‘Ik heb alle aanwezigen letterlijk het bos in gestuurd, vanuit de locatie waar we bij elkaar waren. Ik zei: ga samen wandelen en praat met elkaar over de dood. Dan gebeurt er écht wat met mensen.’ Het ging Bosman niet om het opwekken van grote emoties, maar om het samen ervaren waar het werkelijk om gaat in palliatieve zorg. Ook daarin kom je immers als mens tot mens met elkaar in gesprek. De persoonlijke aanpak past goed bij een van de ZonMw-projecten waar de regio mee werkt: STEM, ofwel STerven op je Eigen Manier. Bosman: ‘Het is een inspiratiecyclus die hulpverleners en vrijwilligers ondersteunt in het met de patiënt bespreken van wensen en grenzen rond het sterven. En dat gesprek voer je nadrukkelijk ook met de mantelzorgers. Zij zijn de belangrijkste vertrouwenspersoon voor de patiënt, zij staan voor het gewone leven van de patiënt, naast alle noodzakelijke medische zorg.’

Beter in beeld

STEM is een van de initiatieven waarover het regionetwerk de gemeenten heeft geïnformeerd. Bosman: ‘Elk jaar, in de Week van de Palliatieve Zorg, zoeken we onze gemeenten letterlijk op. Tijdens een soort omgekeerde werkbezoeken gaan we met mensen uit het veld bij de wethouders langs. Voor iedere gemeente hebben we een mapje met materialen. Dat zijn de gespreksonderwerpen waar we de gemeente voor willen interesseren. Dit jaar hebben we een combi van zorgmedewerkers en vrijwilligers gemaakt, dus van formele en informele zorg.’ Dat laatste spreekt gemeenten aan, licht Bosman toe, want zij hebben een verantwoordelijkheid in het ondersteunen van vrijwilligers. De persoonlijke aanpak werkt, merkt Bosman. Gemeenten faciliteren graag projecten voor mantelzorgers, of betalen bijvoorbeeld mee aan de training van vrijwilligers van het hospice. De jaarlijkse werkbezoeken zijn daarnaast goed voor de meer structurele contacten. Zo heeft een hospice bijvoorbeeld lijntjes kunnen leggen met de gemeente, waardoor ze nu beter in beeld zijn en ook een financiële bijdrage hebben ontvangen.’

Op de kaart bij wethouders

Volgens Bosman gaat het vooral om de continuïteit. ‘Zorg dat je er ieder jaar weer bent. Dan kun je ook teruggrijpen op wat je het jaar daarvoor hebt besproken. Zo ontstaat een structurele relatie, waarin je ook informatie met elkaar gaat delen.’ Bosman vertelt als voorbeeld over de ‘oorverdovende stilte’ die veel mantelzorgers ervaren na het overlijden van hun naaste. Ineens valt alle zorg weg, terwijl nabestaanden – en dat word je als mantelzorger in de palliatieve zorg uiteindelijk vanzelf – juist heel veel behoefte kunnen hebben aan nazorg. ‘Dit thema hebben we dit jaar op de kaart gezet bij de wethouders. En dan hoor je in de gesprekken ineens over een initiatief elders in de regio waar wij nog niet van wisten. Vanuit de verbindingen die je gaandeweg legt, kom je zo samen steeds weer verder.’

 

Dit artikel staat ook in onze Palliatieve zorg nieuwsbrief over mantelzorg. Wilt u meer artikelen lezen over mantelzorg? Lees dan onze nieuwsbrief

3 gouden lessen

Lessen over het samenwerken met gemeenten

Les 1)

Maak ruim op tijd je werkbezoekafspraak met de wethouder – gewoon via het secretariaat – en vraag er de afdeling Communicatie bij. Die zorgen voor mooie foto’s en lokale publiciteit. Neem niet teveel bestuurders en managers mee, maar vooral medewerkers en vrijwilligers. Bereid het bezoek ook samen voor.

Les 2)

Gemeenten hebben in het sociaal domein belang bij de inzet van vrijwilligers. Veel gemeenten willen daarom graag meebetalen aan trainingen, bijvoorbeeld van vrijwilligers van het hospice. Vraag ernaar, leg het op tafel en maak duidelijk dat ook mantelzorgers daarmee geholpen kunnen zijn.

Les 3) 

Sluit aan bij de lunches die veel gemeenten organiseren voor vrijwilligers en mantelzorgers. Probeer daarbij ook zorgmedewerkers te laten aanhaken, zodat er meer interactie ontstaat. Laat bij je voorstel zien dat je gezamenlijk het initiatief neemt. Gemeenten houden van samenwerkende organisaties.

Naar boven
Direct naar: NavigatieDirect naar: InhoudDirect naar: Onderkant website