Betere pijnbehandeling met het Mobiel Pijnteam

Kwetsbare verpleeghuisbewoners met een heupfractuur die geen operatie krijgen, ervaren vaak veel pijn. Pijnstillers werken vaak onvoldoende of geven allerlei vervelende bijwerkingen. Vanuit deze behoefte ontstond ons project ‘Implementatie van een Mobiel Pijnteam voor palliatieve patiënten in het verpleeghuis’. De kern van het project is om met een Mobiel Pijnteam specialistische pijnbehandeling te verplaatsen van het ziekenhuis naar het verpleeghuis. Om heuppijn te verminderen, behandelen wij kwetsbare ouderen in hun eigen omgeving door middel van een echogeleide neurolytische zenuwblokkade. Bij een neurolytische zenuwblokkade wordt met behulp van een echo medicatie (fenol of alcohol) rondom zenuwen in de heup (modified-PENG blokkade) ingespoten die zenuwen kunnen uitschakelen en daarmee de overdracht van pijnsignalen kan blokkeren. Er is de afgelopen jaren al onderzoek gedaan naar de effectiviteit van deze behandeling waaruit bleek dat dit effectief en veilig is voor kwetsbare ouderen met een inoperabele heupfractuur.

In het Amsterdam UMC en Dijklander ziekenhuis hebben we een Mobiel Pijnteam opgericht bestaande uit anesthesioloog-pijnspecialisten met expertise in regionale anesthesie en palliatieve pijnzorg. Het team heeft scholing ontvangen over de modified PENG-blokkade en werkt nauw samen met chirurgen en klinisch geriaters in hun eigen ziekenhuis en specialisten ouderengeneeskunde, physician assistants en huisartsen in de regio. Deelnemende verpleeghuizen in de regio hebben een voorlichting gehad over het project en kunnen kwetsbare ouderen aanmelden bij het Mobiel Pijnteam. De grootste groep die in aanmerking komt bestaat uit kwetsbare ouderen met een heupfractuur, maar er kunnen ook andere indicaties worden besproken zoals ernstige oncologische, neuropatische of ischemische pijn die niet reageert op gebruikelijke pijnstillers. Belangrijk is dat er altijd een zorgvuldige afweging wordt gemaakt over het wel of niet insturen naar het ziekenhuis. Na goedkeuring komen wij binnen enkele dagen naar het verpleeghuis om de zenuwblokkade van de patiënt te verrichten. Alle benodigde spullen nemen we mee (onder andere draadloze echo, tablet, naalden, steriele set en injectievloeistof) en het vervoer naar het verpleeghuis regelen we zelf.

Om de implementatie van het Mobiel Pijnteam te evalueren, maken we gebruik van een speciaal implementatiemodel. We nemen interviews en vragenlijsten af met patiënten en/of naasten en ook met verschillende zorgverleners. Belangrijk is om te kijken wat bevorderende en belemmerende factoren zijn om dit initiatief ook in andere regio’s in Nederland van de grond te krijgen. De resultaten van de interviews en een kostenbatenanalyse verwerken we in een implementatie- en opschalingsplan. We werken samen met de landelijke beroepsvereniging van de anesthesiologie en ouderengeneeskunde, het regionale netwerk Palliatieve zorg en de verpleeghuisorganisaties Cordaan, Amsta, Vivium, Omring en Zorgcirkel in Noord-Holland.

We willen de pijnzorg voor kwetsbare ouderen in het verpleeghuis verbeteren door de juiste zorg op de juiste plek te leveren. Uiteindelijk kijken we in dit project of het haalbaar is om een Mobiel Pijnteam ook in andere regio’s in Nederland uit te rollen. Naast de verpleeghuiszorg is een uitbreiding richting de huisartsenzorg ook nog een mogelijkheid in de toekomst. De belangrijkste boodschap die ik wil meegeven is dat medisch specialisten ook buiten de muren van het ziekenhuis een waardevolle bijdrage kunnen leveren. Zo hoop ik dat we kosten kunnen besparen, de zorg in Nederland rondom de patiënt kunnen organiseren en naar een hoger niveau kunnen tillen.