Sessie Samen de zorg vergroenen: hoe werkt het in de praktijk

In het programma zetten 69 ziekenhuizen gezamenlijk een stap richting een duurzamere toekomst door het implementeren van bewezen duurzaamheidsinterventies op verpleegafdelingen en het verduurzamen van het geneesmiddelgebruik. Ze zetten zorgprofessionals aan tot groene gedragsverandering. Er wordt gewerkt met 2 pijlers:

1. Er zijn 21 verduurzamingsinterventies voor verpleegafdelingen.
2. Er zijn 8 verduurzamingsinterventies voor geneesmiddelen, waarin wordt onderzocht hoe geneesmiddelen minder of duurzamer kunnen worden voorgeschreven.

Landelijk zet het programmateam zich in aan het realiseren hiervan, regionaal zijn er implementatiebegeleiders en per ziekenhuis worden een Green Nurse Champion en een duurzaamheidscoördinator ingezet om duurzame initiatieven aan te jagen en te verankeren in de organisatie.

Met de 10R-strategieën (zoals reduce, re-use en recycle) voor circulariteit, onderzoeken ze hoe het beste met producten in het ziekenhuis kan worden omgegaan. V&V-professionals spelen hierin een grote rol. De verduurzamingsinterventies zijn specifiek ontwikkeld voor verpleegafdelingen, en verpleegkundigen staan dagelijks in direct contact met de patiënt. Zij zijn daarmee bij uitstek de professionals die het verschil kunnen maken.

Tijdens de sessie presenteerden Klaske en Jiske 2 concrete praktijkvoorbeelden: het terugdringen van het gebruik van handschoenen en het verminderen van celstofmatten. Aan de hand van deze interventies laten zij zien hoe duurzame keuzes zich verhouden tot minder duurzame alternatieven. Daarbij maken zij de impact op CO₂-uitstoot inzichtelijk en delen zij praktische implementatietips en de belangrijkste geleerde lessen.

Tijdens de sessie gingen deelnemers ook zelf aan de slag met duurzame interventies. Zij werkten aan 1 van de 2 praktijkvoorbeelden: aanpassing van de inloopsnelheid van een waakinfuus of het gebruik van kraanwater in plaats van natriumchloride (NaCl) voor wondspoeling. 

In groepjes dachten de deelnemers na over hoe deze interventies succesvol kunnen worden ingevoerd in de dagelijkse praktijk. Daarbij werkten zij een praktisch stappenplan uit, met aandacht voor gestructureerde en haalbare aanpak: 

• Het concreet maken van het doel van de interventie.
• Wat de kansen en bedreigingen zijn voor het implementeren van de gekozen interventie.
• Hoe je de bedreigingen kan verhelpen en de kansen kunt stimuleren.
• Wie je nodig hebt (in je implementatieteam) en wat je precies gaat doen.
  • Welke andere stakeholders relevant zijn.
  • hoe je deze stakeholders meeneemt.
• Hoe je de implementatie evalueert.

In de groep werden volop ervaringen en inzichten uitgewisseld, wat leidde tot nieuwe ideeën om verspilling tegen te gaan. Het enthousiasme werkte aanstekelijk en inspireerde deelnemers om de opgedane inzichten direct toe te passen in hun eigen praktijk. De besproken voorbeelden laten zien dat duurzaamheid écht loont. Minder verspilling zorgt niet alleen voor lagere kosten, maar ook voor minder onnodige handelingen en meer tijd voor de patiënt. Door bewust te kiezen voor duurzame oplossingen en samen te werken aan het vergroenen van de zorg, draagt iedereen bij aan toekomstbestendige zorg. Zo ontstaat een win-win-win situatie: voor de patiënt, de zorgverlener én het milieu. Juist dat positieve effect werkt volgens de deelnemers extra motiverend om met de interventies direct aan de slag te gaan in hun werk.