Kennishub Zorgtechnologie als motor voor passende zorg

De sessie richtte zich op de vraag hoe zorgtechnologie kan bijdragen aan passende zorg: de juiste zorg, op het juiste moment en op de juiste plek. Voorbeelden hiervan zijn digitale ondersteuning en thuismonitoring, waarbij zorgvragers alleen contact hebben met een zorgprofessional wanneer dat nodig is. 

Ongeveer 25 deelnemers gingen hierover met elkaar in gesprek aan de hand van een aantal stellingen:

• ‘Zonder technologie en AI kunnen we, in de toekomst, geen passende, toegankelijke zorg leveren.’
• ‘We weten al goed waar technologie helpt in het zorgproces, maar gebruiken het nog te weinig.’
• ‘De grootste drempels bij zorgtechnologie zijn wij zelf (gedrag en samenwerking), niet in de technologie.’
• ‘Zorgprofessionals krijgen nu onvoldoende tijd, training en zeggenschap om technologie goed te gebruiken.’
• ‘Zonder actieve regie van V&V-professionals wordt zorgtechnologie ons opgelegd in plaats van samen ontwikkeld.’
• ‘Als we écht samen zorgtechnologie verder willen brengen, om passende zorg te leveren, moeten sommige huidige werkwijzen en rollen verdwijnen.’

Door positie te kiezen tussen ‘eens’ en ‘oneens’ ontstonden levendige discussies waarin praktijkervaringen en verschillende perspectieven werden gedeeld. Enkele stellingen worden hieronder kort toegelicht:

Afbeelding

Bij de eerste stelling, ‘Zonder technologie geen passende zorg’, stond het merendeel van de deelnemers aan de kant van ‘eens’. De belangrijkste argumenten waren de toenemende zorgvraag, het personeelstekort en de tijdswinst die technologie kan opleveren. Tegelijkertijd werd benadrukt dat technologie veilig moet zijn, dat de effecten ervan goed onderzocht moeten worden en dat succesvolle toepassing afhankelijk is van goede ondersteuning binnen de organisatie. Verschillende deelnemers benadrukten dat technologie nooit een vervanging mag zijn van persoonlijk contact; de menselijke maat blijft essentieel.

Ook bij de tweede stelling, ‘We weten dat technologie goed werkt, maar we gebruiken het te weinig’, was er brede overeenstemming. Deelnemers gaven aan dat er al veel bewezen toepassingen beschikbaar zijn, maar dat deze nog onvoldoende worden benut. Als redenen werden genoemd dat nieuwe systemen niet altijd goed aansluiten op de dagelijkse praktijk en dat implementatie vaak complexer is dan verwacht. Daarnaast zijn scholing, tijd en ondersteuning belangrijke voorwaarden om technologie daadwerkelijk succesvol in te zetten.

De derde stelling, 'Zorgprofessionals krijgen te weinig training', kreeg eveneens veel bijval. Deelnemers ervaarden dat zorgprofessionals niet altijd voldoende worden voorbereid op het gebruik van nieuwe technologieën. Hierdoor ontstaat onzekerheid en worden beschikbare mogelijkheden niet optimaal benut.

Bij de vierde stelling, 'De grootste drempel is gedragsverandering', ontstond veel herkenning. Deelnemers gaven aan dat zorgverleners vaak vasthouden aan bestaande werkwijzen en soms bang zijn dat technologie ten koste gaat van het menselijke aspect van zorg. Jongere en nieuwe collega's lijken technologische innovaties en AI-toepassingen vaak sneller te accepteren. 

Een praktische tip uit de discussie was dat organisaties duidelijk moeten kiezen voor nieuwe werkwijzen: als een nieuwe technologie wordt ingevoerd, moet het oude systeem niet onbeperkt beschikbaar blijven. Dit vergroot de adoptie en voorkomt vrijblijvend gebruik.

De belangrijkste conclusie van de workshop was dat zorgtechnologie een belangrijke bijdrage kan leveren aan passende zorg, maar dat succesvolle implementatie meer vraagt dan alleen het beschikbaar stellen van technologie. Scholing, acceptatie, gedragsverandering en goede organisatorische randvoorwaarden zijn minstens zo belangrijk. Innovatie gaat daarbij niet alleen over technologie, maar ook over slimmer samenwerken en anders organiseren.

Digitale transformatie opent ongekende mogelijkheden voor verpleegkundigen, verzorgenden IG en verpleegkundig specialisten. Dit vraagt om nieuwe competenties en ondersteuning. V&VN heeft hier een duidelijke visie over gevormd. Lees hier meer over via deze link.