Voeding

Veel mensen krijgen in hun leven te maken met ziekten en chronische aandoeningen. Gezonde voeding helpt voorkomen dat mensen ziek worden, en draagt bij aan een goede kwaliteit van leven.

ZonMw signaleert welke kennis nodig is over de invloed van voeding op onze gezondheid en geeft subsidie aan onderzoekers om deze kennis te ontwikkelen. Ook werken we met nationale en internationale partners aan een sterkere kennisinfrastructuur en een betere toepassing van resultaten uit onderzoek.

Veel vraagstukken rondom voeding en voedselbeleid zijn niet uniek voor Nederland. Daarom neemt ZonMw deel in diverse internationale netwerken. Zo voert ZonMw het secretariaat van Healthy Diet, Healthy Life (HDHL). Dit is een samenwerking van 14 landen voor internationale afstemming van onderzoek naar voeding en voedselsystemen. Via dit netwerk en andere internationale samenwerkingen heeft ZonMw al vele Nederlandse onderzoekers gefinancierd, en resultaten uit internationaal onderzoek doorvertaald naar de Nederlandse context.

Voeding kan bijdragen aan het voorkomen en behandelen van ziekten. ZonMw financiert onderzoek naar de interactie tussen voeding, genen en gezondheid. Dit helpt om risicofactoren te identificeren en de kans op ziekten te verminderen.

Ongezond eten belast bijvoorbeeld de stofwisseling, waardoor de hoeveelheid suiker in het bloed stijgt en het risico op onder andere diabetes en hart- en vaatziekten toeneemt. Kennis over de invloed van voeding op ons immuunsysteem helpt om deze risico’s te verkleinen. En ook al klinkt het tegenstrijdig: ondervoeding en overgewicht komen regelmatig samen voor. Ze worden veroorzaakt door ziekte of veroorzaken ziekte. Daarom is het belangrijk om daar bij ziekte op te screenen.

Hoe kunnen we onze leefomgeving zo inrichten dat gezonde voedselkeuzes makkelijker zijn dan ongezonde? Beleid speelt hierin een belangrijke rol. Onderzoek brengt kansen in kaart voor een beter beleid voor onze voedselomgeving, en biedt handvatten om dit beleid ook echt om te zetten in resultaat.

Met subsidie van ZonMw ontwikkelden gemeenten, GGD’en en onderzoekers praktische instrumenten om een gezonde voedselomgeving te stimuleren én beter samen te werken over domeinen heen. Deze tools en geleerde lessen vind je in onze kennisbundel ‘Samenwerken aan de gezonde leefomgeving’.

Financiering vanuit HDHL maakte het Policy Evaluation Network (PEN) mogelijk – een samenwerking tussen 28 onderzoeksinstituten uit 7 Europese landen en Nieuw-Zeeland. Deze samenwerking heeft concrete handvatten opgeleverd waarmee landen in kaart kunnen brengen welke beleidsmaatregelen het effectiefst zijn en in hoeverre het beleid ook echt is geïmplementeerd.  

Goede voeding en voldoende beweging zijn onderdeel van een gezonde leefstijl, helpen om overgewicht te voorkomen en verkleinen de kans op chronische ziekten. Voeding heeft ook invloed op behandeling en herstel bij ziekte. Daarom financiert ZonMw (klinisch) onderzoek naar leefstijlgeneeskunde in de curatieve zorg, waar een gezonde leefstijl steeds vaker wordt gezien als een volwaardige behandelmethode.

Een derde van de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen komt uit ons voedselsysteem. Dit heeft een enorme impact op het klimaat, die we willen verkleinen. Met een groeiende wereldbevolking moeten we bovendien zorgen dat we voldoende voedsel kunnen produceren mét zorg voor de aarde.

Hierbij is het belangrijk dat de duurzame keuze ook de gezonde keuze is. Daarom ontvangen onderzoekers financiering om samen met maatschappelijke en private partijen te kijken naar innovaties in de voedselketen, van productie tot de gezondheid van de consument.

Via HDHL coördineren we het Europese HDHL Food4Health, dat stakeholders uit onderzoek, industrie, beleid en maatschappij verbindt om oplossingen te vinden voor de samenhangende uitdagingen van voeding-gerelateerde ziekten en klimaatverandering. En door partner te zijn van HDHL maken wij deel uit van FOODPathS en CLEVERFOOD, waar we met onze internationale partners werken aan een gezond, duurzaam, veilig en eerlijk Europees voedselsysteem.