Voeding en het immuunsysteem

De COVID-19-pandemie heeft duidelijk laten zien hoe dieetgerelateerde stofwisselingsziekten en infectieziekten met elkaar samenhangen: stofwisselingsziekten zoals obesitas en type 2 diabetes verhoogden de ernst van een COVID-19-infectie. Hierdoor ontstond de behoefte aan meer inzicht in de rol van voeding bij het immuunsysteem. Om deze reden heeft HDHL 6 projecten gefinancierd binnen de NUTRIMMUNE-ronde waarin onderzoek naar de rol van voeding, het immuunsysteem en het complexe samenspel tussen infectieziekten en chronische aandoeningen, centraal staat.

Via de NUTRIMMUNE-financieringsronde zijn een drietal Nederlandse onderzoeksgroepen betrokken bij de gefinancierde projecten. Hieronder worden deze nader belicht.

TransInf

Het TransInf-consortium, onder leiding van Quirijn de Mast (Radboudumc), bestudeert of een verandering van een Westers dieet naar een traditioneel Afrikaans dieet, en het innemen van een traditionele gefermenteerde drank, de werking van het immuunsysteem verbetert. De eerste resultaten laten zien dat een Westers dieet gepaard gaat met een ontregeling van het immuunsysteem en hogere ontstekingswaarden. Daarentegen bleek een overstap van een Westers dieet naar een traditioneel Afrikaans dieet, en het drinken van de gefermenteerde drank, juist positieve effecten te hebben op het immuunsysteem. Deze eerste resultaten laten de impact van voeding op het immuunsysteem zien, en het belang van het behoud van het traditionele dieet in Afrika. Andere betrokken onderzoekers bij dit project komen uit Frankrijk en Duitsland. 

METARYL

Het METARYL-consortium, met Wouter de Jonge (Amsterdam UMC) als coördinator, doet onderzoek naar hoe het aminozuur tryptofaan via voeding kan bijdragen aan verbeterde immuunfuncties en wondgenezing bij patiënten die een maagverkleining hebben ondergaan. Het project toont aan dat het essentiële voedingsbestanddeel en aminozuur tryptofaan door de darmmicrobiota kan worden omgezet om de wondgenezing van de darm na een operatie te verbeteren. Ook zijn er verschillende darmbacteriën geïdentificeerd die voor dit effect kunnen zorgen. Naast de Nederlandse onderzoeksgroep zijn ook onderzoekers uit Duitsland en Frankrijk betrokken bij dit project.

DIYUFOOD

Het DIYUFOOD-consortium, met Ruifang Lui van het Leids Universitair Medisch Centrum, wil met hun onderzoek de biologische mechanismen van 5 verschillende voedingspatronen (zoals de ‘healthful plant-based diet index’) naar ziekte-uitkomsten, zoals infectieziekten, begrijpen. Dit doen ze door gebruik te maken van data van cohortstudies uit Israël, Nederland, het Verenigd Koninkrijk en China. De eerste resultaten uit het Israëlische cohort laten een associatie zien tussen meer dan 200 darmmicrobioomsoorten en levergezondheid. Ook bleken hiervan 82 soorten geassocieerd te zijn met alle 5 de voedingspatronen. Dit zou kunnen betekenen dat bepaalde darmbacteriën een universele rol spelen in levergezondheid en het risico op infectieziekten, ongeacht het voedingspatroon. 

Bij de overige gefinancierde projecten, OBESIMM, RESIST-PP en PreVegDiet, zijn geen Nederlandse onderzoekers betrokken. Meer informatie over deze projecten is te lezen op de HDHL-website.

Dit symposium was de perfecte gelegenheid voor de onderzoekers om met elkaar in contact te komen. Er ontstonden nieuwe connecties en samenwerkingen tussen projecten, waardoor onderzoekers meer van elkaar kunnen gaan leren.