Sessie Verzorgenden IG als cruciale schakel voor toekomstbestendige zorg
Verzorgenden IG zijn onmisbaar voor toekomstbestendige en passende zorg in de wijkverpleging en het verpleeghuis. Maar hoe zien verzorgenden IG hun eigen rol? Welke rol speelt zeggenschap? En hoe kan de expertise van verzorgenden IG nog beter benut worden bij onderzoek om de praktijk te verbeteren?
(Nog) vaak onzichtbaar, maar absoluut onmisbaar
Wat zie je op deze foto? ‘Tijd en aandacht voor de ander. Vertrouwd en dichtbij’, klinkt het uit de zaal. Iemand anders reageert: ‘Nee, ik zie juist een zorgvrager die ver weg is. Wordt diegene wel gehoord?’.
De sessie verzorgenden IG als cruciale schakel voor toekomstbestendige zorg begint met een paar foto’s uit het fotoboek Onzichtbaar maar onmisbaar van onderzoekers Marieke van Wieringen en Kim van Erp. Marjon van Rijn en Patricia Jepma prikkelen de zaal door vragen te stellen over wat ze zien op de foto en waarom juist dat hen opvalt. Bij elke foto ontstaat zo een mooie discussie over wat we zien, en wat ook juist niet.
Onderzoeker Marieke van Wieringen en Marita de Kleijne-Peters, verzorgende en voorzitter van het platform V&VN Verzorgenden reageren op de zaal en vragen zich hardop af hoe de stem van de verzorgende geuit kan worden, zodat ook anderen het horen. Want zoals de titel van het fotoboek van Marieke doet vermoeden, zijn verzorgenden (nog) vaak onzichtbaar, maar ook absoluut onmisbaar.
Sfeerimpressie
Wat maakt een verzorgende zo cruciaal voor de toekomstbestendige zorg?
Marita vertelt vanuit haar jarenlange ervaring als verzorgende IG dat de langdurige zorgrelatie die een verzorgende met een zorgvrager heeft het verschil maakt. Verzorgenden bouwen een zeer nauwe band op met zowel de zorgvrager als naasten. Zij kennen de levensgeschiedenis en merken vaak als eerste op als er iets niet pluis is. Zo vertelt Marita over een zorgvrager waarbij ze snel wist dat er iets aan de hand was, omdat meneer niet meer zijn dagelijkse sigaretje kwam roken. Dat deed hij juist altijd, dus deze afwijking in zijn routine viel meteen op. Deze signaleerfunctie die verzorgenden hebben, door de nauwe banden die ze opbouwen, is volgens haar cruciaal.
Er wordt echter niet altijd goed geluisterd naar verzorgenden. Dat blijkt niet alleen uit de ervaringen die Marita deelt, maar ook uit het gesprek met de zaal. Zo vertelt een deelnemer uit de zaal dat zij als verzorgende niet meer zelf de arts mag bellen als ze constateert dat er iets mis is. Ze moet dan eerst de coördinerend verpleegkundige bellen, die dan weer overlegt met de arts. ‘Artsen vonden dat ze teveel onbenullige telefoontjes kregen’, licht ze toe. De zaal zucht. Anderen beamen het gevoel van machteloosheid en het gemis van vertrouwen in hun kennis en kunde.
Niet langer praten in niveaus, maar over functies
Hoe kunnen we ervoor zorgen dat verzorgenden meer gehoord en gewaardeerd worden? Marita geeft een aantal handvatten voor dingen die je als verzorgende zelf kan doen, zoals het serieus nemen van je eigen onderbuikgevoel, overleggen met collega’s, simpel maar helder uitleggen aan de arts waarom je dat gevoel hebt en daadkracht tonen. ‘Blijven bellen, de aanhouder wint’. Marjon, Patricia en Marieke delen hun ervaringen binnen onderzoek doen en het écht betrekken van verzorgenden. Een aantal andere knelpunten zoals de leegstroom van de opleiding liggen lastiger omdat hier meerdere aspecten meespelen. Eén van deze aspecten is het praten in niveaus waardoor een onbewuste rangschikking optreedt. En laat dat nou wel iets simpels zijn dat we morgen al anders kunnen doen. Niet langer praten in niveaus, maar over functies.
Presentatie en fotoboek
Sprekers
Hedwig Wiersma*
Hedwig Wiersma is coördinerend verzorgende IG en ruim 12 jaar werkzaam binnen de geriatrische revalidatiezorg bij zorggroep Solis in Deventer. Sinds vorig jaar is zij ook lid van de Professionele Advies Raad (PAR) waar zij momenteel met haar collega’s werkt aan het opzetten van de PAR.
*Helaas was Hedwig door omstandigheden niet aanwezig. Marita de Kleijne-Peters, verzorgende en voorzitter van het platform V&VN Verzorgenden, was in haar plaats aanwezig.
Marieke van Wieringen
Marieke van Wieringen is onderzoeker aan de afdeling Organisatiewetenschappen van de Vrije Universiteit Amsterdam. Daarnaast is Marieke directeur van het Talma Instituut.
LinkedIn-profiel
Marjon van Rijn
Marjon van Rijn is bijzonder lector kwaliteit van ouderenzorg. Zij werkt als senior onderzoeker bij afdeling Ouderengeneeskunde van Amsterdam UMC en het Universitair Netwerk Ouderenzorg Amsterdam (UNO Amsterdam). Daarnaast is Marjon hoofddocent onderzoek aan de Hogeschool van Amsterdam bij het cluster Verpleegkunde.
Patricia Jepma
Patricia Jepma is postdoc onderzoeker bij de afdeling Ouderengeneeskunde van het Amsterdam UMC en onderwijsadviseur bij het Universitair Netwerk Ouderenzorg Amsterdam (UNO Amsterdam).
