Preventieonderwijs in de geneeskundeopleiding

Waar gaat het project over?

In het project hebben we met de afdelingen sociale geneeskunde van alle UMC's uitgewerkt wat basisartsen moeten kunnen ten aanzien van preventie. Vervolgens hebben we in 3 onderwijspilots lessen opgehaald over hoe je goed onderwijs maakt over preventie. Alle informatie hebben we samengebracht in een Routekaart Effectief preventieonderwijs in de geneeskundeopleiding.

Waarom vinden jullie dit project/onderwerp belangrijk?

Er is toenemend besef dat gezondheidsproblemen preventief domeinoverstijgend aangepakt moeten worden. Er is een oproep voor meer preventie in het medisch domein en daarmee ook in het medisch onderwijs. Dit wordt onderstreept door het nieuwe raamplan Artsopleiding 2020. Dit laat zien dat het tijd is voor actie, want de eindtermen in het nieuwe raamplan vragen om een concretiseringsslag om tot effectief onderwijs te komen. Daar draagt dit project aan bij. 

Waar ben je het meest trots op?

Op de samenwerking tussen de afdelingen Sociale geneeskunde. We hebben zowel tijdens de uitvoering van het project als tijdens de verdere implementatie van de Routekaart intensief met hen samengewerkt. We hebben bijvoorbeeld onze resultaten gepresenteerd bij het landelijk overleg van opleidingsdirecteuren geneeskunde van de NFU. Daarnaast zijn alle opleidingen bezig om hun programma aan te passen aan het nieuwe raamplan en kijken we gezamenlijk hoe we onze resultaten hiervoor kunnen gebruiken.

Waarin was het project vernieuwend?

De inhoudelijke samenwerking tussen faculteiten in het onderwijs is vernieuwend. Zeker omdat dit op een gestructureerde manier gebeurde, in plaats van dat we enkel voorbeelden en ideeën uitwisselden. 

Daarnaast is de grotere aandacht van de afgelopen jaren voor preventie en leefstijl in het geneeskundecurriculum nieuw. We denken dat onze resultaten bijdragen aan het opleiden van basisartsen die hun taken in preventie goed kunnen uitvoeren. Om ervoor te zorgen dat de Routekaart ook echt bruikbaar is in de praktijk, hebben we deze uitgebreid getest bij verschillende doelgroepen die de Routekaart in de praktijk kunnen gebruiken. Bijvoorbeeld docenten van verschillende klinische en extramurale specialismen, maar ook studenten zelf en opleidingsdirecteuren.

Wat heeft het project opgeleverd

De resultaten bestaan uit een paar onderdelen, die we gebundeld hebben in de Routekaart. Deze routekaart bestaat uit 3 onderdelen:

• Een raamwerk waarin uitgewerkt is welke taken basisartsen hebben ten aanzien van preventie.
• Kenmerken van onderwijs over preventie, waarbij we verder ingaan op wat preventieonderwijs onderscheidt van ander (geneeskunde)onderwijs en wat dit betekent voor de inrichting ervan.
• Een onderwijskundige verdieping, waarin we een aantal onderwijskundige concepten uitleggen die helpen bij het ontwikkelen van goed preventieonderwijs.

De Routekaart als geheel helpt om goed preventieonderwijs te ontwikkelen, passend bij de context van de opleiding. 

Bekijk de Routekaart hier

Met wie werkten jullie samen?

Formeel werkten we samen met de faculteiten geneeskunde van het LUMC, Amsterdam UMC - locatie AMC, Amsterdam UMC - locatie VUmc en Maastricht MC. Daarnaast hebben we onderwijspilots gedaan in Leiden, Amsterdam (locatie VUmc) en Utrecht. Alle faculteiten zijn geïnformeerd en betrokken bij de vorderingen en hebben het eindproduct ontvangen. In een gezamenlijke bijeenkomst met vertegenwoordigers van alle faculteiten hebben we implementatie besproken. We hebben overigens ook een vervolgsubsidie ontvangen in het kader van preventieambassadeur. In dat project gaan we workshops geven aan docenten van verschillende faculteiten om hen te ondersteunen met het realiseren van meer aandacht voor preventie in hun eigen onderwijs.