Zorg voor zingeving versterken met nascholing: een aanbod
Zingeving en levensvragen komen overal voor in zorg en welzijn. Maar waar herken je ze aan? En wat doe je ermee? Hoe werk je hierin samen? In de PLOEG-projecten (2019-2023) ontwikkelden we hulpmiddelen om deze vragen te beantwoorden. Via bij- en nascholingsaanbod brengen we die hulpmiddelen nu in de praktijk.
Raadpleging belanghebbenden
In de voorbereiding op het project ‘Na ploegen komt zaaien: in-company training multidisciplinaire zorg voor zingeving thuis’ en in de eerste fase van de ontwikkeling van het nascholingsaanbod hebben we veel tijd genomen om te horen wat passend aanbod zou zijn. Welke onderwerpen en hulpmiddelen uit de PLOEG-projecten (Palliatief Landelijk Onderzoek Eerstelijns Geestelijke verzorging) zijn het meest urgent voor medewerkers in zorg en welzijn? Welke vorm van nascholing is gewenst en passend in organisaties? 2 aspecten sprongen eruit: (1) de scholing moet contextgericht en praktisch zijn om als relevant en toepasbaar te worden ervaren, dus in-company aanbod is passend, maar (2) wij zijn niet altijd degene die de ‘company’ in moeten gaan. Bijvoorbeeld, onderwijs in signaleren en verwijzen van zingeving is een taak van Centra voor Levensvragen en geestelijk verzorgers in het algemeen, het zou passender zijn als wij onze kennis en hulpmiddelen gebruiken om hun didactische vaardigheden te ondersteunen. We leerden ook dat mensen bereid zijn meer tijd te investeren in de ontwikkeling van bepaalde vaardigheden dan wij in eerste instantie verwacht hadden, zoals in ondernemerschap en didactische vaardigheden. Ook een combinatie van modules sprak mensen aan, om de zorg voor zingeving op verschillende terreinen te versterken.
Het aanbod
Dus, waar zijn we op uitgekomen? Op 4 trainingen die in verschillende samenstellingen gevolgd kunnen worden:
In Dialoog met Methodiek, een ééndaagse training waarin je als team geestelijke verzorging of groep individuele geestelijk verzorgers met en van elkaar leert hoe je methodisch kunt werken en dit kunt verbinden aan je professionele identiteit. Het gespreksmodel ‘In dialoog met je levensverhaal’ uit PLOEG-2 wordt in de training gebruikt om methodisch werken te illustreren en te oefenen. Bij het Centrum voor Levensvragen Willem, waar de training is uitgeprobeerd, waardeerden deelnemers dat methodisch werken niet betekent dat je een protocol moet volgen. Ze ontdekten dat het hun intuïtieve handelen niet vervangt, maar juist hun repertoire verrijkt en verdiept. Contactpersonen hiervoor zijn Iris Wierstra en Anke Liefbroer.
Zinvol Trainen, een leergang met 2 trainingsdagen waarin je als team geestelijke verzorging of groep individuele geestelijk verzorgers je didactische vaardigheden (verder) ontwikkelt om je mede-professionals te kunnen trainen in aandacht voor zingeving en levensvragen. Tussen de 2 trainingsdagen in geef je zelf een training om te oefenen. De trainingsmaterialen en signalerings- en verwijstools uit PLOEG-3 worden gebruikt voor oefening en inspiratie. De eerste groep geestelijk verzorgers volgt momenteel de training. Contactpersoon hiervoor is Annelieke Damen.
Een (ontdekkings)reis naar samenwerking bij zorg voor zingeving, een in-company maatwerktraject waarin je als bestaand of zich vormend multidisciplinair netwerk 4 keer 2 uur bij elkaar komt om je samenwerking in ondersteuning bij zingeving te versterken. De inzichten uit PLOEG-1 en het onderzoek ‘Zinvol samenwerken in de thuissituatie’ door Hogeschool Viaa vormen de basis van dit traject. In de periode maart - mei 2025 gaan we met professionals bij ZINNET en FACT teams bij Dimence aan de slag. Ook het netwerk Samen Gezond Bodegraven heeft interesse getoond. Wat mensen vooral enthousiast maakt voor het traject is de mogelijkheid om elkaar en elkaars werk goed te leren kennen en een gezamenlijke visie te ontwikkelen. Contactpersoon hiervoor is Anja Visser.
De ondernemende geestelijk verzorger, projectonderwijs met 3 trainingsdagen, waarin je als team geestelijke verzorging of groep individuele geestelijk verzorgers je ondernemendheid (verder) ontwikkelt: waar liggen kansen in jouw context, hoe pak je die en ontwikkel je ze verder, hoe ga je partnerschappen aan, waar ligt jouw kracht? De inzichten en het werkboek ‘Geestelijke verzorging in de thuissituatie’ uit PLOEG-1 vormen de basis van de training. Momenteel geven experts in ondernemerschapstraining en geestelijk verzorgers feedback op het ontwerp van de training. We hopen het nog te kunnen proberen met een groep geestelijk verzorgers. Laat het dus vooral weten als u interesse heeft! Contactpersoon hiervoor is Anja Visser.
Combinatie van trainingen
De trainingen zijn los te volgen, maar je kunt ook denken aan een combinatie. Stel, je wilt als Centrum voor Levensvragen (CvL) de samenwerking in een wijk versterken. Je begint samen aan Een (ontdekkings)reis naar samenwerking bij zorg voor zingeving. Daarbij ontdekken jullie dat je mede-professionals behoefte hebben aan meer training rondom zingeving. (Een deel van) de geestelijk verzorgers in het CvL volgt dus de train-de-trainer Zinvol Trainen. Je wilt als samenwerkende geestelijk verzorgers en in het bredere netwerk van het CvL ook betere afstemming in je profiel en de manier waarop je werkt. Om je profiel en diensten systematisch te evalueren en doorontwikkelen volg je de leergang De ondernemende geestelijk verzorger en je gebruikt de training In Dialoog met Methodiek om de interne afstemming van werkwijzen en professionalisering te verstevigen. Zo werk je samen met je partners aan een stevig profiel en goed afgestemd dienstenpakket voor ondersteuning bij zingeving en levensvragen.
Borging
We zijn nog in gesprek met een scholingsaanbieder om de trainingen te borgen. De einddatum van het project is 15 mei 2025. Neem intussen voor meer informatie contact op met de contactpersoon voor de training(en).
ZonMw en zingeving in de palliatieve zorg
Dit project financieren we vanuit ons programma Palliantie. Met het programma zetten we ons in voor een goede kwaliteit van leven voor mensen die ongeneeslijk ziek zijn en hun naasten. Het tijdig herkennen en bespreekbaar maken van wensen en behoeften rondom het levenseinde, als ook zingevings- of levensvragen, helpt om passende zorg aan hen te verlenen. Meer informatie over zingeving kunt u vinden bij het onderwerp kwaliteit van leven.