Coronavirus maatregelen

De zeer uitzonderlijke situatie rondom de uitbraak van het coronavirus heeft ook gevolgen voor ZonMw. Alle belangrijke maatregelen, vragen en antwoorden rondom subsidierondes en lopend onderzoek vindt u op deze pagina

We moeten ons voorbereiden op de effecten van klimaatveranderingen en milieuvervuiling op gezondheid. Daarvoor is onderzoek nodig. Een voorbeeld: de hittegolf in de zomer van 2018 zorgde voor beleidsdiscussie over meer groen en water in de stad. Maar meer water levert mogelijk ziekten door ratten op en meer groen levert mogelijk meer Lyme op door teken.

De belangrijkste effecten van klimaatveranderingen en milieuvervuiling op gezondheid zijn op het gebied van

  • infectieziekten
  • voedselveiligheid en –zekerheid
  • huidkanker door UV-straling
  • allergieën
  • hitte in de stad
  • wateroverlast
  • longproblemen (COPD) door fijnstof
  • gezonde leefomgeving (water, groen)

Het is onduidelijk wat het gezondheidseffect van deze onderdelen apart en gezamenlijk is. De financiering voor onderzoek naar klimaat is nu ontoereikend en te versnipperd. We willen onderzoek financieren met een gezamenlijk doel op klimaat.

Klimaat, duurzaamheid en milieu hangen nauw met elkaar samen. Op deze pagina vindt u informatie over

  • onderzoek naar klimaat en gezondheid
  • duurzame zorg: meer duurzaamheid in de zorg kan bijdragen aan vermindering van milieuvervuiling en negatieve klimaateffecten
  • onderzoek naar het effect van microplastics op gezondheid

Klimaat en gezondheid

Verwachte subsidieoproep

We bereiden een subsidieoproep voor op basis van de kennisagenda Klimaat en Gezondheid en de afspraken van de Green Deal Duurzame Zorg. Deze subsidieoproep stellen we half november 2020 open. Het budget is beperkt en beschikbaar voor consortiavorming en het schrijven van een projectvoorstel voor een pilot. Houd onze subsidiekalender in de gaten.

Netwerkbijeenkomst

Op 26 november 2020 organiseren we een bijeenkomst voor geïnteresseerden met 2 doelen: het krijgen van informatie over de subsidieoproep en het met elkaar verkennen van samenwerkingsmogelijkheden. Bekijk het agenda-item en lees het nieuwsbericht.

Kennisagenda

In opdracht van ZonMw hebben RIVM, Universiteit Maastricht en Wageningen University & Research de kennisagenda klimaat en gezondheid ontwikkeld. Een samenhangend onderzoeksprogramma met brede focus is van belang om inzicht te krijgen in de gezondheidsrisico’s van klimaatverandering.

Lees ook het Mediatorartikel, het nieuwsbericht en de flyer over de kennisagenda klimaat en gezondheid

Relevante links over klimaat en gezondheid

Gezondheidsbevorderende zorgomgeving

CO2-reductie in de gezondheidszorg

Op 26 juni 2020 zijn 2 onderzoekten naar CO2-reductie in de gezondheidszorg afgerond naar aanleiding van de 1e pijler van de Green Deal 2.0: duurzame zorg voor een gezonde toekomst. Via 27 interviews met experts zijn de kennisbehoeften van ziekenhuizen en langdurigezorginstellingen geïdentificeerd en geprioriteerd. De resultaten laten zien waar meer kennis nodig is en waar stimulering en financiering van onderzoek kan worden ingezet om CO2  binnen de zorgsector verder te reduceren.

Voor meer informatie over de rapporten kunt u contact opnemen met Renata Klop via klop@zonmw.nl.

Green Deal 'Duurzame zorg voor een gezonde toekomst'

Op 10 oktober is het de dag van de duurzaamheid. Duurzaamheid is een onderdeel van klimaat en gezondheid. Op deze dag vragen wij extra aandacht voor de gezondheidsbevorderende leefomgeving en de maatregelen die daarvoor bedacht zijn. Op 10 oktober 2018, heeft ZonMw, samen met 131 andere partijen uit de zorg, overheid en bedrijfsleven, de Green Deal 'Duurzame zorg voor een gezonde toekomst' getekend. Inzet is het terugdringen van CO2-uitstoot, zuiniger gebruik van grondstoffen, minder medicijnresten in het water en een gezonde leefomgeving voor patiënt, cliënt en zorgmedewerkers.

De Green Deal heeft 4 pijlers waarvan gezondheidsbevorderende zorgomgeving er één is. In het kader van deze Green Deal Duurzame Zorg heeft het RIVM een verkenning uitgevoerd naar effectieve voedings- en omgevingsinterventies, gebaseerd op wetenschappelijke literatuur en een eerste oriëntatie op praktische voorbeelden in Nederland. Het resultaat zijn 8 factoren (zoals te zien in de afbeelding). Deze verkenning is het startpunt voor een breder vervolgonderzoek.

Relevante links over gezondheidsbevorderende zorgomgeving

Microplastics en gezondheid

Programma Microplastics & Health

Het programma Microplastics & Health wil inzicht verkrijgen in de mogelijke interactie en effecten van kleine plastic deeltjes op cel- en orgaanniveau bij mensen. Dit programma is een samenwerking tussen de topsectoren Life Sciences & Health en Water en wordt in samenwerking met NWO georganiseerd. In dit eerste wetenschappelijke programma ter wereld over dit onderwerp zijn 15 unieke onderzoeksprojecten naar de effecten van micro- en nanoplastics op onze gezondheid gehonoreerd. De eerste tussenresultaten zijn op 3 oktober 2019 tijdens een Plastic & Health congres in Amsterdam gepresenteerd. Het onderzoeksprogramma heeft een internationale programmacommissie. Het onderzoek is mogelijk gemaakt door financiering van NWO gesteund door de topsector Life Sciences & Health, topsector Water, het Gieskes-Strijbis Fonds en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (I&W).

Relevante links over microplastics en gezondheid

  • WHO-rapport 'Microplastics in drinking-water' (22 augustus 2019; Engels)
  • Het cahier 'Plastic, van zegen tot vloek' van Stichting Biowetenschappen en Maatschappij (BWM) gaat over kunststof. Dit wordt ook wel de belangrijkste uitvinding van de recente geschiedenis genoemd. De mens is zo verslaafd geraakt aan plastic en andere kunststoffen, dat we er bijna aan ten onder lijken te gaan. Het ligt langs de oevers van rivieren, in het diepst van de oceanen en op de toppen van de hoogste bergen. Zelfs in het water dat we drinken en de lucht die we inademen zit plastic (juni 2019)

NWO-topsectorbrede onderzoeksprogramma ‘Transities en Gedrag'

De samenleving staat voor een aantal opgaven op het gebied van ‘klimaat en energie’, ‘mobiliteit’, ‘landbouw en voedsel’ en ‘leefomgeving’. De verwachting is dat in de samenleving een versnelling nodig is om structurele veranderingen te kunnen realiseren. Welk gedrag en welke gedragsverandering maken transities mogelijk of versnellen ze? Sinds januari 2020 doen 12 consortia interdisciplinair onderzoek naar menselijk gedrag bij transities.

Multidisciplinair onderzoek nodig voor beheersing gevolgen klimaatverandering

Het veranderende klimaat betekent ook voor de wetenschap een grote uitdaging, waarbij onderlinge samenhang en samenwerking van partijen binnen en buiten de wetenschap essentieel is. Samenhangend en multidisciplinair wetenschappelijk onderzoek is nodig om verstandig beleid te voeren over klimaatverandering. Dit was een van de uitkomsten van de Climate Challenge Workshop van NWO en ZonMw op 10 oktober 2018. Wetenschappers en beleidsmakers uit verschillende vakgebieden gingen met elkaar in gesprek over deze grote uitdagingen voor de toekomst. Interesse in de uitkomsten van deze workshop? Lees van die inspirerende bijeenkomst het nieuwsbericht en het Engelstalige verslag

BWM-publicaties over klimaat

De temperatuur loopt heel langzaam op, de zeespiegel stijgt en de natuur om ons heen verandert mee. Het klimaat verandert, zoveel is duidelijk. Maar wat doet die verandering met ons en met onze leefomgeving? Stichting Biowetenschappen en Maatschappij (BWM) heeft diverse cahiers hierover uitgebracht, waaronder:

  • het cahier 'Klimaatverandering' over de negatieve consequenties voor de natuur, onze gezondheid en onze veiligheid
  • het cahier 'Duurzame Derde Wereld' waarin u leest of de huidige technische oplossingen op het gebied van landbouw, waterzuivering en energiewinning voldoende zijn om onze groeiende wereldbevolking een duurzame toekomst te bieden
  • het cahier 'Afvalwater' over hoe we duurzaam kunnen omgaan met water, energie en grondstoffen

Deze en andere cahiers over klimaatonderwerpen zijn te vinden op de website van BWM.

Relevante links

Contact

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met:

Dummyfoto van een man

Frank Pierik

Senior programmamanager 'Klimaat en gezondheid' en 'Microplastics & Health'

+31 70 3495477
Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website