Van goede wil naar actie: burgerparticipatie in Limburg krijgt vorm

Simone neemt met het samenwerkingsverband ‘Gezond Leven met Hersenletsel in Limburg (GHLIM)’ actief deel aan het Netwerk Leren Transformeren. Dit netwerk is onderdeel van het ZonMw-programma Ondersteuning Regionale Samenwerking (ORS) en ondersteunt regionale netwerken in hun transformatieproces, met als doel de zorg toekomstbestendig te maken. Dat vraagt om samenwerking tussen zorgaanbieders, welzijnorganisaties, de zorgverzekeraar, onderzoekers en natuurlijk ook patiënten. Simone deelt haar ervaringen en de geleerde lessen tot nu toe. 

Simone vertelt open over hun leerproces en hoe dat begon: “In de subsidieaanvraag was burgerparticipatie één van de bouwstenen, maar we hadden er nog geen concrete invulling aan gegeven. Daar wilden we nu juist mee aan de slag als samenwerkingsverband, samen met de andere DSV’s in het netwerk Leren Transformeren. Het onderwerp participatie leefde wel. Professionals vonden het vreemd dat we over gezond leven met hersenletsel spraken zonder dat de stem van de doelgroep gehoord werd.”

Simone bracht hun vraagstuk in tijdens een intervisiebijeenkomst van het Netwerk Leren Transformeren : hoe zetten we de eerste stappen richting meer samenwerking met burgers? 

De sessie gaf mooie inzichten. “Wat me het meest is bijgebleven, is de simpele maar krachtige boodschap: maak het niet ingewikkeld, ga gewoon het gesprek aan. Dat hielp ons om de drempel te verlagen. We dachten eerst dat we allerlei structuren moesten optuigen voordat we konden beginnen. Maar het bleek juist belangrijk om klein te starten.”

Na de intervisie maakte het projectteam direct werk van participatie. Er werd een vacature uitgezet voor ervaringsdeskundige projectmedewerkers. De respons was groter dan verwacht én positief. Twee mensen met eigen ervaring met hersenletsel, Marlon en Ernest, werden aangenomen en werden lid van het kernteam. “Ze brengen allebei iets unieks,” aldus Simone. “Marlon laat haar stem duidelijk horen in groepssessies, Ernest denkt scherp mee over strategie en communicatie. Hun inbreng, ook over ogenschijnlijk kleine dingen zoals taalgebruik, maakt echt verschil.”

Daarnaast kijkt het samenwerkingsverband hoe bestaande initiatieven, zoals breincafés en een regionale klankbordgroep, kunnen bijdragen aan burgerparticipatie. Dit zijn kansrijke plekken om mensen te werven of het gesprek aan te gaan, juist omdat mensen daar al komen. “De breincafé’s bijvoorbeeld zijn nu vooral informatief van aard, maar daar liggen kansen om ook samen na te denken over thema’s als het veranderende zorglandschap,” aldus Simone. “We proberen slim gebruik te maken van wat er al is.”

De samenwerking met ervaringsdeskundigen heeft niet alleen geleid tot betere plannen, maar ook tot meer bewustwording. “Het verandert hoe je kijkt, hoe je communiceert, welke vragen je stelt,” zegt Simone. “Het is echt een ander perspectief dat je toevoegt. En dat werkt aanstekelijk: professionals voelen zich gesterkt, omdat ze eindelijk iets kunnen doen met hun wens om de doelgroep te betrekken.”

Toch is het niet altijd eenvoudig. “Het vraagt ook organisatorisch iets van je. Je moet nadenken over praktische zaken zoals tijdstippen, reistijd, pauzes, belastbaarheid. En je moet zorgen dat de verbinding blijft, ook als je elkaar niet wekelijks ziet.”

Hoewel er al veel is bereikt, ziet Simone ook nog uitdagingen. “We willen burgerparticipatie niet alleen in het project, maar ook in de bredere samenwerking verankeren. Dat betekent: ook op bestuurlijk niveau het gesprek voeren mét in plaats van over mensen.” In december 2025 staat een bijeenkomst met bestuurders gepland, waarin de ervaringen en opbrengsten van de samenwerking met ervaringsdeskundigen gedeeld worden. “We hopen dat dit inspireert en aanzet tot verdere stappen.”

Op basis van haar ervaringen geeft Simone 3 tips aan andere netwerken:

1. Begin klein, maar begin. Wacht niet tot alles perfect geregeld is. Een  setting waarin mensen zich gerespecteerd voelen is snel gecreëerd en zorgt meteen voor diepere, eerlijkere inzichten. Ga het gesprek aan en leer al doende.
2. Werk eerst samen, richt daarna in. Structuren volgen uit samenwerking, niet andersom.
3. Wees niet bang. We zijn allemaal burgers. Het hoeft niet ingewikkeld te zijn.

Het verhaal van Simone Sep en haar collega’s laat zien hoe een intervisie van een uur tot waardevolle inzichten kan leiden die je meteen kunt toepassen in de praktijk. Ook de andere deelnemers gaven aan ervan te leren. Wilt u ook een intervisie doen in uw regio? Gebruik de handreiking intervisie.

Om het gesprek tussen burgers en professionals op gang te brengen zetten Simone en haar team het Participatiespel in (zie foto bij dit artikel). Het is bedoeld voor professionals en inwoners die samen werken aan beleid of een project. Laat u inspireren en lees hier meer over het Participatiespel.

Benieuwd naar de functieomschrijving voor een projectmedewerker met ervaringskennis? U bekijkt de functieomschrijving hier.