Achtergrond afbeelding Achtergrond afbeelding darkmode

Interprofessionele samenwerking in de eerste lijn

Laatst aangepast:

Hoe organiseer je samenwerking in de eerstelijnszorg op zo’n manier dat je de meest optimale zorg biedt? En wat is het effect van interprofessionele samenwerking bij complexe zorg- en ondersteuningsvragen in de eerste lijn? Om die vragen te beantwoorden, investeert ZonMw in onderzoek naar interprofessionele samenwerking in de eerstelijnszorg.

Subsidieronde effect van interprofessionele samenwerking

In 2026 zijn 8 nieuwe projecten van start gegaan om het effect van interprofessionele samenwerking bij complexe zorg- en ondersteuningsvragen in de eerste lijn te toetsen. De samenwerking tussen paramedici, verpleegkundigen, verpleegkundig specialisten, verzorgenden, patiënten en hun naasten staat daarbij centraal, maar ook andere zorg- en welzijnsprofessionals kunnen betrokken zijn. De kennis uit deze onderzoeksprojecten helpt om beter te begrijpen wanneer interprofessionele samenwerking werkt, voor wie en onder welke omstandigheden. Daarmee dragen de projecten bij aan zorg die goed, toegankelijk en betaalbaar blijft.

Overzicht projecten (lopend)

  • PASSIE: interprofessionele samenwerking voor passende zorg bij NAH en kwetsbare ouderen

    Projectleider Jerôme van Dongen (Zuyd Hogeschool) en hoofdaanvrager Judith Meijers (Maastricht University)
    Verpleging en Verzorging
    Kwetsbare ouderen en mensen met niet-aangeboren hersenletsel krijgen vaak ondersteuning van diverse zorgprofessionals. Door beperkte afstemming onderling ontstaat er echter dubbel werk en worden de patiënt en mantelzorger extra belast. In dit project wordt onderzocht hoe effectieve interprofessionele samenwerking tussen verpleegkundigen en verzorgende disciplines, paramedici, specialisten, huisartsen en maatschappelijk werkers bijdraagt aan passende zorg.

  • ZICHT: passende zorg voor ouderen met complexe problematiek via interprofessionele eerstelijnszorg

    Projectleider Dorien Oostra (HAN University of Applied Sciences) en hoofdaanvrager Minke Nieuwboer (Radboudumc)
    Verpleging en Verzorging
    Interprofessionele samenwerking tussen paramedici, verpleegkundige en verzorgende disciplines en andere eerstelijnsprofessionals leidt tot betere afstemming en hogere kwaliteit van zorg. Maar het is nog onduidelijk in hoeverre deze samenwerking bijdraagt aan de 4 principes van passende zorg. In dit project worden de effecten van interprofessionele samenwerking op deze principes onderzocht in 2 lokale eerstelijnsnetwerken voor kwetsbare ouderen.

  • IRiS: Interprofessionele Samenwerking bij Reablement, een realist evaluatie

    Projectleider Carola Döpp (Radboudumc) en hoofdaanvrager Maud Graff (Radboudumc)
    Paramedische Zorg 2023 - 2026
    Reablement is een aanpak die ouderen helpt zo zelfstandig mogelijk te blijven, en ervaringen zijn positief. Maar er is nog onvoldoende bekend over waarom reablement werkt en voor wie dit het meeste effect heeft. Dit project onderzoekt hoe de samenwerking tussen zorgprofessionals bijdraagt aan passende zorg, zelfredzaamheid en de participatie van ouderen, zowel thuis en in het verpleeghuis.

  • INTER-ACT: roadmap voor interprofessionele samenwerking in voedings- en beweegzorg in het ziekenhuis

    Projectleider en aanvrager Karin Valkenet (Universitair Medisch Centrum Utrecht) 
    Paramedische Zorg 2023 - 2026
    In ziekenhuizen werken verpleegkundigen en paramedici vaak langs elkaar heen, wat kan leiden tot suboptimale voedings- en bewegingszorg bij patiënten met complexe problematiek. Dit vertraagt het herstel en leidt onder andere tot langere opnames en lagere zelfredzaamheid. Dit project richt zich op het verbeteren en evalueren van de interprofessionele samenwerking tussen verpleegkundigen, fysiotherapeuten en diëtisten.

  • Rondom Diabeter: interprofessionele samenwerking in leefstijlcoaching van mensen met diabetes type 1

    Projectleider en aanvrager Philip van der Wees (Radboudumc)
    Paramedische Zorg 2023 - 2026
    Rondom-Diabeter is een samenwerking van leefstijlcoaches, diëtisten en diabetesverpleegkundigen die mensen met diabetes type 1 coachen en begeleiden voor een gezonde leefstijl. In dit project wordt deze interprofessionele samenwerking geëvalueerd, zodat zorgverleners nog beter kunnen samenwerken en de leefstijlcoaching zo goed mogelijk aansluit bij de persoonlijke situatie en achtergrond.

  • WijkKompas Ouderen: passende zorg en ondersteuning door interprofessionele samenwerking in de wijk

    Projectleider en aanvrager Rixt Zuidema (Hogeschool Utrecht)
    Verpleging en Verzorging
    Het aantal thuiswonende kwetsbare ouderen met complexe zorgvragen groeit. Door gebrek aan structurele samenwerking tussen zorg- en welzijnsprofessionals is de zorg en ondersteuning niet altijd goed passend. Dit project evalueert de bestaande interprofessionele samenwerking in Vleuten‑De Meern, ontwikkelt deze samenwerking verder binnen een wijkcentrum, en onderzoekt welke samenwerkingsstrategieën op welke manier bijdragen aan de vier principes van passende zorg.

  • Meer bewegen doe je samen: interprofessionele beweeginterventies voor mensen met dementie

    Projectleider en aanvrager Hans Hobbelen (Hogeschool Utrecht)
    Paramedische Zorg 2023 - 2026
    In de praktijk blijkt het niet altijd eenvoudig om beweegactiviteiten onderdeel te maken van de dagelijkse zorg voor verpleeghuisbewoners met dementie en gedragsproblemen. Denk bij gedragsproblemen bijvoorbeeld aan onrust, somberheid of angst. Dit project ontwikkelt een programma om de samenwerking tussen zorgverleners, familie en vrijwilligers te verbeteren. Zo worden op-de-persoon-afgestemde beweegactiviteiten een vast onderdeel van het dagprogramma voor deze bewoners.

  • Samen verstaan we meer: betere samenwerking en passendere zorg voor mensen met een hersentumor

    Projectleider Christa Docter-Kerkhof (Leids Universitair Medisch Centrum) en hoofdaanvrager Monique Baas (Leids Universitair Medisch Centrum)
    Verpleging en Verzorging
    Mensen met een primaire hersentumor hebben vaak problemen met spreken en begrijpen, wat hun betrokkenheid bij zorgkeuzes belemmert. Dit vraagt om extra ondersteuning van patiënten en naasten, maar ook van zorgprofessionals. In dit project wordt naar mogelijkheden gezocht om de interprofessionele samenwerking tussen professionals onderling en met patiënten te optimaliseren, en wordt onderzocht of dit leidt tot passendere zorg.

Subsidieronde meerwaarde en proces onderbouwen (afgerond)

In 2026 vond het eindsymposium plaats van de subsidieronde Onderbouwen en verbeteren multidisciplinaire samenwerking tussen huisartsen, verpleegkundigen en paramedici. Daarin deden 6 projecten onderzoek naar de vraag: hoe organiseer je samenwerking in de eerstelijnszorg op zo’n manier dat je de meest optimale zorg biedt? Zij onderzochten de meerwaarde van multidisciplinaire/interprofessionele samenwerking, en het proces zelf. Daarbij focusten ze zich op de verbetering voor patiënten op (lichamelijk) functioneren, participatie in de maatschappij, langer thuis kunnen wonen, zelfredzaamheid en leefstijl De meerwaarde onderbouwden zij met minimaal 1 van de volgende aspecten: de ervaren gezondheid vanuit de brede benadering van gezondheid, kwaliteit van zorg, de betaalbaarheid van de zorg en/of het werkplezier van zorgprofessionals (Quadruple Aim). 

Eindsymposium

Tijdens het eindsymposium 'Samenwerking in de eerste lijn: omgaan met olifanten in de kamer' deelden de projecten hun inzichten en resultaten, gevolgd door een inspirerende discussie met Martin Munneke, Ronald Batenburg, Anneke van Vught, Piet van Meijeren en de zaal.

Bekijk de inzichten en resultaten 

Achtergrond subsidierondes

Uit de verzameling van de regiobeelden/praktijkvoorbeelden van Juiste Zorg op de Juiste Plek (JZOJP) en het rapport ‘Stand van het land regiobeelden’ van Berenschot (september 2020) blijkt dat de samenwerking tussen huisartsen, verpleegkundigen, verpleegkundig specialisten, verzorgenden en paramedici nog niet optimaal is. Goede voorbeelden hiervan zijn nog onvoldoende gemeengoed. Daarom hebben wij hier vanuit onze programma’s Paramedische Zorg en Verpleging en Verzorging en ons Kennisprogramma Huisartsgeneeskunde gezamenlijk budget voor vrij gemaakt.