Regionale samenwerking
Regionale samenwerking is cruciaal voor een toekomstbestendig zorgsysteem en het leveren van passende zorg. Er is een transformatie nodig van zorg en ondersteuning naar een nieuw gezondheidssysteem met meer aansluiting en samenwerking tussen de verschillende domeinen. Daarom investeert ZonMw op verschillende manieren in regionale samenwerking.
Domeinoverstijgende samenwerkingsverbanden
Samenwerken over de domeinen heen is noodzakelijk en tegelijkertijd complex. Dat vraagt van alle betrokken partijen dat ze over hun eigen belangen heen kijken, samen lastige keuzes maken over de inrichting van zorg en ondersteuning, en inwoners en patiënten actief betrekken bij die besluiten. ZonMw ondersteunt domeinoverstijgende samenwerkingsverbanden bij het opzetten en/of verstevigen van regionale samenwerkingsstructuren en het ontwikkelen en delen van benodigde kennis bij de transformatie naar een nieuws gezondheidssysteem. Dat doen we via 2 programmalijnen van het programma 'Ondersteuning regionale samenwerking'.
Inwoners en patiënten betrekken met participatiehubs
Maar hoe zorg je ervoor dat ‘de mensen om wie het gaat’ invloed kunnen uitoefenen bij vorming én uitvoering van beleid bij vraagstukken over gezondheid, zorg en ondersteuning in hun regio? Met het programma ‘Infrastructuur beleidsparticipatie door inwoners en patiënten bij regionale vraagstukken over gezondheid, zorg en ondersteuning’ stimuleren en ondersteunen we partijen in de regio bij het realiseren en ontwikkelen van een regionale participatiehub. Een participatiehub is een aanspreekbaar domeinoverstijgend netwerk van organisaties en mensen die, in de betreffende regio, door middel van diverse vormen van participatie ‘degenen om wie het gaat’ vertegenwoordigen bij regionale vraagstukken op het gebied van gezondheid, zorg en ondersteuning.
Samenwerking in de eerstelijnszorg
Met het programma 'Versterking organisatie eerstelijnszorg' ondersteunen we regio’s bij het implementeren van de Visie eerstelijnszorg 2030 en de eigen regionale plannen voor de versterking van de organisatie van de eerstelijnszorg. Dat doen we met subsidies voor het opzetten, uitbreiden en/of te versterken van regionale eerstelijnssamenwerkingsverbanden (RESV's) en voor iedere wijk in de regio een hecht wijkverband. Daarnaast kunnen eerstelijnsdisciplines kunnen vouchers aanvragen voor het opzetten, inrichten, uitbreiden en/of versterken van de monodisciplinaire organisatiegraad, zodat zij met afvaardiging en mandatering deel kunnen nemen aan het regionale eerstelijnssamenwerkingsverband en de regiotafels.
Zorg en ondersteuning bij onbegrepen gedrag
Persoonsgerichte zorg en ondersteuning voor mensen met onbegrepen gedrag vraagt om een integrale aanpak. Deze aanpak overstijgt bestaande domeinen en bijbehorende (financierings)schotten én vraagt om nieuwe denk- en werkwijzen. Daarom investeren we vanuit het Actieprogramma Grip op Onbegrip in een lerende omgeving en verbetercyclus in de regio voor het sociaal-, zorg- én veiligheidsdomein. Het programma is onderdeel van de aanpak verward/onbegrepen gedrag en veiligheid van de ministeries Justitie en Veiligheid (JenV), Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK).
Versnellers in de geestelijke gezondheidszorg
Het doel van het programma ‘Versnellers in de geestelijke gezondheidszorg’ is om regio’s waar ggz-cliënten gemiddeld het langst op hun intake en behandeling moeten wachten, te faciliteren in het aanstellen van een onafhankelijke Versneller. De versneller is iemand die helpt met het opzetten of behouden van de samenwerking tussen partijen in de regio. Met de inzet van een versneller kan de toegankelijkheid van de ggz verbeteren wat mogelijk de wachttijden van de ggz kan verkorten. De versneller is onafhankelijk en werkt niet voor één van de partijen in de regio. In de staat afstemming tussen ggz-organisaties onderling en tussen ggz, huisarts en sociaal domein centraal.
Verloskundige samenwerkingsverbanden
In Nederland is de geboortezorg van goede kwaliteit. Om deze kwaliteit te waarborgen én te verbeteren, investeren we vanuit het programma Versterking Verloskundige Samenwerkingsverbanden in het versterken van de kwaliteit en samenwerking van verloskundige samenwerkingsverbanden (VSV's). Elk VSV kan met de subsidie vanuit het programma stappen zetten in (verdere) implementatie van het basiskader en daarmee verder professionaliseren. In dit VSV-basiskader staan de 4 verantwoordelijkheden (ook wel bouwstenen genoemd) omschreven van de VSV's. Kijk voor meer informatie hierover op de website van de Federatie van VSV’s.
Academische werkplaatsen
Daarnaast investeert ZonMw in regionale Academische Werkplaatsen (AW'en). Dat zijn samenwerkingsverbanden waarin praktijk, beleid, onderzoek en onderwijs vanuit een domein samenwerken aan het ophalen, ontwikkelen, delen en toepassen van kennis. Door dit systematisch te doen, kunnen professionals, organisaties en beleidsmakers beter inspelen op de veranderende praktijk. Een goed georganiseerde kennisinfrastructuur is randvoorwaardelijk voor goede kennisontwikkeling en -benutting en speelt een belangrijke rol bij de doorgeleiding van kennis. We stimuleren de samenwerking en uitwisseling tussen de verschillende AW'en. Lees meer over de AW'en die subsidie ontvangen vanuit ZonMw:
Regionalisering in de Zorgakkoorden
Regionale samenwerking is 1 van de de 8 onderdelen van de werkagenda van het IZA: 'Om passende zorg te realiseren is regionale en lokale samenwerking nodig, en samenwerking met arbeidsmarktregio’s. Regionale partijen maken regiobeelden en concrete regioplannen, waarin staat beschreven hoe partijen gaan samenwerken. Zorgpartijen en de overheid spreken af hierbij verder te kijken dan het eigen belang. We versnellen de concentratie en spreiding van medisch specialistische zorg; dichtbij huis waar het kan, verder van huis voor hooggespecialiseerde complexe zorg. Ook zetten we in op het versterken van de samenwerking in de acute zorg, waarbij specifiek maatregelen zijn opgenomen om de continuïteit en kwaliteit van de avond-, nacht- en weekendzorg te waarborgen.' Ook heeft het een plek in het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA), Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en Wonen, Ondersteuning en Zorg voor Ouderen (WOZO).
Regionalisering in het ZonMw-beleidsplan
In het beleidsplan van ZonMw zijn 5 maatschappelijke opgaven benoemd. Eén daarvan is regionalisering:. Voor de uitvoering van transities kijkt de overheid vooral naar het regionale niveau. Er zijn echter grote verschillen tussen regio’s, bijvoorbeeld als je kijkt naar bevolkingssamenstelling, zorggebruik, zorgorganisatie en leercultuur. Daarmee verschillen ook de vraagstukken tussen de regio’s, zowel in type als in omvang. Maar ook de capaciteit tot verandering verschilt per regio. Wat haalbaar of werkbaar is in 1 regio, zal misschien niet mogelijk zijn in een andere regio. Dit alles maakt het noodzakelijk om kennis, advisering, monitoring en evaluatie op maat te leveren en met regio’s resultaten te bundelen, analyseren en vertalen om deze te kunnen opschalen.
