Achtergrond afbeelding Achtergrond afbeelding darkmode

Meer kennis over het vrouwenlichaam: nieuwe projecten gaan van start

Er is meer kennis nodig om de gezondheid van vrouwen te verbeteren. Met name de diagnostiek en behandeling van gynaecologische aandoeningen behoeft aandacht. Daarom gaan 6 projecten starten om meer kennis te ontwikkelen over deze aandoeningen.

De impact van vrouwspecifieke aandoeningen is groot

Veel vrouwen lopen onnodig lang rond met onbegrepen klachten, verkeerde diagnoses en aandoeningen die onbehandeld blijven. Zo duurt het vinden van de diagnose endometriose bij vrouwen gemiddeld 7 tot 8 jaar. De impact van vrouwspecifieke aandoeningen is groot, zo blijkt uit het rapport van de NVOG, Women Inc. en de Federatie Medisch Specialisten. Dit was een directe aanleiding voor het ministerie van VWS om in 2024 ZonMw te vragen om met 15 miljoen het kennisprogramma Vrouwspecifieke gezondheid op te starten. 

Projecten over gynaecologische aandoeningen

Eind december 2025 ontvangen de eerste projecten subsidie vanuit het kennisprogramma Vrouwspecifieke gezondheid. Ze zijn gericht op innovatief translationeel en klinisch onderzoek op het gebied van 3 geprioriteerde gynaecologische aandoeningen: bekkenbodemproblematiek, hormoongerelateerde aandoeningen en cyclusstoornissen & cyclusgerelateerde buikpijn. De projecten zijn samenwerkingsverbanden of consortia om de kennis op deze aandoeningen te vergroten.

De volgende 6 projecten ontvangen subsidie

MOTHER-II een cohortstudie naar de associatie tussen geboorte foetale caput en bekkenbodemdysfunctie

Projectleider en hoofdaanvrager: Corine Verhoeven, Amsterdam UMC

De helft van de vrouwen krijgt na een bevalling bekkenbodemproblemen zoals incontinentie en verzakking. Dit kan komen door schade aan dieperliggende bekkenbodemspieren, die niet altijd behandeld kan worden. Verwacht wordt dat de snelheid van de geboorte van het hoofdje hier invloed op heeft. Dat onderzoeken wij in dit project.

Verbeteren uitkomsten en organisatie van bekkenbodemzorg bij vrouwen met een symptomatische prolaps

Projectleider en hoofdaanvrager: Astrid Vollebregt, Spaarne Gasthuis

Er bestaat grote variatie in de diagnostiek en behandeling van prolaps in zowel de eerste als de tweede lijn. Behandelingen variëren van conservatief (pessarium, bekkenfysiotherapie) tot chirurgisch. Dit project wil praktijkvariatie verminderen en zorguitkomsten verbeteren door het systematisch in kaart brengen van deze variatie, het ontwikkelen van een landelijk cohort van vrouwen met prolaps, en het creëren van een voorspellend model voor de effectiviteit van behandelingen.

RHYTHM: Regulatie van hormonale sensitiviteit en de neurobiologie van stemmingsstoornissen

Projectleider: Pauline Jansen, Erasmus MC, hoofdaanvrager: Birit Broekman, Amsterdam UMC

Veel vrouwen voelen zich vlak voor hun ongesteldheid somber, angstig of snel boos. Dit kan samenhangen met veranderingen in hormoonniveaus. Sommige vrouwen zijn gevoeliger voor deze hormoonschommelingen. Zij ervaren zulke ernstige klachten dat we spreken van premenstrueel syndroom of depressie. Waarom deze klachten soms zo ernstig zijn, weten we niet goed. Daarom onderzoekt het RHYTHM-project hoe hormonen je emoties beïnvloeden in verschillende levensfasen.

Uterine Vascularisatie & Innervation als Key Targets voor adenomyose therapie: multimodaal onderzoek

Projectleider: Lynda Juffermans, Amsterdam UMC, hoofdaanvrager: Judith Huirne, Amsterdam UMC

Adenomyose, een afwijking waarbij de binnenbekleding (endometrium) tussen de spiercellen van de baarmoeder woekert, geeft klachten zoals hevig bloedverlies, veel pijn, verminderde vruchtbaarheid en miskramen. Met ons onderzoek willen wij 1) een behandeling ontwikkelen voor adenomyose door remming van abnormale angiogenese, en via een effect op de zenuwen ook de pijn te verminderen en vruchtbaarheid te herstellen. 2) inzicht krijgen in de samenwerking tussen bloedvaten en zenuwen bij adenomyose, en het effect van een nieuw medicijn op bloedvaten en zenuwen.

Snellere diagnostiek voor endometriose en adenomyose door AI ondersteunde echografie

Projectleider: Bianca Schor, Amsterdam UMC, hoofdaanvrager: Robert de Leeuw, Amsterdam UMC

Endometriose en adenomyose (EA) treffen miljoenen vrouwen en veroorzaken ernstige pijn, vruchtbaarheidsproblemen en een lagere kwaliteit van leven. De meeste artsen hebben echter te weinig blootstelling aan EA-patiënten, wat leidt tot het missen of jaren te laat stellen van de diagnose. Wij willen deze diagnostische vertraging verkorten en de kwaliteit van leven voor vrouwen verbeteren. Om dit te bereiken, ontwikkelen we een AI-ondersteund hulpmiddel dat helpt om echobeelden te beoordelen.

Opsporen van Stollingsstoornissen als oorzaak van Menorragie

Projectleider: Jaklien Leemans, Máxima Medisch Centrum, hoofdaanvrager: Peggy Geomini, Máxima Medisch Centrum

Hevig menstrueel bloedverlies (HMB) treft 1 op de 3 vrouwen. In 30% van de gevallen is een stollingsstoornis de oorzaak. Helaas wordt dit door gynaecologen vaak over het hoofd gezien. Onze studie is gericht op het verbeteren van de detectie van stollingsstoornissen in vrouwen met HMB en het bevorderen van gepaste zorg. 

Veel behoefte aan kennisontwikkeling

In totaal hebben 33 projecten een subsidieaanvraag ingediend waarvan we 6 projecten hebben kunnen toekennen. Dit laat zien dat de behoefte aan meer kennisontwikkeling rondom gynaecologische aandoeningen groot is. ZonMw pleit al langere tijd voor meer kennis en aandacht om de gezondheid van vrouwen te verbeteren.

Nationale Strategie Vrouwengezondheid

Het kennisprogramma Vrouwspecifieke gezondheid is onderdeel van de Nationale Strategie Vrouwengezondheid van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). Samen met VWS en het veld zijn wij bezig om de vervolgstappen van de strategie vorm te geven. We maken hierin onderscheid tussen lichamelijke, mentale en sociale gezondheid. Alle domeinen zijn namelijk nodig om het systeem beter in te richten zodat vrouwen gezonder kunnen leven.

Beoordeling en gedragscode

De programmacommissie heeft de kwaliteit en de relevantie van alle subsidieaanvragen beoordeeld. De beoordeling is tot stand gekomen na een zorgvuldig proces inclusief het oordeel van het patiëntenpanel, de referentenoordelen en wederhoor van de hoofdaanvrager. Ook hebben we de code persoonlijke belangen zorgvuldig nageleefd.

Vrouwengezondheid

De informatie op deze pagina valt onder het thema vrouwengezondheid van ZonMw. Vrouwengezondheid reikt verder dan de gezondheidszorg alleen. Het gaat om lichamelijke, mentale én sociale gezondheid, waarbij oog is voor de gezondheid en welzijn van vrouwen in alle levensfasen. Het gaat zowel om gezondheidsaspecten die samenhangen met het vrouwelijk lichaam - zoals hormonale processen - als leefstijl, mentale veerkracht, relaties, zorg, onderwijs, werk en participatie die de gezondheid, welzijn en het functioneren van vrouwen beïnvloeden.

Volg onze LinkedIn-pagina Vrouwengezondheid

Draagt u vrouwengezondheid ook een warm hart toe en wilt u op de hoogte blijven van de ontwikkelingen? Volg dan de LinkedIn-pagina Vrouwengezondheid!