Mentale gezondheid van jongeren
Veel jongeren kampen met mentale problemen, blijkt uit cijfers van het Sociaal en Cultureel Planbureau. Een deel heeft behandeling in bijvoorbeeld de jeugd-ggz. Anderen zijn gebaat bij lichte ondersteuning of preventieve hulp. Om de mentale gezondheid van de jeugd te versterken is het belangrijk om te weten wat werkt. Onderzoek draagt daaraan bij.
Samen bouwen aan betere jeugdhulp
Wanneer praktijk, beleid, onderzoek en opleidingen gelijkwaardig samenwerken met ouders en jongeren, sluiten de oplossingen beter aan bij de behoeften van ouders en jongeren. En vinden ze eerder hun weg naar de praktijk en het onderwijs.
Samenwerken in de regio
In de Regionale Kenniswerkplaatsen Jeugd pakken de verschillende perspectieven samen regionale vraagstukken op, wisselen kennis en ervaringen uit en werken aan oplossingen. Met als doel: bijdragen aan het gezond, veilig en kansrijk opgroeien van kinderen en jongeren. Wilt u in uw regio ook aan de slag met een regionaal maatschappelijk vraagstuk? In de Kennismagazines Jeugd vindt u handvatten en resultaten waar u direct mee aan de slag kunt.
Ook interessant
De psychiatrische assistentiehond op de kaart
Online zelfhulp voor en door studenten
Inclusieve samenleving voor jongeren met een psychische kwetsbaarheid
Psychisch kwetsbare jongeren vallen eerder uit in het onderwijs, en ervaren vaak obstakels in hun zoektocht naar werk. Binnen het project Koplopers gingen jongeren op zoek naar wat nodig is voor een inclusieve samenleving. Waaraan zij, en andere jongeren met een psychische kwetsbaarheid, ongehinderd kunnen deelnemen.
Hiervoor gingen zij het gesprek aan met professionals en leeftijdsgenoten door heel Nederland. Doel van deze ontmoetingen: wederzijdse vooroordelen bespreekbaar maken, en gezamenlijk tot actie komen om de drempels voor psychisch kwetsbare jongeren in het onderwijs en op de arbeidsmarkt te verlagen.
Het project liet zien hoe je op een goede manier gelijkwaardig samenwerkt met jongeren. En dat hun deelname aan het onderzoek onmisbaar is. Daarom kreeg dit project in 2021 een ZonMw Parel.
Lees meer over het project
Onderzoek voor en door jongeren
In 13 onderzoeksprojecten deden jongeren zelf onderzoek naar mentale gezondheid, op onderwerpen die zij belangrijk vinden. Ze werkten hierbij op een gelijkwaardige manier samen met onderzoekers. Zo werd ervaringskennis van jongeren gecombineerd met wetenschappelijke kennis van onderzoekers. Lees over de bijzondere ervaringen en opbrengsten in deze interviewreeks.
Onderzoek waarbij jongeren zelf in de lead zijn werd voor het eerst gefinancierd door ZonMw. Om te leren van deze innovatieve samenwerking worden de geleerde lessen, succesfactoren en belemmerende factoren in kaart gebracht.
Verbinding volwassen-ggz en jeugdhulp
Psychische problematiek van ouders en gebruik van jeugdhulp bij kinderen komen vaak samen voor binnen een gezin. Een goede samenwerking tussen instellingen in de volwassenen-ggz en jeugdhulp is dan noodzakelijk om goede zorg te bieden aan gezinnen. Deze samenwerking is nog niet vanzelfsprekend.
Daarom werd in 6 pilots geëxperimenteerd met het versterken van de samenwerking tussen de volwassenen-ggz en de jeugdhulp. De pilots boden ruimte om ervaring en kennis te ontwikkelen, toepassen en evalueren. Om zo de samenwerking tussen de volwassenen-ggz en jeugdhulp beter en sterker te maken. Het project in Haaglanden is 1 van de 6 pilots uit het actieonderzoek Levens(lopen) samen verbeteren. Lees hier over wat het project opleverde.
Alle pilots namen deel aan het overkoepelende actieonderzoek: Levens(lopen) samen verbeteren van het Verwey-Jonker instituut. De resultaten van alle pilots en de handreiking en slotbijeenkomst van het actieonderzoek worden begin 2026 verwacht.
Betere zorg voor LHBTI+ jongeren
LHBTI+-jongeren zijn oververtegenwoordigd in de jeugdhulp. Zo hebben jonge transgenders in Nederland 7 tot 10 keer vaker last van suïcidaliteit dan cisgender-jongeren. De wachtlijsten voor de genderpolikliniek zijn 2 tot 3 jaar, wat de psychische nood kan vergroten.
Naast een groter zorgaanbod, blijkt uit onderzoek dat het belangrijk is om in te zetten op acceptatie in de maatschappij. Wanneer we de samenleving (scholen, wijkorganisaties, sportclubs), de ggz en huisartsenzorg inclusiever kunnen inrichten, kan dit de druk op de specialistische zorg verlagen.
Daarom worden gendersensitieve interventies onderzocht en ontwikkeld: om suïcidaliteit te voorkomen, en voor gezinnen met meervoudige en complexe problemen.
Meer informatie
Ik hoop dat kinderen op een veilige en ruimhartige manier in onze maatschappij hun genderidentiteit kunnen ontdekken
Maatschappelijke Diensttijd en mentale gezondheid
Maatschappelijke Diensttijd (MDT) maakt de samenleving sterker door de inzet van jongeren. Tijdens hun MDT ontwikkelen jongeren zich, ontmoeten ze anderen en doen iets voor een ander. Ook werken ze aan hun toekomstperspectief, vanuit een positieve benadering.
Dat maakt de jonge generatie sterker en veerkrachtiger. Zo kan MDT bijdragen aan het verbeteren van de mentale gezondheid van jongeren. En aan het verminderen van eenzaamheid onder jongeren zelf, maar ook onder groepen waar de jongeren zich tijdens hun MDT voor inzetten.
Diverse gemeenten hebben al ervaren dat MDT bijdraagt aan een positief en preventief jeugdbeleid. In de wijk krijgen jongeren door MDT vaker (preventieve) ondersteuning. En ook in het onderwijs helpt MDT jongeren om meer zicht te krijgen op wat zij in de toekomst willen doen.
Wil je zelf een project voor en mét jongeren opzetten? In de online publicate Tips voor jongerenprojecten vind je geleerde lessen, inzichten en ervaringen uit de praktijk van MDT.
De mentale gevolgen van corona
Het coronavirus heeft een grote impact gehad op kinderen en jongeren. De klachten waren veelal niet lichamelijk. Mentaal gezien kreeg deze groep wel een harde klap. Onderzoek naar de gevolgen en het effect van de maatregelen op (de ontwikkeling van) kinderen en jongeren laat zien wat het coronavirus met hen heeft gedaan.
Hoe kan je bijvoorbeeld een leerling helpen die door het sluiten van de scholen achter ligt? En hebben de lockdowns nou een positief of een negatief effect gehad op gezinnen? We vroegen het deskundigen die de gevolgen en het effect van corona op (de ontwikkeling van) kinderen en jongeren hebben onderzocht.
