Monitoring, kennis en datagedreven werken

Inzichten en downloads

• Workshop Leren monitoren met LPI’s - 1 juli 2025

  Op dinsdag 1 juli organiseerde het Netwerk Leren Transformeren de workshop 'Leren monitoren met LPI’s'. Deze workshop was exclusief voor projectleiders met een leersubsidie. De centrale vraag in deze workshop was: hoe richt je monitoring zó in dat het het leerproces binnen jouw DSV of regio zichtbaar maakt én tegelijkertijd versterkt?

  Transformatie vraagt om continu leren — en dat vraagt om andere manieren van meten. Daarom introduceerden we in deze workshop een nieuw instrument: de Learning Performance Indicator (LPI). Waar klassieke KPI’s vooral gericht zijn op resultaten, zijn LPI’s speciaal ontworpen om zicht te krijgen op leerprocessen en hoe deze bijdragen aan de transformatieopgave.

  Werken vanuit user stories
  De deelnemers gingen actief aan de slag met het formuleren van LPI’s, passend bij hun eigen praktijk. Een belangrijk startpunt daarbij was het werken met user stories: een korte beschrijving waarin duidelijk wordt wat het doel van de monitoring is en wat iemand wil monitoren. 

  Wat tijdens de workshop opviel, was hoe het gesprek over user stories hielp om de eigen rol als projectleider te verhelderen. Vragen als “Waar ben ik eigenlijk van?” en “Tot hoever reikt mijn taak?” kwamen vanzelf op tafel. Pas als je dat scherp hebt, kun je ook gericht nadenken over welke informatie jij nodig hebt om jouw rol goed uit te voeren — en daarmee het leerproces binnen jouw DSV of regio te versterken.

  Wat heb ik aan LPI's?
  Door deze binnen een DSV of regio met elkaar LPI’s te formuleren kun je gezamenlijk komen tot de LPI’s die relevant zijn voor jullie specifieke context. En door hierbij te starten met user stories, zorg je dat je meteen helder krijgt wie welke rol in de monitoring en versterking van het leren heeft.

  Download hier de handreiking 'Leren monitoren met LPI's'

   

• Actieleerdag - 17 april 2025

  Op 17 april 2025 organiseerde het Netwerk Leren Transformeren voor DSV’s met subsidie uit de ronde Leren Transformeren een actieleerbijeenkomst die draaide om het actieleren: reflecteren, inspireren en direct toepassen! 

  De DSV’s onderzochten samen met de landelijke partners en expertpartijen waar ze staan op de bouwstenen van transformatie, welke uitdagingen er zijn en hoe transformatieleren kan helpen om duurzame oplossingen te vinden. 
  
  De bijeenkomst begon met een check-in rond het eigen leerproces waarbij deelnemers kiezen of hun leerproces voelt als een opkomend plantje, een doolhof of een achtbaan of een puzzel. Samenvattend voelt het als een puzzel vanwege de vele keuzes, hoe de bouwstenen in elkaar gaan passen, en hoe je je als DSV verhoudt ten opzichte van de ontwikkelingen op het niveau van de IZA-regio. Het plantje wordt uitgelegd als dat het soms een fragiel en kwetsbaar proces lijkt en het tijd kost om in een netwerk te bouwen aan iets waar je grip op krijgt. 

  Reflectie op het leerproces
  Aansluitend op de check in nam Leonie ons mee in een reflectie op ons leerproces en zette het kader neer: transformatie vraagt meer dan innovatie – het betekent ook systeemverandering. De bouwstenen van transformatie vormen het fundament van het systeem en samen bouwen we aan een nieuw fundament. We weten echter nog niet hoe dit eruit gaat zien. Dit brengt onzekerheid met zich mee. Transformatieleren betekent leren door te doen, ruimte voor onzekerheid, en gezamenlijk ontdekken wat nodig is.

  Vervolgens besprak Leonie de belangrijkste conclusies over de 1-op-1 gesprekken aan de hand van de bouwstenen. Deze 1-op-1 gesprekken zijn in februari en maart gevoerd met de projectleiders van de DSV’s en geven de volgende inzichten over waar we staan op de bouwstenen: 

  • Lerend vermogen is sterk in ontwikkeling; de principes van transformatieleren worden herkend als waardevol.
  • Monitoring & data botsen vaak met de klassieke verantwoordingsstructuren vanuit het IZA.
  • Samenwerking met inwoners laat veelbelovende beweging zien, al blijft het zoeken naar vorm.
  • Differentiëren op subpopulaties is spannend, maar noodzakelijk.
  • Governance en bekostiging blijven uitdagend door tijdelijke financiering en projectmatige structuren.

  Een andere conclusie die we trekken is dat het blijkt dat we nog moeite hebben met het herkennen én aanpakken van systeemknelpunten en het maken van de stap van innoveren naar transformeren. Het grote verschil tussen beiden is namelijk dat je voor een echte transformatie het systeem moet veranderen én dus de knelpunten waar je tegenaan loopt moet definiëren en verhelpen. Het is dan wel goed om met elkaar scherp te hebben wat een systeemknelpunt is en daarom hebben we daar met elkaar bij stil gestaan en op aangescherpt. De nieuwe definitie spreekt niet van een tijdelijk maar een fundamenteel probleem. 

  Definitie systeemknelpunt:
  "Een fundamenteel probleem binnen of tussen (deel)systemen dat gewenste veranderingen of verbeteringen in de transformatie van zorg naar gezondheid belemmert."

  Workshops
  Tijdens de actieleerdag gingen de deelnemers actief aan de slag in de workshops op de bouwsteen Organisatie en governancevraagstukken, Differentiëren op (sub)populaties, Monitoring, kennis- en datagedreven werken gecombineerd met Lerend Vermogen en Bekostiging, Financiering & Contractering. Belangrijkste inzichten uit de workshops: 

  • Governance & Organisatie
    Deelnemers ontwierpen hun “ideale governance” en reflecteerden op het verschil tussen IST en SOLL. Belangrijke uitkomsten:

    - Governance moet het leerproces ondersteunen.
    - Structurele financiering voor lerende netwerken is cruciaal.
    - Informele en formele structuren kunnen helpen systeemknelpunten te agenderen.
     

  • Differentiëren op (sub)populaties
    Via het “moddergooien” van doemscenario’s leerden deelnemers wat er misgaat zonder differentiatie. Inzichten:

    - Lef is nodig om keuzes uit te leggen.
    - Impactgericht werken vraagt kennis van je doelgroep én moed om te prioriteren.
    - Concrete voorbeelden zijn nodig om het écht werkbaar te maken.
     

  • Monitoring, kennis en datagedreven werken & Lerend Vermogen
    Aan de hand van user stories en Learning Performance Indicatoren (LPI’s) onderzochten deelnemers hoe je leerprocessen zichtbaar en stuurbaar maakt. Inzichten:

    - User stories leiden tot verdiepend gesprek over taken en rollen.
    - Reflectie op knelpunten moet structureel ingebed worden.
     

  • Bekostiging, Financiering & Contractering
    Via een rollenspel ervoeren deelnemers de complexiteit van duurzame bekostiging. Belangrijke lessen:

    - Praten over inhoud is niet genoeg – de echte knelpunten liggen in het systeem.
    - Huidige oplossingen richten zich vaak op optimalisatie, niet op transformatie.
    - Er is behoefte aan een andere taal en gezamenlijke visie op duurzame bekostiging. 

  Afsluiting
  De dag werd afgesloten met een terugkoppeling van acties per workshop. Deze acties worden door de DSV’s opgepakt. Ook werd het belang van doorpakken op systeemknelpunten en het structureren van leerprocessen benadrukt. 

  Tot slot is er op verzoek van de deelnemers een handreiking voor LPI’s en user stories ontwikkeld, zodat deelnemers dit in hun eigen regio kunnen toepassen.

  Download de presentatieslides van de Actieleerdag hier

  Bekijk hier een visueel verslag van de Actieleerdag

  Download de handreiking 'Leren monitoren met LPI's'