Economische zelfstandigheid van vrouwen vergroot door nieuwe kennis

Volgens de definitie van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) is iemand economisch zelfstandig als deze persoon een inkomen heeft op of boven 70 procent van het wettelijke netto minimumloon. In 2023 verdiende 69,5 procent van de vrouwen dit. Van de mannen is ruim 80 procent economisch zelfstandig (CBS, 2024). 

Dat vrouwen minder vaak economisch zelfstandig zijn dan mannen, heeft verschillende oorzaken. Zo werken sommige vrouwen niet. Maar ook van de werkende vrouwen is een derde niet economisch zelfstandig. Dit komt vooral doordat deze vrouwen een laag uurloon hebben en/of weinig uren werken (CBS, 2022). 

Dat vrouwen minder uren werken dan mannen, heeft te maken met de traditionele rolverdeling. Hierbij ligt de focus voor mannen op betaald werk, terwijl vrouwen meer onbetaalde taken op zich nemen. Denk aan de zorg voor kinderen en het huishouden. 

Als vrouwen economisch niet op eigen benen staan, dan kunnen zij in de financiële problemen komen als zij bijvoorbeeld scheiden of als hun partner overlijdt. Daarnaast beperkt dit hun ontplooiingsmogelijkheden en autonomie. 

De overheid vindt het daarom belangrijk om de economische zelfstandigheid van vrouwen te stimuleren. Ook andere ontwikkelingen spelen hierbij een rol. Zoals tekorten op de arbeidsmarkt: het arbeidspotentieel van vrouwen is hard nodig. 

Van de vrouwen zelf vindt 80 procent het belangrijk om zichzelf te kunnen onderhouden (CBS, 2024).

Met Economische zelfstandigheid van vrouwen stimuleert ZonMw kennisontwikkeling voor gemeenten om hun beleid rondom werk en inkomen te verbeteren. 

De vraag die in dit programma centraal staat is: hoe begeleid je vrouwen met een afstand tot de arbeidsmarkt optimaal naar werk en economische zelfstandigheid? 3 gemeenten – Den Bosch, Rotterdam en Den Haag – zetten zich in om hier een antwoord op te vinden. Ze ontwikkelen wetenschappelijk onderbouwde tools, handvatten en werkwijzen voor de gemeentelijke praktijk. 

Economische zelfstandigheid van vrouwen wordt gefinancierd door het ministerie van OCW en is onderdeel van het programma Vakkundig aan het werk. 

Op landelijk niveau werken wetenschappers, werkgevers, zorgprofessionals en beleidsmakers samen in living labs en een overkoepelend project aan het vergroten van de Economische veerkracht van vrouwen. 

Zij richten zich op 3 groepen vrouwen: 

1. moeders met een bijstandsuitkering en afstand tot de arbeidsmarkt;
2. parttime werkende vrouwen met onvoldoende uitkomsten uit betaald werk;
3. vrouwen zonder werk en zonder uitkering. 

Wat is ervoor nodig om te zorgen dat deze groepen economisch zelfstandig worden en blijven? De samenwerkingspartners ontwikkelen concrete, wetenschappelijk onderbouwde interventies voor vrouwen, mannen, werkgevers, beleidsmakers en maatschappelijke organisaties. 

Dit NWA-programma wordt gefinancierd door NWO en de ministeries van OCW en SZW, en uitgevoerd door ZonMw.