Deze checklist is gebaseerd op een checklist die ontwikkeld is door het Canadian Institute of Health Research (CIHR). De volgende vragen zijn bedoeld als een algemene checklistvoor aanvragers en referenten. Gegeven de breedte van het door ZonMw gefinancierde onderzoek zijn de vragen van algemene aard. Zij zullen niet altijd (even) relevant zijn voor alle disciplines en onderzoeksmethoden. 

Met behulp van de checklist is na te gaan of het voorgesteld onderzoek op de genoemde thema’s betrekking heeft. Waar nodig kunnen de onderwerpen gebruikt worden om gedetailleerde en specifieke vragen te formuleren. 

Bij het thema diversiteit kan je denken aan sekse, etniciteits- en leeftijdsverschillen, maar ook aan andere aspecten van diversiteit zoals sociaal-economische status (SES), co-morbiditeit, of verschillende stadia in de ernst of het beloop van een aandoening. Houd er rekening mee dat deze verschillen zowel een biologische als een sociale component kunnen hebben. 
In de vragenlijst worden steeds een paar aspecten van diversiteit genoemd, die je eventueel kunt vervangen door andere. De checklist ziet er als volgt uit.

1. Onderzoeksvragen

  • Worden sekse, etniciteit, leeftijdverschillen of andere aspecten van diversiteit genoemd? Worden er literatuurreferenties gegeven met betrekking tot het al dan niet voorkomen van relevante verschillen?
  • Is uit het voorstel duidelijk dat men weet wat er bekend is met betrekking tot geslacht, etniciteit, leeftijd of co-morbiditeit op het betreffende onderzoeksgebied?  
  • Is er rekening gehouden met geslacht, etniciteit en leeftijd bij het ontwikkelen van de onderzoeksvragen? Hoe wordt dit geoperationaliseerd?  
  • Wordt er adequaat rekening gehouden met biologische en sociale aspecten van diversiteit?
  • Indien er sprake is van onderzoek bij dieren als model voor de humane biologie of fysiologie, besteden de aanvragers dan aandacht aan de sekse van de proefdieren? Houden zij rekening met sekse bij onderzoek op dierlijke cellen, weefsel of ander materiaal? Houden zij rekening met andere mogelijke relevante aspecten van diversiteit? Verantwoorden zij hun keuze?
  • Als de aanvrager aangeeft dat sekse en/of andere vormen van diversiteit NIET van belang zijn voor het onderzoek, welke argumenten en/of evidence worden daar dan voor gebruikt?  
  • Wordt er in het voorstel aandacht besteed aan mogelijke diversiteit BINNEN specifieke groepen (mannen, vrouwen, etnische groepen, leeftijdsgroepen)?

2. Dataverzameling

  • Komt de samenstelling van de onderzoekspopulatie, geslacht, leeftijd, etniciteit of andere diversiteitkenmerken overeen met de onderzoeksvraag?  
  • In hoeverre wordt er rekening gehouden met de samenstelling van de onderzoekspopulatie, naar geslacht, leeftijd en etniciteit bij de plannen voor de generalisatie van de onderzoeksgegevens?
  • Zijn de onderzoeksinstrumenten die gebruikt worden (b.v. vragenlijsten, meetinstrumenten, tests)  gevalideerd voor sekse en andere aspecten van diversiteit?
  • Als sekse wordt gebruikt als een proxy maat voor gewicht, lengte, lichaamsvet/spier ratios, wordt  er dan een expliciete verklaring gegeven voor deze benadering en wordt daarmee rekening gehouden bij de analyse van de data?  
  • Voor gerandomiseerde gecontroleerde studiedesigns (RCT’s) en ander gecontroleerd onderzoek: weerspiegelt de steekproef de distributie van de aandoening in de algemene populatie/doelpopulatie? Zijn er voldoende aantallen mannen, vrouwen, verschillende etnische en leeftijdsgroepen geïncludeerd in de steekproef om een analyse van de effectiviteit en de veiligheid van de interventie in subgroepen te kunnen analyseren? Hoe wordt dit met literatuur onderbouwd? Voor zover van toepassing, hoe wordt in de trial rekening gehouden met de menstruatiecyclus? In hoeverre worden de resultaten van het onderzoek geanalyseerd in de context van bekende sekse- leeftijds- of etniciteitsspecifieke factoren en interacties met veelgebruikte geneesmiddelen?

3. Data-analyse en interpretatie

  • Worden de data apart geanalyseerd voor mannen, vrouwen, etniciteit, leeftijd of andere relevante vormen van diversiteit? Zo nee, hoe worden deze gegevens dan geanalyseerd?
  • Wordt er bij de analyse rekening gehouden met de mogelijke interacties tussen geslacht, leeftijd, etniciteit en andere vormen van diversiteit?  
  • Worden conclusies gerelateerd aan specifieke kenmerken van de onderzoekspopulatie?
  • Welke (impliciete) aannames worden er gedaan met betrekking tot geslacht, etniciteit, leeftijd of andere aspecten van diversiteit en hun onderlinge verband bij het formuleren van de probleemstelling, het samenstellen van de steekproef, de dataverzameling, de data-analyse en de interpretatie?
Naar boven
Direct naar: NavigatieDirect naar: InhoudDirect naar: Onderkant website