Actieprogramma Grip op Onbegrip

Dit programma bouwt voort op het Actieprogramma ‘Lokale initiatieven voor mensen met Verward Gedrag’ (hierna: Actieprogramma Verward Gedrag) en sluit aan bij verschillende initiatieven die zijn ontplooid rondom verward gedrag, beschermd wonen en maatschappelijke opvang. In de afgelopen jaren zijn de bouwstenen gelegd voor een betere omgang met de complexe problematiek, die een gecoördineerde aanpak vereist. De goed werkende aanpak voor personen met verward gedrag is een fundament geworden waarop een bredere ondersteuningsstructuur kan worden gebouwd. Met het programma Grip op Onbegrip gaan we nu een tweede fase in, die zich kenmerkt door het verduurzamen en doorontwikkelen van de opgezette aanpak. Waar het voorgaande programma hoofdzakelijk was gericht op het lokaal verbeteren van de praktijk; wordt in de komende jaren gewerkt aan het verder brengen van goede praktijken en het duurzaam verbinden van praktijk en kennis en het stimuleren van een lerende cyclus.

Doel

Door regio’s te stimuleren om kennis en praktijk te verbinden, kan beter in kaart worden gebracht welke resultaten worden behaald. Deze resultaten en inzichten vormen weer input voor het aanpassen van de visie en aanpak. Zo wordt binnen de regio’s gebouwd aan lerende netwerken waar kennis, praktijk, onderwijs en onderzoek samenkomen, en waarin continu reflecteren, leren en verbeteren centraal staat.  Hiermee verwacht ZonMw:

• Een goed werkende aanpak voor mensen met onbegrepen gedrag in een kwetsbare situatie verder te ontwikkelen en bestendigen;
• Een landelijk dekkend netwerk van regionale samenwerkingsverbanden met ervaringsdeskundigen, naasten, praktijk, kennis, beleid en onderwijs in te richten;
• Een domein overstijgende samenwerking op regionaal en lokaal niveau na te streven. Deze samenwerking levert bruikbare kennis op die in gebruik wordt genomen bij praktijk, beleid en opleidingen;
• Dat opgedane kennis en goede praktijken met ondersteuning van ZonMw breder gedeeld en toegepast worden.

Verhalenreeks van Ruis naar Rust

In samenwerking met Platform Sociaal Domein en MIND laten we met de verhalenreeks ‘Van Ruis naar Rust' positieve ontwikkelingen zien rondom onbegrepen gedrag. Deze dragen bij aan een betere leefwereld voor mensen met onbegrepen gedrag en hun omgeving. En bieden handelingsperspectief voor betrokken professionals, beleidsmakers en bestuurders. De verhalen laten zien dat verandering mogelijk is, ook al blijft de praktijk soms complex. In de verhalenreeks staat de transitie van ruis (complexe en onzekere situatie) naar rust (een meer stabiele en voorspelbare situatie) centraal. 

Afbeelding

Interviewserie - praktijkverhalen

Lees hoe praktijkprofessionals samen oplossingen vinden rond onbegrepen gedrag. Ga naar de diepte-interviews op de website van MIND. 

Afbeelding

Videoserie - regionaal verhaal

Bekijk vanuit verschillende perspectieven hoe regio's werken rond onbegrepen gedrag. Ga naar de website van het Platform Sociaal Domein.

Samenwerking

Het programma raakt vele beleidsterreinen, waaronder verschillende directies binnen de opdrachtgevers VWS, J&V, BZK, SZW en de VNG. Daarnaast vraagt het een integrale aanpak waarin zowel curatieve als langdurige zorg, maatschappelijke ondersteuning, beroepsgroepen en verzekeringen een rol hebben.

Prioriteiten

Binnen het programma staan een aantal inhoudelijke keuzes en prioriteiten in alle programmapijlers centraal:

• Leefwereld centraal stellen
• Domein overstijgend samenwerken
• Inrichten leer- en verbetercyclus
• Inzetten op ‘goede praktijken’
• Actiegerichte begeleiding door regio-adviseurs

Programmalijnen

Het programma bestaat uit 4 inhoudelijke pijlers die nauw met elkaar samenhangen:

1. Zorg & Samenleving richt zich op de brede doelgroep van mensen met onbegrepen gedrag in een kwetsbare situatie met activiteiten, zoals  Vroegsignalering en opvolging in de wijk. Het realiseren van Regionale kenniswerkplaatsen waarbinnen een lerende cyclus wordt ontwikkeld en verschillende inhoudelijke thema’s worden opgepakt staat hierbij centraal.
2. Zorg & Veiligheid gaat over de doelgroep met (zeer complexe) problematiek waarbij de verbinding tussen het veiligheids-, zorg- en sociaal domein centraal staat.
3. Kennis & Inzicht is gericht op het krijgen van inzicht in het ontstaan van de problematiek, de aard en omvang en effectieve werkwijzen en voor landelijk en regionaal duurzaam beleid. BE-grip verzorgt de evaluatie en landelijke begeleiding (BE-grip) van de projecten binnen het Actieprogramma Grip op Onbegrip
4. Professionalisering richt zich op het beter toerusten van huidige en toekomstige professionals in zorg en ondersteuning voor mensen met onbegrepen gedrag. Door het versterken van beroepsprofessionals die (veelvuldig) te maken hebben met mensen met onbegrepen gedrag. En de inzet van ervaringsdeskundigen verder te verstevigen en de kennis over de inzet van ervaringsdeskundigen te vergroten. 

Met de verschillende subsidierondes binnen het Actieprogramma Grip op Onbegrip bouwen we stapsgewijs aan een landelijk dekkend netwerk van regionale en lokale samenwerkingsverbanden. Hierbij stimuleren we duurzame domeinoverstijgende samenwerking tussen zorg, veiligheid en het sociaal domein, zodat ondersteuning beter aansluit bij de leefwereld van mensen met mensen met onbegrepen gedrag.

In de onderstaande landkaart vindt u een overzicht van alle lokale en regionale projecten binnen het Actieprogramma Grip op Onbegrip. Dit betreffen de projecten uit de subsidieronde Domeinoverstijgend samenwerken in hotspots en veiligheidsregio’s, Vroegsignalering en opvolging in de wijk en Regionale Kenniswerkplaatsen Onbegrepen Gedrag. Via de landkaart kunt u projecten verkennen en selecteren op basis van verschillende kenmerken, zoals projecttype, veiligheidsregio en sub-thema. U kunt projecten filteren op de volgende subthema's: 'meldpunten', 'wijk-GGD', 'bemoeizorg', 'integrale samenwerking politie, GGD/ GGZ en eventueel gemeente', 'triage', '(tijdelijke) woonvoorzieningen', 'governance en overlegstructuren verbeteren', 'casus- en procesregie', 'ervaringsdeskundigheid', 'privacy en gegevensdeling', en 'betrekken (sociale) omgeving/ informele netwerk'.

Onderstaand een opsomming van de commissieleden van het programma. Per subsidieronde wordt een afweging gemaakt wie onderdeel is van de beoordelingscommissie.

Voorzitter

L. (Liesbeth) Spies

Vice-voorzitters

B. (Bert) Stavenuiter        

Leden

Prof. dr. P.A.E.G. (Philippe) Delespaul   
Dr. A.J. (Ada) ter Maten    
Dr. A.G. (Andrea) Donker    
A. (Albert) van de Wetering
L. (Lineke) Bennema
P. (Peter) van Zuidam
C. (Cassandra) Barkman
D. (Denise) Bosma
P. (Peter) van Zutphen

Subcommissie Kennis & Inzicht

P. (Philippe) Delespaul
A. (Andrea) Donker

Subcommissie Professionals & Ervaringsdeskundigheid

B. (Bert) Stavenuiter
A. (Ada) ter Maten
A. (Andrea) Donker
C. (Cassandra) Barkman
D. (Denise) Bosma

Waarnemers

I.J. Kornelis , ministerie JenV
G. Pool, ministerie JenV
L.J. Molenaar, ministerie van VWS