Implementatie wordt steeds meer een serieus vakgebied

In de wereld van zorg en gezondheid is veel verbeter- en vernieuwingsdrang. Maar lang niet alle innovaties landen in de praktijk. De succesfactor: gerichte en slimme implementatie, begeleid door een expert. Die rol is weggelegd voor de 37 fellows die binnenkort hun registratie kunnen aanvragen bij het Nederlands Implementatie Collectief (NIC). Zij ronden namelijk hun opleiding tot Implementatie Science Practitioner (ISP) af. Daarin hebben ze onder intensieve begeleiding onder meer een implementatieproject uitgevoerd op basis van een eigen praktijkcasus. 

Gerjanne Vianen, implementatiespecialist DoelmatigheidsOnderzoek bij ZonMw, is trots op de eerste lichting nieuwe implementatie-experts. ‘Deze mensen werken in de zorg, bijvoorbeeld in een ziekenhuis of bij een regionale netwerkorganisatie. Ze staan middenin hun beroepspraktijk en hebben nu geleerd kennis uit onderzoek te vertalen naar de werkvloer. Net als de persoonsgebonden ISP-fellowships is deze ISP-opleiding met financiering van ZonMw mogelijk gemaakt. De totstandkoming van de opleiding was pittig. Maar via een consortium (zie blauwe kader onderin) lukte het goed.’

De 37 ISP’ers hebben in een intensief traject implementatietheorie gekoppeld aan hun eigen professionele ontwikkeling. Die was gericht op de specifieke rollen die je als ISP’er kunt oppakken, vertelt Vianen. ‘Zo is er de rol van practitioner. Bijvoorbeeld als projectleider van verandertrajecten of als adviseur die met collega’s meedenkt over implementatieprojecten en helpt bij subsidieaanvragen. Een andere rol is die van de onderzoeker die in een specifieke situatie uitzoekt hoe je een vernieuwing op een evidence based-manier implementeert.’

Vianen heeft gezien hoeveel de deelnemers uit uiteenlopende sectoren ook van elkaar hebben kunnen leren. ‘ZonMw is in opdracht van het ministerie van VWS gestart met het kaderprogramma Passende Zorg. Daarin is samenwerking tussen sectoren – en daarmee het bouwen van bruggen – een van de kernbegrippen. Onze ISP’ers hebben in hun eigen projecten al stappen gezet naar impact op de principes van Passende Zorg. En het verbeteren, verbreden en verbinden zit vanuit deze opleiding nu in hun gereedschapskist.'

Hoe ziet Vianen de toekomst? Implementatie wordt volgens haar steeds meer een serieus vakgebied. Het NIC ontwikkelt zich tot een beroepsvereniging, die gaat zorgen voor de registratie van erkende implementatiespecialisten en -onderzoekers. ZonMw verkent intussen met het consortium de mogelijkheden voor vervolgedities van de ISP-opleiding. Vianen: ‘Gaandeweg moet de opleiding haar eigen broek gaan ophouden. Ik zie daarvoor goede kansen, ook omdat het kaderprogramma Passende Zorg ruimte biedt voor het ontwikkelen van een onderzoeks- en kennisinfrastructuur in alle relevante sectoren. Ik ben ervan overtuigd dat de meerwaarde van deze implementatie-experts binnen die infrastructuur steeds duidelijker zichtbaar gaat worden.’