Doel Open Access

Open Access heeft als doel om publiek gefinancierd onderzoek voor iedereen online toegankelijk te maken. Open Access publicaties zijn beter vindbaar, worden vaker geciteerd en hebben een groter bereik. Dit geldt voor zowel inzage als hergebruik, zonder verdere financiële en/of juridische drempels. Ook moet deze publicatie via een algemeen toegankelijk medium (het internet) vindbaar zijn. Tijdschriften die volgens Open Access-standaarden publiceren hebben geen abonnements- of aanschafkosten. Hiermee zijn de resultaten uit met publiek geld gefinancierd onderzoek voor een breder publiek toegankelijk. Zo wil ZonMw dat publicaties niet alleen direct toegankelijk zijn voor wetenschappers, maar ook voor clinici en patiënten. Verder is het van belang dat publicaties door professionals uit het bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties snel worden gelezen en gedeeld. Open Access helpt daarmee de wetenschap vooruit en stimuleert de kennisuitwisseling tussen disciplines en tussen wetenschap en maatschappij.

ZonMw Open Access beleid

ZonMw verplicht onderzoekers om alle publicaties die voortkomen uit wetenschappelijk onderzoek dat geheel of gedeeltelijk door ZonMw gesubsidieerd is Open Access beschikbaar te stellen. Voor meer informatie over het ZonMw Open Access beleid, de verschillende Open Access routes, de voorwaarden en mogelijkheden, verwijzen we u naar het ZonMw Open Access beleid

Er zijn nationaal en internationaal veel ontwikkelingen geweest op het gebied van Open Access. Medio 2019 heeft ZonMw zich achter Plan S geschaard. Plan S is opgesteld door cOAlition S, een samenwerkingsverband van internationale subsidieverstrekkers, met als doel om 100% Open Access te bereiken. We wijzen u erop dat Plan S met ingang van 1 januari 2021 wordt geïmplementeerd, wat een aanscherping van het Open Access beleid zal betekenen. Meer informatie vindt u terug in het bovengenoemde ‘ZonMw Open Access beleid’ document.

Wat heeft u als onderzoeker aan Open Access?

Uw publicatie over uw onderzoeksresultaten draagt positief bij kennisaccumulatie en de verspreiding van deze resultaten. Daarmee vergroot de kans dat uw artikel gevonden en gelezen wordt en dat levert zelfs een mogelijk citatievoordeel op. Daarnaast is het bereik (lezerspubliek) groter, zowel bij wetenschappelijke als maatschappelijke stakeholders. Denk daarbij aan samenwerkingspartners in de wetenschap (Team Science) en maatschappij (bijvoorbeeld patiëntvereniging) die kunnen meehelpen impact van het onderzoek te realiseren.

Open Access en Gezondheidszorgonderzoek

Het is de ambitie van de Nederlandse regering dat al het publiek gefinancierd onderzoek Open Access beschikbaar is. Om dit te bereiken, ondertekenden 10 partijen, waaronder NWO en ZonMw, in 2017 het Nationaal Plan Open Science.  De stand van zaken op het gebied van Open Access bij gezondheidsonderzoek is in 2017 geïnventariseerd in opdracht van VWS.

Hierin is de aanbeveling dat met de basis van het Nationaal Plan Open Science, er voor gezondheidszorgonderzoek aanscherpingen noodzakelijk zijn vanwege contextspecifieke elementen:
Dit item is dichtgeklapt
Dit item is opengeklapt
  • Open Access publiceren in health journals is gemiddeld genomen duurder dan in tijdschriften vallende onder de meeste andere disciplines en is dus moeilijker te realiseren.
  • De ervaren urgentie van toegankelijkheid en begrijpelijkheid is hoger bij patiënten en zorgprofessionals dan bij de gemiddelde burger en professional in andere sectoren.
  • De prestatieprikkel rondom publiceren in tijdschriften met een hoge impactfactor is (nog) nadrukkelijker aanwezig in gezondheidsonderzoek dan in andere disciplines.

Bovengenoemde factoren en met name het belang van patiënten en zorgprofessionals om vrije toegang te hebben tot alle beschikbare kennis voortkomend uit het onderzoek, maakt dat juist binnen gezondheidsonderzoek Open Access publiceren van groot belang is. Het Europese plan om de overgang naar het publiceren in Open Access tijdschriften en Open Access platformen te versnellen, sluit hierop aan.

Meer informatie over Open Access

 

Uitgelicht

Open Access to COVID-19 and related research

Initiatief heeft als doel:
•  Tips to make your papers and research results openly available, also retrospectively
•  Tips to find open research information on COVID-19 related topics
•  Tips on how to help enrich and curate CPOVID-19 research information

Lees meer over COVID19 Open Access initiatief

Open Access deal met Elsevier

De Vereniging van Universiteiten (VSNU), de Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra (NFU), de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) en de wetenschappelijke uitgever Elsevier hebben een raamovereenkomst afgesloten.

Lees hier meer

Animatie Open Access

Dit Youtube filmpje legt op een eenvoudige manier uit wat Open Acces inhoudt (Engelstalig)

Bekijk het filmpje hier

Actueel

Proefdiervrije innovaties voor beter COVID-19 onderzoek

Met financiering van het ministerie van VWS starten deze zomer 40 onderzoeksprojecten naar de coronapandemie en de gevolgen ervan. Er is snel en veel kennis nodig over het SARS-CoV-2 virus en de ziekte COVID-19. Proefdiervrije modellen kunnen daarbij helpen omdat de resultaten beter vertaalbaar zijn naar de mens en sneller resultaten op kunnen leveren. Vijf projecten gaan daarom aan de slag met proefdiervrij onderzoek.

Nieuws

Open Access: meer impact van onderzoek

Open Access publiceren zorgt ervoor dat onderzoek snel en makkelijk toegankelijk is. Tijdens de coronapandemie is meer dan ooit gebleken dat dit belangrijk is. Artsen en patiënten bijvoorbeeld zoeken naar informatie over de behandeling van COVID-19. Om de impact van kennis te verder vergroten, verscherpt ZonMw met ingang van 1 januari 2021 de richtlijnen voor Open Access. Wat verandert er?

Nieuws

NWO maakt implementatierichtlijnen Plan S bekend

Deze week maakte NWO haar beleid voor open access publiceren bekend. De richtlijnen van PlanS zullen van toepassing zijn op subsidieoproepen die NWO vanaf 1 januari 2021 zal publiceren. Deze regels gaan dus ook gelden voor een aantal programma’s van ZonMw.

Nieuws

Op naar 100% Open access: NWO en ZonMw goed op koers, verdere stappen wel nodig

In 2018 was 68% van de publicaties die voortkomen uit financiering van NWO Open access beschikbaar. Voor ZonMw was dit percentage 60%. Dat is de conclusie van een vandaag verschenen analyse uitgevoerd door het Centre for Science and Technology Studies (CWTS). NWO en ZonMw streven naar 100% Open access. Om dit te halen zijn extra inspanning en verdere stappen nodig.

Nieuws

Contact

Lisa Scheefhals

Lisa Scheefhals
ZonMw Open Science team - Open Access

Naar boven
Direct naar: InhoudDirect naar: NavigatieDirect naar: Onderkant website