Sportonderzoek

Bij ZonMw financieren wij een diverse projecten, die zowel betrekking hebben tot topsport, bewegen en vitaliteit als ook de kracht van sport en bewegen bij het oplossen van maatschappelijke uitdagingen.

8 Sportonderzoek projecten
In 2025 zijn de laatste 8 projecten binnen het programma onderzoeksprogramma Sport en Bewegen afgerond.
De resultaten van het programma zijn gebundeld in een magazine.

Inclusiviteit in sport en bewegen hoort vanzelfsprekend te zijn, ongehinderd van leeftijd, etnische achtergrond, sociale positie of seksuele geaardheid. We financieren projecten die actief bezig zijn om de inclusiviteit te vergroten op het gebied van sport en bewegen.

Sport en bewegen dragen ook bij aan een vitaler leven. Het positieve effect ervan is voor mensen die in een kwetsbare positie verkeren ook belangrijk. Het draagt bij aan de gezondheid, talentontwikkeling, sociale verbondenheid en de tegengang van maatschappelijke uitsluiting.

Sport organiseren voor mensen in kwetsbare posities
Door interviews met sociaal kwetsbare groepen, professionals en beleidsmensen is in dit project gekeken wat de ideale en best passende oplossingen zouden kunnen zijn om samen te zorgen dat sport daadwerkelijk mensen activeert. Een tool is ontwikkeld die inmiddels ook is geïmplementeerd in het onderwijs. Dus op verschillende plekken in het land wordt nu vanuit kennis uit het onderzoek, in onderwijs gewerkt met deze materie.

Sociaal kwetsbare volwassenen betrekken met sport
Dit project onderzocht welke vaardigheden het meedoen aan sportprogramma’s voor sociaal kwetsbare volwassenen oplevert. “Gewoon het stukje structuur dat geboden wordt, het in contact zijn met andere mensen, dus je sociale netwerk uitbouwen, het omgaan met uitdaging, vaak is het al een overwinning om naar zo'n training te komen en dan toch een positieve, leuke ervaring te hebben. Dat zijn eigenlijk de belangrijkste uitkomsten.”

Mensen met een beperking voldoen vaak minder aan beweegrichtlijnen en ze sporten minder regelmatig. Onderzoek naar de mogelijkheden om sporten en bewegen toegankelijker te maken voor mensen met een fysieke of mentale beperking is van belang.

WheelPower: rolstoelsport en datawetenschap tot het uiterste drijven
Het doel van WheelPower was het verbeteren van de prestaties van atleten in hun handbewogen sportrolstoel. “We hebben na lab- en fieldtests een programma gemaakt. En dat is nu ook een dashboard wat je op iedere computer kan installeren. Door dit onderzoek hebben coaches en trainers meer informatie over wat ze doen en kunnen daarmee effectiever trainen en wedstrijden indelen. De winst is dat atleten beter kunnen monitoren hoe hun fysieke capaciteit is.”

Voldoende bewegen is belangrijk, ook voor mensen met chronische aandoeningen. ZonMw investeert in projecten die bijdrage aan gezonde actievere levensstijl voor mensen met een chronische aandoening.

Actieve leefstijl-app voor mensen met Parkinson
Hoe kun je mensen met de ziekte van Parkinson via apps en sensoren op een smartphone gaan helpen om langdurig een actieve leefstijl te onderhouden? Op die vraag is antwoord gezocht. Samen met mensen met de ziekte van Parkinson hebben de onderzoekers een app ontwikkeld die als doel heeft om in het dagelijks leven meer te bewegen. Deze app is het hulpmiddel van deze patiënten om zelfstandig de beweegactiviteiten te verhogen.

Active4Life: een leven lang bewegen via eHealth
Hoe breng je chronisch zieke, laag opgeleide volwassenen en ouderen in beweging? Deze vraag stond centraal in het Active4Life project. Op basis van bestaande data en op basis van nieuwe ontwikkelingen hebben ze samen met de doelgroep gekeken naar hoe de status, als het gaat om advies op maat, kunnen versterken zodat mensen gestimuleerd zijn om meer te bewegen.

Veerkracht is een belangrijke vaardigheid voor sporters. Zij komen in aanraking met allerlei uitdagingen zoals zware trainingen en verloren wedstrijden.

Veerkracht bij stressfactoren
Centraal in dit project stond het in kaart brengen van die veerkracht van individuele sporters en dat verbeteren, samen met de sport praktijk. Na vele gesprekken met de voetbalclubs is speciaal voor hen een applicatie gemaakt waarop ze dagelijks metingen deden en die met de onderzoekers deelden.
“Bij de clubs lopen natuurlijk verschillende staf en die hebben heel veel verstand van voetbal van begeleiding, maar die kunnen ook geholpen worden door data, door inzichten. En de wetenschap kan erbij helpen om met die data die nieuwe inzichten ook te geven. Waarmee zij beter die sporters kunnen begeleiden. En zo versterk je elkaar, zo versterken de wetenschap en de praktijk elkaar in het begeleiden van die sporters.” 

Beweging zorgt voor een betere ontwikkeling van coördinatie en motoriek bij kinderen. Zo wordt een kind bijvoorbeeld handiger en leniger. Onderzoek naar de juiste beweeginterventies voor kinderen dragen bij aan gezonde start voor heel leven aan fitheid.

MyLittleMoves 
In dit project is in kaart gebracht wat optimale beweegpatronen voor de groei en ontwikkeling van 0 tot 4-jarigen zijn. Ouders hielden in My little moves-app de activiteiten van hun kind bij.
“Uit ons onderzoek blijkt dat met name de rol van ouders heel erg belangrijk is. Wanneer we de gegevens van de 'My Little Moves' app en de beweegmeters naast elkaar leggen dan zien we dat het meten van 24-uurs beweeggedrag redelijk goed lukt. Maar het meten van bepaalde intensiteit en activiteiten blijft eigenlijk nog lastig. In toekomstig onderzoek raden we aan om te kijken hoe we deze twee meetmethodes kunnen combineren om zo een completer beeld te kunnen geven over het 24-uurs beweeggedrag van jonge kinderen.”

Afbeelding

VMBO Sportlab
In december 2022 is het consortium gestart waarin onderzoekers, praktijkprofessionals, en jongeren gezamenlijk hebben onderzocht hoe de beweeg- en sportparticipatie van jongeren in het vmbo duurzaam kan worden vergroot. Het consortium met de naam VMBO Sportlab werkte in drie jaar aan vier werkpakketten. Bekijk het project en de resultaten.

Mensen kunnen bij het sporten en bewegen blessures oplopen. Daarom stimuleren we de ontwikkeling van meer kennis over hoe je deze blessures kunt voorkomen, zodat minder mensen kosten maken in de zorg, uitvallen in de sport en verzuimen op school of op het werk.

Blessurepreventie op maat in aangepaste sporten
Dit project richt zich op blessurepreventie. Wekelijks ontvangen de gebruikers van het platform updates waarmee gezorgd wordt dat ze op een verantwoorde en veilige manier kunnen sporten en bewegen met behulp van de website. “En ik zou het wel enorm fantastisch vinden dat deze tool verder uitgebreid wordt. Dit is een super mooie eerste stap tot het op maat geven van advies. Blessurepreventie op maat in aangepaste sporten”, zegt Sietske Luijten, PhD studente Amsterdam UMC.