Klimaat en gezondheid

Het programma Klimaat en Gezondheid startte in 2020. Lees welke pilotonderzoeken financiering hebben ontvangen in de eerste subsidieronde. Deze projecten werden in de periode 2021-2023 uitgevoerd. Het programma was gestoeld op de kennisagenda Klimaat en Gezondheid, opgesteld door de Universiteit Maastricht, Wageningen University & Research en het RIVM. Hierin is de kennis over de gevolgen van klimaatveranderingen voor de volksgezondheid in kaart gebracht en zijn kennisbehoeften geïdentificeerd en geprioriteerd: kennis die nodig is om de effecten van klimaatverandering en klimaatmaatregelen inzichtelijk te maken, en om handelingsperspectief te bieden. Dit ZonMw-programma had als doel de gewenste kennis te ontwikkelen en toepasbaar te maken, mede door het stimuleren van samenwerking. Lees in de onderstaande 3 interviews hoe ZonMw inzet op meer kennis en bewustwording op het thema diversiteit en klimaat.

Klimaat en Gezondheid

Het klimaat verandert wereldwijd en ook in Nederland. De gevolgen van klimaatverandering, zoals overstromingen, temperatuurveranderingen, droogte en waterbeschikbaarheid, hebben grote impact op de volksgezondheid. Andere effecten variëren van temperatuurgerelateerde gezondheidseffecten, allergieën, water- en vectoroverdraagbare aandoeningen, voedselgerelateerde gezondheidseffecten, UV-straling, en gezondheidseffecten gerelateerd aan luchtkwaliteit. Daarnaast kunnen klimaatmitigatie en neveneffecten van klimaatadaptatie maatregelen ook invloed hebben op de gezondheid, zoals bijvoorbeeld klimaatbestendige en klimaatvriendelijke maatregelen in de zorg via de aanpak van duurzame zorg.

Programmadoel en aandachtsgebieden

De eerste ZonMw-subsidieoproep op dit thema had als doel: Het uitvoeren van een eerste pilotonderzoek van maximaal 2 jaar om kennis op dit gebied te ontwikkelen, gericht op handelingsperspectief in de Nederlandse context. De focus lag hierbij op de samenwerking met partijen buiten de gezondheidszorg, die betrokken zijn bij klimaatadaptatie. Dit was een opmaat/verkenning voor een langdurig samenwerkingsverband (netwerk) tussen onderzoeksgroepen en relevante stakeholders die elkaar mogelijk niet van nature opzoeken.

Thema's eerste subsidieronde

Deze oproep focuste op 3 thema’s geselecteerd uit de kennisagenda Klimaat & Gezondheid:

• Temperatuurgerelateerde gezondheidseffecten
• Allergieën
• Duurzame zorg

Looptijd en budget

De kennisagenda vraagt om een langdurig programma. Met de eerste ronde is een start gemaakt: op 12 november 2020 is de subsidieoproep voor die eerste ronde opengesteld. Het budget was 1 miljoen euro. De deadline was 14 januari 2021. In juli 2021 hebben we bekend gemaakt welke projecten zijn gehonoreerd met een looptijd van 2 jaar.

Lees de Kennisagenda Klimaat en Gezondheid

NWA-programma 'Klimaatadaptatie en gezondheid’

Een ander initiatief is het programma 'Klimaatadaptatie en gezondheid' dat valt onder de Nationale Wetenschapsagenda (NWA). Bekijk de projecten die 2 onderzoeksconsortia uitvoeren op onze themapagina Klimaatverandering. ZonMw en NWO voeren dit programma uit. Het programma is medegefinancierd door de ministeries van Infrastructuur en Waterstaat (IenW), Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) en Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK).

Vervolg

De pilotprojecten over hittestress en allergieën hebben een vervolg in het programma Klimaat en Gezondheid 2. Eind 2024 startte binnen dit programma het consortium ‘Gezond Omgaan met Hitte en pOllen in een veranderend klimaaT’ (GoHot). Het GoHot-project gaat kennis over de gezondheidsrisico's van hitte en pollen vertalen naar concrete handvatten die helpen om de ziektelast te verminderen. Onderzoekers uit het consortium zijn ook aangesloten bij projecten binnen het NWA-programma Klimaatadaptatie en gezondheid.

Commissieleden

Voorzitter

• Dr. J.M.M. (Sjaak) de Gouw

Vice-voorzitter

• M. (Madeleen) Helmer

Leden

• Drs. C.C. (Cathy) van Beek
• Ir. J.H.M. (Josine) van den Bogaard
• Prof. dr. J.M. (Jacqueline) Cramer
• Ir. A. (Adriaan) van Engelen
• Dr. J.C. (Hans) Gehrels
• Dr. J.N.G. (Hanneke) Oude Elberink
• M.A. (Margot) Ribberink

Waarnemers

• M.A. (Michiel) Hoorweg, ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
• V. (Viktor) Stöcker, ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport