Zorgen veranderingen in darmbacteriën voor het ontstaan van ME/CVS?
De bacteriën en virussen in onze darmen hebben invloed op het immuunsysteem en de hersenen van mensen. Dit darmmicrobioom speelt mogelijk een rol bij het ontstaan van ME/CVS. Maar hoe dit werkt is nog onduidelijk. Onderzoeker Alexander Kurilshikov onderzoekt het microbioom als mogelijke oorzaak van ME/CVS.
Darmmicrobioom en ME/CVS
Het darmmicrobioom, bestaande uit diverse bacteriën en virussen, beïnvloedt de spijsvertering, het immuunsysteem en de werking van de hersenen. Eerder onderzoek [1] laat zien dat de bacteriën in de darmen mogelijk betrokken zijn bij ME/CVS. De onderzoekers zagen dat mensen met ME/CVS een andere samenstelling van het microbioom hebben, maar hoe dit bijdraagt aan de ziekte is nog onduidelijk. ‘We willen precies begrijpen welke bacteriën een rol spelen en hoe ze het lichaam beïnvloeden.’ Aldus Alexander Kurilshikov.
Onderzoeksmethoden
Kurilshikov maakt gebruik van het Lifelines-cohort, waarin gegevens van 167.000 mensen zijn opgeslagen. Een deel van de mensen in het Lifelines-cohort heeft ME/CVS. Dit longitudinale onderzoek biedt inzicht in veranderingen vóór en na het ontstaan van ME/CVS. ‘ We kunnen onderzoek doen met biomaterialen van voor en na het ontstaan van de ME/CVS symptomen en kijken naar de verschillen. Dankzij deze data kunnen we zien of bepaalde bacteriën al vroeg een voorspellende factor zijn voor ME/CVS.’
Ernstig zieke patiënten
Naast de gegevens uit Lifelines zijn voor het microbioomonderzoek nog extra ontlastingsmonsters van ME/CVS-patiënten nodig. Deze zijn nog niet eerder opgenomen in de Lifelines en zullen binnenkort verzameld gaan worden. Ook ernstig zieke mensen die zelf niet naar het ziekenhuis kunnen komen, zullen meedoen aan het onderzoek. Deze patiënten worden thuis bezocht door een verpleegkundige die bloed afneemt en ontlasting inzamelt. ‘De groep ernstig zieke patiënten is nog weinig vertegenwoordigd in eerder ME/CVS-onderzoek en het is belangrijk dat ook bij hen wordt gekeken naar de oorzaak van hun ziekte.’
Microbiële handtekening
Door de darmflora van ME/CVS-patiënten met gezonde personen te vergelijken, zoekt men naar een kenmerkende microbiële handtekening. ‘Als we een duidelijke handtekening vinden, kan dat in toekomstig onderzoek hopelijk helpen bij het vaststellen van een mogelijke diagnose van ME/CVS.’
De rol van het immuunsysteem
Samen met Alexandra Zhernakova onderzoekt Kurilshikov hoe het immuunsysteem reageert op darmbacteriën bij ME/CVS-patiënten. ‘Als we zien dat het immuunsysteem specifieke bacteriën aanvalt, kan dat aanwijzingen geven over de oorzaak van de ziekte.’
Toekomstperspectief
Als blijkt dat het darmmicrobioom bijdraagt aan ME/CVS, opent dat de deur naar nieuwe behandelingen, bijvoorbeeld door bepaalde bacteriën te stimuleren of te onderdrukken. ‘Met ons onderzoek kunnen in de toekomst mogelijk therapieën, gericht op het microbioom, worden ontwikkeld die ME/CVS symptomen kunnen voorkomen of behandelen. Ook kunnen we onderzoeken of we het ontstaan van ME/CVS kunnen voorspellen. Ons uiteindelijke doel is om therapieën te ontwikkelen die de symptomen verlichten en de kwaliteit van leven verbeteren.’
Over de onderzoeker
Voetnoten
[1] Guo C, Che X, Briese T, Ranjan A, Allicock O, Yates RA, Cheng A, March D, Hornig M, Komaroff AL, Levine S, Bateman L, Vernon SD, Klimas NG, Montoya JG, Peterson DL, Lipkin WI, Williams BL. Deficient butyrate-producing capacity in the gut microbiome is associated with bacterial network disturbances and fatigue symptoms in ME/CFS. Cell Host Microbe. 2023 Feb 8;31(2):288-304.e8. doi: 10.1016/j.chom.2023.01.004. PMID: 36758522; PMCID: PMC10183837.
Xiong R, Gunter C, Fleming E, Vernon SD, Bateman L, Unutmaz D, Oh J. Multi-'omics of gut microbiome-host interactions in short- and long-term myalgic encephalomyelitis/chronic fatigue syndrome patients. Cell Host Microbe. 2023 Feb 8;31(2):273-287.e5. doi: 10.1016/j.chom.2023.01.001. PMID: 36758521; PMCID: PMC10353054.
Meer weten?
Voor meer informatie over het onderzoeksproject en het ZonMw-onderzoeksprogramma ME/CVS verwijzen we u door naar onderstaande pagina's.