Ervaringen met zorg op afstand opnemen in richtlijnen

• Digitale zorg op afstand in Diabetes richtlijnen (DiDia)
  Concrete aanbevelingen voor opname van effectieve zorg op afstand in richtlijnen en (zorg)standaarden over diabetes mellitus type 1 en type 2 in de 1e en 2e lijn.
• Digi-On: praktische aanbevelingen voor fysiotherapie en oefentherapie op afstand
  Formulering van praktische aanbevelingen om zorg op afstand duurzaam te integreren binnen de fysio- en oefentherapie, door kwalitatief en kwantitatief onderzoek.
• Zorg op afstand in de jeugdgezondheidszorg: ontwikkelingsonderzoek via beeldbellen
  Onderzoek naar of het ontwikkelingsonderzoek van kinderen van 0-4 jaar in combinatie met beeldbellen in de toekomst kan worden blijven uitgevoerd en hoe.
• De coronacrisis als katalysator voor zorg op afstand in de richtlijnen Coeliakie en Cataract
  Zorg op afstand binnen de medisch-specialistische zorg implementeren door inventarisatie van (ervarings)kennis en specifieke aandacht voor ervaringen uit de coronacrisis.
• Direct ontslag, het alternatief voor face-to-face zorg bij simpele en stabiele letsels
  Opgedane ervaringen en kwantitatieve data over de haalbaarheid van ‘Direct Ontslag’ (patiëntgerichte zorg bij botbreuken) bundelen en randvoorwaarden vormen.
• Zorg op afstand voor patiënten met psoriasis en constitutioneel eczeem die biologicals of andere systematische medicatie gebruiken
  Onder welke voorwaarden en omstandigheden is het voor patiënten en dermatologen wenselijk en veilig om face-to-face zorg te vervangen door digitale consultatie?
• Ontwikkeling generieke aanbevelingen digitale zorg
  Patiënten- en beroepsorganisaties en richtlijnexperts maken een gebruikersvriendelijk en wetenschappelijk onderbouwd hulpmiddel (generieke module) voor het omgaan met en toepassen van digitale zorg op afstand.

Het is belangrijk dat aanbevelingen over face-to-face vervangende zorg op afstand worden opgenomen in bestaande richtlijnen. Daarom financieren we 6 projecten waarin beroepsorganisaties die eigenaar zijn van richtlijnen, of beheerders/regiehouders van multidisciplinaire richtlijnen, de tijdens de coronacrisis opgedane ervaringen met zorg op afstand opnemen in hun richtlijnen. Patiëntenfederatie Nederland ontwikkelt in een 7e project een generieke module digitale zorg, waarin de kennis, ervaringen en inzichten uit de andere projecten worden meegenomen. Tijdens de startbijeenkomst op 10 maart 2022 bespraken de projectleiders, onderzoekers, partners en betrokkenen vanuit ZonMw, Zorginstituut Nederland en VWS de raakvlakken tussen de projecten en de wensen rond afstemming en samenwerking.

Aan de orde kwamen onder meer onderstaande onderwerpen, waar de komende tijd uitwisseling over gewenst is:

• Uit meerdere projecten uit het ZonMw COVID-19 programma is informatie op te halen over digitale zorg.
• ‘Zorg op Afstand’ is bekeken vanuit de zorgprofessional, die op afstand van de cliënt/patiënt is. Passender is het om te spreken over ‘digitale zorg dichtbij’ of ‘digitaal zorg dichtbij’, want de digitale mogelijkheden brengt de zorg dichter bij de cliënt/patiënt.
• Er zijn verschillende insteken bij digitale zorg, zoals anders organiseren van zorg (minder polibezoeken), gevolgen voor zorginhoud/behandeling (brace in plaats van gips), focus op anders communiceren (videobellen, gebruik apps).
• Sommige projecten geven aan dat digitale zorg goed werkte tijdens de coronamaatregelen, maar dat zorgprofessionals al snel terugvallen op de ‘oude’ werkwijzen. Hoe behoud je de positieve ervaringen van de nieuwe werkwijzen, welke rol spelen cliënten/patiënten/ouders/mantelzorgers daarbij, welke rol speelt financiering? Opname van aanbevelingen over digitale zorg in de richtlijnen ondersteunt het vasthouden hiervan.
• Moeten we willen dat iedereen gebruik maakt van digitale zorg? We weten al dat digitale zorg niet altijd en voor iedereen passend is.
• Hoe onderzoek je voor welke doelgroepen digitale zorg wel of niet passend is, omdat je in het reguliere onderzoek bepaalde groepen niet goed bereikt? Zoals mensen met minder taalvaardigheden, minder digitale vaardigheden of randvoorwaarden, of die niet een heel uitgesproken mening hebben over digitale zorg. Pharos zou hier in kunnen adviseren.
• Specifiek bij onderzoek onder (jonge) kinderen speelt dat ouders de informed consent moeten tekenen. Hoe om te gaan met de privacy van de wat oudere kinderen?
• Bij de projecten zijn vaak veel partijen betrokken, hoe doe je dat zonder mensen te overvragen?
• Er worden meerdere literatuuronderzoeken uitgevoerd en bijeenkomsten georganiseerd. Hoe kan je optimaal gebruik maken van elkaars kennis, ervaringen en inzichten?