De rol van het sociaal domein en zorgdomein bij stoppen met roken

Vandaag is het ‘Wereld Niet Roken dag’. Een mooie gelegenheid om 1 van onze projecten uit te lichten. Wat is de rol van professionals in het sociaal domein bij mensen laten stoppen met roken? En hoe kan de samenwerking tussen professionals uit het sociaal domein en zorgdomein het beste worden gerealiseerd en geborgd? Sigrid Troelstra, projectleider en senior wetenschappelijk medewerker bij Trimbos-instituut, vertelt alles over haar project.

Waar gaat het project over?

‘Het project heet Versterken van de samenwerking tussen professionals in het sociaal domein en het zorgdomein rondom stoppen met roken bij mensen met een lagere sociaaleconomische positie. De focus ligt op mensen met een lagere sociaaleconomische positie. Zij hebben meer moeite om van roken af te komen en vinden minder goed hun weg naar stoppen-met-roken-hulp. Deze hulp zou beter toegankelijk moeten zijn, beter moeten aansluiten op het dagelijkse leven van deze groep mensen en dichterbij moeten worden aangeboden. In dit project onderzoeken we samen met professionals in het sociaal domein welke rol zij kunnen spelen bij stoppen met roken en hoe de samenwerking tussen professionals uit sociaal domein en zorgdomein het beste kan worden gerealiseerd en geborgd’.

Waarom is dit project belangrijk?

‘Nog maar 5% rokers in 2040. Om dat doel uit het Preventieakkoord te behalen, moeten we mensen met een lagere sociaaleconomische positie bereiken. Doordat roken zo verslavend is, vallen veel mensen na een stoppoging weer terug. Gestopt blijven met roken blijkt voor mensen met een lage sociaaleconomische positie nog minder vaak te lukken. En dat willen we juist veranderen’.

Mensen met een lage opleiding hebben meer moeite om van het roken af te komen en vinden minder goed hun weg naar stoppen-met-rokenhulp.

Welke rol kan het sociaal domein spelen?

‘We onderzoeken op lokaal en landelijk niveau welke rol het sociaal domein kan spelen bij stoppen met roken en hoe samen te werken met zorg en bewoners. Sociale wijkteams en wijkwelzijnsorganisaties kunnen een rol spelen door effectieve stoppen-met-rokenhulp onder de aandacht te brengen. Daarnaast kunnen deze teams en organisaties helpen om een cultuurverandering rondom roken te realiseren. Hiertoe dient men wel zelf eerst het gesprek over roken aan te willen gaan’.

Waarin is het project vernieuwend?

‘We weten nog heel weinig over de rol die professionals in het sociaal domein kunnen spelen bij stoppen met roken. Met de resultaten van dit onderzoek hopen we een goede inschatting te kunnen maken van hoe we deze groep kunnen betrekken. We begonnen met het inzoomen op de werkzaamheden van sociaal werkers. In 2 wijken hebben we een werkgroep met professionals uit het sociaal domein en zorgdomein opgezet en middels actieonderzoek hebben we een aanpak op maat ontwikkeld om roken meer bespreekbaar te maken. We hebben hiervoor veel verschillende materialen ontwikkeld die breed kunnen worden ingezet. Daarnaast hebben we ook een landelijke vragenlijst uitgezet onder professionals in het sociaal domein. Zo kunnen we een breed beeld krijgen van in hoeverre professionals zich al bezighouden met stoppen met roken en welke belemmerende en bevorderende factoren belangrijk zijn’.

Sociale wijkteams en wijkwelzijnsorganisaties kunnen een rol spelen om effectieve stoppen-met-rokenhulp onder de aandacht te brengen.

Met wie werken jullie samen?

‘Dit project wordt in een samenwerkingsverband uitgevoerd onder leiding van het Trimbos-instituut en Pharos. Daarnaast zijn de GGD GHOR Nederland, zorgverzekeraar Menzis, de Vereniging voor Nederlandse Gemeenten, Movisie, Sociaal Werk Nederland en de Beroepsvereniging voor professionals in sociaal werk betrokken bij dit project. We hebben ook nauw samengewerkt met de GGD Hart voor Brabant en GGD Utrecht en de welzijnsorganisaties in deze regio’s’.

Tabaksontmoediging

31 mei is Wereld Niet Roken Dag.  Roken vergroot de kans op ziekten. Daarom zetten we met subsidie in op onderzoek naar tabaksontmoediging. Onderzoekers ontwikkelen kennis voor professionals in zorg en welzijn om mensen te helpen bij het stoppen met roken. En kennis voor gemeenten om een rookvrije omgeving te realiseren waarin niet-roken de norm is. 

Preventie in de eerste lijn

Dit project is 1 van de 7 projecten uit onze ronde Versterken preventie in de 1e lijn uit ons Preventieprogramma. Deze projecten verstevigen de verbinding tussen eerstelijnszorg, publieke gezondheidszorg en het sociaal domein. Zo leren professionals in de wijk elkaar (beter) kennen, spreken ze elkaars taal en kennen ze elkaars taken en verantwoordelijkheden.