Kaderprogramma Passende Zorg 2024-2028

Aanleiding kaderprogramma Passende Zorg

Een vergrijzende bevolking, een toename van (chronische) aandoeningen en meer behandelmogelijkheden. Tegelijkertijd zijn er steeds minder mensen die zorg kunnen leveren. Nederland staat voor enorme maatschappelijke uitdagingen om kwalitatief goede, betaalbare, toegankelijke en duurzame zorg voor iedereen te garanderen. Door kritisch te kijken hoe we zorg anders kunnen organiseren, maken we een transitie naar passende zorg mogelijk. Deze zorg is waardegedreven, oftewel effectief, met voor de patiënt relevante winst in gezondheid en functioneren, en met doelmatige inzet van (zorg)personeel, middelen en grondstoffen. De transitie naar passende zorg is een gezamenlijke opgave voor de zorgsector én de samenleving als geheel. Alle betrokken partijen – zorgverleners, patiënten/cliënten, onderzoekers, beleidsmakers, Zorginstituut Nederland, koepelorganisaties, zorgverzekeraars – moeten kunnen beschikken over kennis die ze helpt om samen de best passende zorgkeuzes te maken. Om die kennis te ontwikkelen, heeft het ministerie van VWS aan ZonMw de opdracht gegeven een kaderprogramma Passende Zorg uit te voeren. Dit programma loopt tot en met 2028.

Programmadoelen

Het kaderprogramma Passende Zorg ontwikkelt kennis die bijdraagt aan het pakketbeheer, ofwel aan beslissingen welke zorg wel (of juist niet meer) vergoed wordt vanuit de zorgverzekering. Dit omvat alle zorgsectoren binnen de Zorgverzekeringswet (Zvw): medisch-specialistische zorg, huisartsenzorg, wijkverpleging, geestelijke gezondheidszorg (ggz), paramedische zorg, geboortezorg en extramurale hulpmiddelenzorg.* Er komen projecten in alle domeinen, met uitzondering van farmacotherapeutische interventies. Daarvoor is er het ZonMw-programma Goed Gebruik Geneesmiddelen. Verder gaat het om interventies in de Zvw die zorggebruik in de Wet langdurige zorg (Wlz) voorkomen of vertragen. En manieren om zorg te verplaatsen, bijvoorbeeld van ziekenhuis naar de huisartsenpraktijk, of door zorg thuis (dus op afstand) met digitale middelen. Het programma stelt partijen in staat het initiatief te nemen en te onderzoeken welke zorg effectief is en behouden dient te blijven, en hoe zorg optimaal georganiseerd kan worden om effectief te zijn. Al het onderzoek bekijkt of zorg in een bepaalde context passend wordt ingezet. Het kaderprogramma kent twee programmalijnen: Kennisontwikkeling en Onderzoeksinfrastructuur. De tweede lijn stimuleert en faciliteert de benodigde onderzoeksinfrastructuur in alle zorgsectoren. Zo kan kennis beter worden ontsloten én toegepast in de praktijk.

^* _{Zie voor het volledige overzicht het Zvw kompas van Zorginstituut Nederland.}

Samenwerking 

Voor de beweging naar passende zorg is de inbreng nodig van patiënten en hun naasten, zorgaanbieders, zorgverleners en onderzoekers, fabrikanten, beleidsmakers en verzekeraars. ZonMw werkt dan ook nauw samen met beroeps-, branche-, en patiëntenorganisaties, richtlijnontwikkelaars, Zorginstituut Nederland, de Nederlandse Zorgautoriteit en zorgverzekeraars. Daarnaast vindt voortdurend afstemming plaats met andere ZonMw-programma’s. Daardoor is er een goede verbinding met uiteenlopende initiatieven in de langdurige zorg, huisartsenzorg, verpleging en verzorging, ggz, geboortezorg en digitale zorg. Hoewel het sociaal domein buiten de scope van het kaderprogramma valt, is het de ambitie om ook samenwerking met initiatieven binnen dat domein op te zoeken. Een stevige sociale basis kan namelijk veel welzijnsvragen opvangen voordat deze uitmonden in een geïndiceerde zorgvraag. 

Programmaspecifieke informatie 

De 2 programmalijnen kennisontwikkeling en onderzoeksinfrastructuur zijn in het kaderprogramma Passende Zorg als volgt uitgewerkt: 

Afbeelding

Onderwerp A van programmalijn 1 omvat doelmatigheidsonderzoek naar waardegedreven zorg en vraagstukken als verplaatsing van zorg. Onderwerp B is bedoeld voor de ontwikkeling van passende onderzoeksmethodologie, onder meer om te kunnen bepalen wat zorg waardegedreven maakt. Programmalijn 2 is relevant, omdat in sommige zorgsectoren nog minder ervaring is met onderzoek naar waardegedreven zorg.

De eerste rondes worden naar verwachting gepubliceerd vóór de zomer van 2025. Voor sommige programmalijnen verwacht ZonMw jaarlijkse rondes, voor andere eens per 2 jaar. 

Commissieleden

Programmacommissie
De uitvoer van het programma vindt plaats in nauwe samenwerking met alle stakeholders. Voor de strategische sturing van het programma is een kerncommissie ingericht. De kerncommissie is  verantwoordelijk voor de opzet, uitvoer en verbetering van het programma (in opdracht en onder eindverantwoordelijkheid van ZonMw). Zij zorgen voor de samenhang tussen de verschillende subsidierondes in het programma en sturen op het realiseren van de doelstellingen van het programma.

De beoordeling van subsidieaanvragen en de uitvoer van subsidierondes gebeurt door een onpartijdige en onafhankelijke beoordelingscommissie. De (vice)voorzitter van de beoordelingscommissies neemt ook deel aan de kerncommissie. Een directe connectie tussen de beoordelingscommissie en de kerncommissie zorgt dat actuele ontwikkelingen in het veld en ervaringen vanuit de subsidierondes snel leiden tot aanscherping en verbetering van het programma.

Afbeelding

Klankbordgroep 
Het kaderprogramma Passende Zorg is een lerend programma. Dit betekent dat de programmering jaarlijks lerend wordt geëvalueerd en zo nodig aangepast aan de actualiteit en behoeften in beleid en de praktijk. Middels een klankbordgroep passende zorg, bestaande uit afgevaardigden van de belangrijkste stakeholders zal het programma zich laten voeden door ontwikkelingen in beleid en praktijk. De kerncommissie formuleert de opdracht voor de klankbordgroep en gebruikt de feedback van de klankbordgroep als voeding om het programma te optimaliseren waar nodig en mogelijk.

Leden klankbordgroep
Informatie volgt binnenkort.