Achtergrond afbeelding Achtergrond afbeelding darkmode

Wetenschap op een toegankelijke manier communiceren voor een breed publiek

Terugkoppeling onderzoekersbijeenkomst HGOG 2025
Laatst aangepast:

Hoe communiceer je wetenschap op een manier die toegankelijk is voor een zo breed mogelijk publiek? Om wetenschap toegankelijk te maken, gingen de deelnemers tijdens de jaarlijkse onderzoekersbijeenkomst van het ZonMw-programma HGOG op maandag 17 maart 2025 met dit vraagstuk aan de slag, met als doel wetenschap voor meer mensen bereikbaar te maken.

Kom tot de kern

Dagvoorzitter Marjan Westerman opende de bijeenkomst met een welkomstwoord en gaf vervolgens handvaten mee aan de deelnemers voor het toegankelijk communiceren van hun onderzoek. Ze benadrukte het belang van goed inzicht in wat je nodig hebt voordat je je boodschap naar buiten brengt, net zoals het bepalen van de juiste aanpak en het geschikte communicatiemiddel. Durf daarin vooral te experimenteren en van de gebaande paden af te gaan om je verhaal op een unieke en toegankelijke manier te delen. Westerman nam ons mee in 3 punten om over na te denken voordat je je boodschap naar buiten brengt:

  1. Wat is de essentie?
  2. Voor wie is de boodschap?
  3. Waarom is het belangrijk?
Afbeelding
Marjan Westerman tijdens de opening

 

Wees creatief en blijf verbonden

Vervolgens presenteerden 3 artsen in opleiding tot onderzoeker (aioto's) hun onderwerp. Ze bespraken de koppeling met wetenschapscommunicatie en hoe zij dit aanpakten. De belangrijkste boodschap die zij meegaven, is dat het belangrijk is om tijdig na te denken over communicatie naar de doelgroep. Zorg ervoor dat je mensen niet alleen achteraf op de hoogte brengt, maar ook vooraf. Wees vooral creatief en enthousiast in de aanpak en blijf als aioto verbonden door open te staan voor nieuwe samenwerkingen, waardoor je niet helemaal van het podium verdwijnt. 

Sta open voor nieuwe samenwerkingen en verdwijn als aioto niet helemaal van het podium.

Presentaties door aioto's

1 / 3

Amy Manten

Pijn op de borst is een veelvoorkomende klacht die meestal wordt veroorzaakt door een onschuldige aandoening. Toch heeft 1,5% tot 10% van de patiënten met pijn op de borst een levensbedreigende ziekte, zoals een hartinfarct. Op de huisartsenpost wordt de ernst van de klacht telefonisch ingeschat middels een gestandaardiseerd triagesysteem. Met dit project onderzoekt Amy Manten de evaluatie van de triage van pijn op de borst op de huisartsenpost.

Lees meer over het project
2 / 3

Upasna Sharma

Behandeling van patiënten met knieartrose richt zich voornamelijk op het verminderen van pijn en het verbeteren van het fysiek functioneren. Helaas hebben de bestaande behandelingen slechts kleine tot matige effecten en is er veel verschil in de effecten tussen verschillende patiëntgroepen. Upasna Sharma onderzoekt op basis van bestaande trial data de effectiviteit van 3 verschillende behandelingen voor patiënten met knieartrose. 

Lees meer over het project
3 / 3

Femke de Bok

Gehoorschade bij tieners, kinderen zonder plek op school, oogproblemen door computergebruik: problemen waarvoor veelal aandacht is gevraagd door medisch specialisten. Maar welke rol spelen jeugdartsen bij het aankaarten van gezondheidsproblemen bij de Nederlandse jeugd? Met dit project richt Femke de Bok  zich op de mate waarin jeugdartsen hier (kunnen) bijdragen.

Lees meer over het project

Aan de slag met wetenschapscommunicatie

Wetenschapscommunicatie legt de verbinding tussen wetenschap en maatschappij. Maar hoe doe je dat in de praktijk? Het doel van deze bijeenkomst was om bewustzijn te creëren, elkaar aan het denken te zetten over hoe wetenschapscommunicatie ook anders kan en om ideeën hierover uit te wisselen. De interactieve workshops gaven deelnemers de kans om in kleine groepen te werken en creatieve oplossingen te bedenken voor hun casus. Dit resulteerde in creatieve en levendige ideeën.

Sfeerimpressie

1 / 6
2 / 6
3 / 6
4 / 6
5 / 6
6 / 6

Workshop Generatieve AI (GenAI)

Wat is GenAI eigenlijk, wat zijn de meest recente ontwikkelingen en wat is er allemaal mogelijk? Thijs Pepping van Sogeti’s VINT nam ons tijdens deze workshop mee in de kracht en valkuilen van GenAI. Aan de hand van eigen casussen gingen deelnemers aan de slag met 3 opdrachten:

  1. Podcast maken met AI
  2. Wetenschappelijk onderzoek naar makkelijke taal vertalen met AI
  3. Infographic maken met AI

Tijdens de workshop werd duidelijk hoe AI-tools onze manier van denken en werken met informatie verandert. GenAI maakt het noodzakelijk om op een andere manier naar informatie te kijken. Het draait om het vinden van de kern van een boodschap. Wanneer je de essentie begrijpt, kun je deze met behulp van AI eenvoudig vertalen naar verschillende vormen, wat enorm veel mogelijkheden biedt in het toegankelijk maken van informatie. De workshop ging gepaard met veel interactie waarbij deelnemers niet alleen vragen stelden, maar ook kritisch waren over de mogelijkheden en beperkingen van GenAI. Pepping gaf hierin ook aan dat het goed is om een kritische houding te hebben, maar tegelijkertijd de mogelijkheden te omarmen en te experimenteren binnen de kaders die er zijn. 

Afbeelding
Thijs Pepping tijdens de workshop over GenAI
Afbeelding
Deelnemers tijdens de GenAI workshop

Workshop zakelijk tekenen

Angela Lansbergen-Engel nam de deelnemers mee in zakelijk tekenen. Tijdens deze workshop ging iedereen aan de slag met een eigen casus waarover ze willen tekenen. Onderdelen die aan bod kwamen tijdens de workshop waren:

  1. Begrijpen van de effectiviteit van zakelijk tekenen
  2. Aanleren van het visuele alfabet
  3. Leren van visuele hulpmiddelen en technieken om je tekeningen een professionelere uitstraling te geven

Met deze visuele handvaten gingen de deelnemers enthousiast aan de slag om hun eigen casus tot leven te brengen middels een tekening. Ze leerden niet alleen hoe ze hun ideeën konden vertalen naar een tekening, maar werden vooral aangemoedigd om gewoon te beginnen, zonder al te veel over het eindresultaat na te denken. Zoals Lansbergen-Engel als tip meegaf: ‘Gewoon beginnen, het is minder eng dan je denkt.’ De deelnemers ontdekten dat zakelijk tekenen een praktische vaardigheid is die hen kan helpen bij het visualiseren van complexe informatie.

Afbeelding
Angela Lansbergen-Engel tijdens de workshop zakelijk tekenen
Afbeelding
Deelnemers aan de slag tijdens de workshop zakelijk tekenen

Greep uit reacties van de deelnemers

  • 'Erg leuke en praktische workshops die direct toepasbaar zijn in het dagelijks werk.'
  • 'Handvaten om zowel zelf als met behulp van AI een vertaling te maken van mijn onderzoek.'
  • 'Geïnspireerd om op een creatieve manier met wetenschapscommunicatie aan de slag te gaan.'
  • 'Fijn om het over moderne technologieën te hebben en daarnaast zelf bezig te zijn met zakelijk tekenen.'
  • 'Prikkelende workshops die uitdagen om buiten je comfortzone te gaan.'
  • 'Minder AI angst.'
Colofon
Auteur:
ZonMw
Fotografie:
Vanessa Jonathans