Wetenschap op een toegankelijke manier communiceren voor een breed publiek
Hoe communiceer je wetenschap op een manier die toegankelijk is voor een zo breed mogelijk publiek? Om wetenschap toegankelijk te maken, gingen de deelnemers tijdens de jaarlijkse onderzoekersbijeenkomst van het ZonMw-programma HGOG op maandag 17 maart 2025 met dit vraagstuk aan de slag, met als doel wetenschap voor meer mensen bereikbaar te maken.
Kom tot de kern
Dagvoorzitter Marjan Westerman opende de bijeenkomst met een welkomstwoord en gaf vervolgens handvaten mee aan de deelnemers voor het toegankelijk communiceren van hun onderzoek. Ze benadrukte het belang van goed inzicht in wat je nodig hebt voordat je je boodschap naar buiten brengt, net zoals het bepalen van de juiste aanpak en het geschikte communicatiemiddel. Durf daarin vooral te experimenteren en van de gebaande paden af te gaan om je verhaal op een unieke en toegankelijke manier te delen. Westerman nam ons mee in 3 punten om over na te denken voordat je je boodschap naar buiten brengt:
- Wat is de essentie?
- Voor wie is de boodschap?
- Waarom is het belangrijk?
Wees creatief en blijf verbonden
Vervolgens presenteerden 3 artsen in opleiding tot onderzoeker (aioto's) hun onderwerp. Ze bespraken de koppeling met wetenschapscommunicatie en hoe zij dit aanpakten. De belangrijkste boodschap die zij meegaven, is dat het belangrijk is om tijdig na te denken over communicatie naar de doelgroep. Zorg ervoor dat je mensen niet alleen achteraf op de hoogte brengt, maar ook vooraf. Wees vooral creatief en enthousiast in de aanpak en blijf als aioto verbonden door open te staan voor nieuwe samenwerkingen, waardoor je niet helemaal van het podium verdwijnt.
Sta open voor nieuwe samenwerkingen en verdwijn als aioto niet helemaal van het podium.
Download de presentaties
- Bestand
- Bestand
- Bestand
Aan de slag met wetenschapscommunicatie
Wetenschapscommunicatie legt de verbinding tussen wetenschap en maatschappij. Maar hoe doe je dat in de praktijk? Het doel van deze bijeenkomst was om bewustzijn te creëren, elkaar aan het denken te zetten over hoe wetenschapscommunicatie ook anders kan en om ideeën hierover uit te wisselen. De interactieve workshops gaven deelnemers de kans om in kleine groepen te werken en creatieve oplossingen te bedenken voor hun casus. Dit resulteerde in creatieve en levendige ideeën.
Workshop Generatieve AI (GenAI)
Wat is GenAI eigenlijk, wat zijn de meest recente ontwikkelingen en wat is er allemaal mogelijk? Thijs Pepping van Sogeti’s VINT nam ons tijdens deze workshop mee in de kracht en valkuilen van GenAI. Aan de hand van eigen casussen gingen deelnemers aan de slag met 3 opdrachten:
- Podcast maken met AI
- Wetenschappelijk onderzoek naar makkelijke taal vertalen met AI
- Infographic maken met AI
Tijdens de workshop werd duidelijk hoe AI-tools onze manier van denken en werken met informatie verandert. GenAI maakt het noodzakelijk om op een andere manier naar informatie te kijken. Het draait om het vinden van de kern van een boodschap. Wanneer je de essentie begrijpt, kun je deze met behulp van AI eenvoudig vertalen naar verschillende vormen, wat enorm veel mogelijkheden biedt in het toegankelijk maken van informatie. De workshop ging gepaard met veel interactie waarbij deelnemers niet alleen vragen stelden, maar ook kritisch waren over de mogelijkheden en beperkingen van GenAI. Pepping gaf hierin ook aan dat het goed is om een kritische houding te hebben, maar tegelijkertijd de mogelijkheden te omarmen en te experimenteren binnen de kaders die er zijn.
Workshop zakelijk tekenen
Angela Lansbergen-Engel nam de deelnemers mee in zakelijk tekenen. Tijdens deze workshop ging iedereen aan de slag met een eigen casus waarover ze willen tekenen. Onderdelen die aan bod kwamen tijdens de workshop waren:
- Begrijpen van de effectiviteit van zakelijk tekenen
- Aanleren van het visuele alfabet
- Leren van visuele hulpmiddelen en technieken om je tekeningen een professionelere uitstraling te geven
Met deze visuele handvaten gingen de deelnemers enthousiast aan de slag om hun eigen casus tot leven te brengen middels een tekening. Ze leerden niet alleen hoe ze hun ideeën konden vertalen naar een tekening, maar werden vooral aangemoedigd om gewoon te beginnen, zonder al te veel over het eindresultaat na te denken. Zoals Lansbergen-Engel als tip meegaf: ‘Gewoon beginnen, het is minder eng dan je denkt.’ De deelnemers ontdekten dat zakelijk tekenen een praktische vaardigheid is die hen kan helpen bij het visualiseren van complexe informatie.
Download de Flipover presentatie
Greep uit reacties van de deelnemers
- 'Erg leuke en praktische workshops die direct toepasbaar zijn in het dagelijks werk.'
- 'Handvaten om zowel zelf als met behulp van AI een vertaling te maken van mijn onderzoek.'
- 'Geïnspireerd om op een creatieve manier met wetenschapscommunicatie aan de slag te gaan.'
- 'Fijn om het over moderne technologieën te hebben en daarnaast zelf bezig te zijn met zakelijk tekenen.'
- 'Prikkelende workshops die uitdagen om buiten je comfortzone te gaan.'
- 'Minder AI angst.'
HGOG-programma: subsidie voor aiototrajecten
Vanuit het programma Huisartsgeneeskunde en Ouderengeneeskunde (HGOG) investeren we in onderzoeksprojecten waarin specifiek artsen in opleiding tot (klinisch) onderzoekers (aioto's) promoveren en in onderzoek van onderwijs. Dat doen wij in opdracht van werkgeversorganisatie voor artsen in opleiding: SBOH.
Het programma levert gepromoveerde huisartsen, specialisten ouderengeneeskunde, artsen verstandelijk gehandicapten en artsen maatschappij en gezondheid op met een blijvende belangstelling voor wetenschappelijk onderzoek. Als bruggenbouwers tussen opleiding, onderzoek en praktijk leveren zij een belangrijke bijdrage aan de academisering van de verschillende specialistenopleidingen en de bijbehorende praktijken waarin zij werken. Het doel van onze jaarlijkse bijeenkomsten is om onderzoekers en projecten met elkaar in verbinding te brengen, zodat ze gezamenlijk nog meer impact kunnen realiseren.