'Heb oog voor het hele gezin als vader of moeder kanker heeft'
Het valt orthopedagoog Marthe Egberts op dat er bij kanker nauwelijks aandacht is voor de psychosociale aspecten van deze ziekte. Ze hoopt dat zorgverleners voortaan ook het gezin rondom de patiënt er meer bij betrekt.
Wanneer 1 van de ouders kanker krijgt, kan dat voor het gezin ingrijpende psychosociale gevolgen hebben. Als orthopedagoog bij het Ingeborg Douwes Centrum, een centrum voor psycho-oncologie in Amsterdam, wordt Egberts (35) regelmatig met deze problematiek geconfronteerd. 'Ook de kinderen kunnen er ernstig onder lijden als 1 van de ouders kanker heeft, met bijvoorbeeld stemmingsklachten of traumatische stress tot gevolg. Dat wil je uiteraard voorkomen. Daarom ontwikkelen we nu een screeningsinstrument voor ouders met kinderen van 0 tot en met 18 jaar. In feite is het een vragenlijst waarmee je vroegtijdig kunt inschatten of een gezin zich makkelijk of minder makkelijk kan aanpassen na die diagnose. Aan de hand daarvan bied je zorg op maat.’
Op het snijvlak
Egberts, die nu ook een opleiding tot GZ-psycholoog volgt, omschrijft zichzelf als een onderzoeker op het snijvlak van de medische zorg en de ggz. 'In de ggz komen mensen primair voor psychische klachten. Bij ons zijn die klachten gerelateerd aan een medische aandoening, namelijk kanker. Ik pleit ervoor dat er binnen de medische setting meer aandacht komt voor de psychosociale aspecten van kanker – dat geldt natuurlijk ook voor andere ernstige aandoeningen - en dat de zorgverleners daarbij rekening houden met het gezin als geheel. Dat gebeurt nog veel te weinig.’
Vertaalslag
Met haar werk en onderzoek wil Egberts voorkomen dat gezinsleden vastlopen en dat klachten verergeren. Haar inspiratie haalt ze uit collega-onderzoekers die net als haar in de praktijk werken. 'Als je zowel onderzoeker als hulpverlener bent, kun je makkelijker een vertaalslag maken. Je weet immers uit ervaring welk onderzoek nodig is om de praktijk te verbeteren. Met mijn onderzoek wil ik daar een bijdrage aan leveren. Het zou mooi zijn als het screeningsinstrument, dat nu nog in een onderzoeksfase verkeert, ooit landelijk wordt geïmplementeerd.’
Meer lezen?
Gevestigde en meer recente onderzoekers in het ggz-veld delen hun ervaringen en visie over de ggz. Wat heb je als onderzoeker nodig om op te bloeien in je werk en wat kun je hierbij leren van een andere generatie? Geven de verschillende tijden van ervaring een verschil in hun visie op een toekomstbestendige ggz?
