Achtergrond afbeelding Achtergrond afbeelding darkmode

GGD’en steviger in positie

Laatst aangepast:

De ambities in het GALA* en IZA* richten zich op de beweging van zorg naar gezondheid. Regionaal betekent dit dat gemeenten steeds vaker een beroep doen op de GGD, als het gaat om kennis en advies over preventie en gezondheidsbevordering. Hoe komen de GGD’en steviger in positie? De afgelopen tijd zijn GGD’en met dit vraagstuk aan de slag gegaan.

* Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en Integraal Zorgakkoord (IZA) 

Kennisuitwisseling in overkoepelend leernetwerk

In een overkoepelend leernetwerk wordt gewerkt aan het versterken van de kennisinfrastructuur op het gebied van gezondheidsbevordering en preventie. Hierin wisselen GGD’en onderling én met landelijke kennispartijen kennis uit. 

Tamara van waardenburg GGD

Leernetwerk GGD’en voor sterkere kennisinfrastructuur

Projectleider Tamara van Waardenburg vertelt meer over dit project: ‘GGD’en brengen elkaar verder: ze wisselen plannen van aanpak uit en komen beter beslagen ten ijs bij gemeenten.’

Wat heeft dit project opgeleverd?

Het leernetwerk heeft als doel om uitwisseling van ervaringen, informatie en kennis te stimuleren. Het gaat hierbij om kennisuitwisseling op verschillende niveaus (lokaal, regionaal, landelijk)  en zowel wetenschappelijke kennis als praktijkervaringen en ervaringskennis. Het gaat dan om kennis over:

  • Het opstellen, uitvoeren en monitoren en evalueren van een lokale integrale aanpak gezondheidsbevordering en preventie met gebruik van kansrijke en erkende interventies.
  • De implementatie van de ketenaanpakken in de lokale/regionale context 
  • En effectieve en efficiënte samenwerking tussen professionals uit de publieke gezondheid, het sociaal domein, zorgdomein en indien van toepassing ruimtelijk domein.

Over de kennis- en adviesfunctie van de GGD

Deze factsheet geeft een beeld van de rol van de GGD bij de implementatie van de ketenaanpakken aan de hand van ervaringen uit het leernetwerk. Evenals belemmerende en bevorderende factoren van het implementatieproces en aanbevelingen voor partijen in de preventie-infrastructuur.

Geleerde lessen uit het leernetwerk

In het leernetwerk delen de GGD’en goede ervaringen en documenten. Ook zijn er nieuwe samenwerkingen ontstaan. Dit factsheet geeft een beeld van de opbrengsten en geleerde lessen uit het leernetwerk.

GGD als regionale samenwerkingspartner voor gemeenten

Daarnaast adviseren en ondersteunen de GGD’en de gemeenten in hun regio. In de afgelopen jaren hebben de GGD’en onder andere advies gegeven bij het ontwikkelen en uitvoeren van preventiebeleid. Ze werken met het verbeteren van de regionale samenwerking. En ze hebben erkende preventieve interventies geïmplementeerd, gemonitord en/of geëvalueerd in de lokale of regionale context. Wat de projecten precies gedaan hebben, lees je in het nieuwsbericht Dankzij impuls zetten GGD’en in op sterkere kennis- en adviesfuncties.

Om een beeld te geven hoe GGD’en werken aan de implementatie van ketenaanpakken, hebben we gesproken met 2 projecten. 

Overgewicht kinderen

Ketenaanpak overgewicht bij kinderen in de Gelderse Vallei

Overgewicht bij kinderen aanpakken én voorkomen: dat is het doel van intensievere samenwerking in Gelderland-Midden. Mede dankzij een impuls van ZonMw weten de partners elkaar nu beter te vinden. Lees hier hoe zij dit hebben aangepakt.
Valpreventie

Een ketenaanpak is een proces, geen project

Op papier ziet de ketenaanpak valpreventie er eenvoudig uit, maar de uitvoering is weerbarstiger. GGD Brabant-Zuidoost gebruikte de ZonMw Impuls voor onderzoek naar het implementatieproces én om lokaal en regionaal verbinding te leggen.

Wat hebben deze projecten opgeleverd?

Alle GGD’en vertellen in een posterpresentatie wat het doel was van hun project, hoe ze het hebben aangepakt en wat het project heeft opgeleverd. 

Bekijk de posters

Hoe gaat het nu verder?

De GGD’en hebben een hoop bereikt. Maar er is ook nog veel te doen. Daarom gaan de GGD’en door met het adviseren en ondersteunen van gemeenten op het terrein van publieke gezondheid. En blijft ook het leernetwerk inzetten op kennisdeling. Hiervoor ontvangen zij een vervolgsubsidie.  

Lees meer over de projecten 

Vanaf februari 2025 gaan daarnaast 18 GGD’en aan de slag met het versterken van de ketenaanpak valpreventie. Dit moet helpen bij de borging en implementatie van de ketenaanpak op de lange termijn. Ook deze projecten doen mee met het leernetwerk. 

Lees meer over de projecten 

Over ZonMw Preventie

Deze projecten zijn mogelijk gemaakt dankzij subsidie uit ons (doorlopende) Preventieprogramma. Met onderzoek op het gebied van preventie hebben we als doel dat iedereen zo gezond mogelijk kan leven in een gezonde leefomgeving. Belangrijke speerpunten zijn daarbij: gezonde leefstijl, gezonde leefomgeving en sociaaleconomische gezondheidsverschillen. 

We signaleren aan welke nieuwe kennis gemeenten behoefte hebben, stimuleren kennisontwikkeling en wat er nodig is om kennis goed te implementeren. Zo willen we er aan bijdragen dat gemeenten en GGD'en de juiste tools in handen hebben om aan de slag te gaan met het bevorderen van gezondheid in de wijk of regio. Samenwerking en kennisuitwisseling zijn hierbij belangrijke sleutelwoorden.