Beter Laten en Beter Doen (BLBD) in de dagelijkse praktijk
Passende zorg draait om betekenisvolle keuzes: doen wat werkt en laten wat niet nodig is. Met de Beter Laten Beter Doen-lijst krijgen zorgprofessionals, onderzoekers en beleidsmakers richting. Tegelijkertijd blijkt verandering in de praktijk vaak weerbarstig. Juist dat spanningsveld staat centraal tijdens de netwerkbijeenkomst V&V.
Passende zorg vraagt ook om stoppen
Passende zorg is de afgelopen jaren steeds prominenter op de agenda gekomen. Het uitgangspunt is dat zorg niet alleen effectief moet zijn, maar ook aansluit bij wat voor patiënten echt van waarde is. Dat betekent: de juiste zorg, op de juiste plek, op het juiste moment en soms ook: geen zorg. Binnen deze beweging groeit het besef dat kwaliteit van zorg niet alleen zit in toevoegen, maar juist ook in het bewust afbouwen of stoppen van zorg die weinig oplevert.
Hoewel er inmiddels veel kennis beschikbaar is over interventies met beperkte toegevoegde waarde, blijkt het in de dagelijkse praktijk lastig om deze zorg daadwerkelijk te verminderen of te stoppen. Handelingen zijn vaak ingesleten in routines, vastgelegd in protocollen of verweven met verwachtingen van patiënten en professionals. Daardoor vraagt passende zorg niet alleen om nieuwe keuzes, maar ook om het loslaten van bestaande gewoontes. Daarmee is Beter Laten minstens zo uitdagend als Beter Doen.
De 'Beter Laten Beter Doen'-lijst
De Beter Laten Beter Doen‑lijst (BLBD-lijst) biedt houvast bij deze uitdaging. De lijst bevat verpleegkundige handelingen die in de praktijk vaak worden toegepast, terwijl het bewijs voor effect beperkt is (Beter Laten) én handelingen die juist bewezen waardevol zijn maar nog niet altijd consequent worden ingezet (Beter Doen). De lijst is bedoeld als hulpmiddel om het gesprek over passende zorg te voeren: waarom doen we wat we doen, voor wie is het waardevol en wanneer kan of moet het anders?
Het ondersteunt zorgprofessionals, onderzoekers en beleidsmakers bij het maken van deze afwegingen. De lijst helpt om keuzes te onderbouwen, maar biedt geen kant‑en‑klare oplossingen. Elke zorgcontext is anders. Dat maakt het delen van ervaringen en het leren van elkaar des te belangrijker.
Implementeren en de‑implementeren: eenvoudig op papier, complex in de praktijk
In veel projecten zien we dat goede onderbouwing van verpleegkundige BLBD-handelingen alleen niet voldoende is om verandering in gang te zetten. Implementatie en de‑implementatie vragen om meer dan kennis alleen. Ze raken aan professioneel handelen, samenwerking, organisatiecultuur en soms aan overtuigingen die diepgeworteld zijn.
Veel van deze inzichten komen voort uit het LEAD‑TOGETHER-project, waarin onderzoekers en zorgprofessionals samenwerken binnen 16 deelprojecten aan het implementeren en de‑implementeren van BDBL-handelingen. In dit project staat niet alleen de inhoud van passende zorg centraal, maar vooral de vraag hoe professionals in de praktijk ondersteund kunnen worden om daadwerkelijk anders te gaan handelen.
Projecten die werken met BLBD‑handelingen laten zien dat kleine, praktische stappen vaak effectiever zijn dan grootschalige veranderingen. Tegelijkertijd wordt duidelijk dat weerstand, twijfel en mislukking onvermijdelijk onderdeel zijn van het proces.
Van ervaringen naar gezamenlijk inzichten
Tijdens de netwerkbijeenkomst V&V op 2 juni 2026 staat niet een reeks presentaties centraal, maar het gesprek met de deelnemers. Aan de hand van vragen en stellingen worden deelnemers uitgenodigd om hun eigen ervaringen te delen. Dat kunnen successen zijn, maar ook twijfels, frustraties of momenten waarop verandering simpelweg niet lukte. Juist deze open uitwisseling zorgt voor herkenning en verdieping.
Meld je aan voor de netwerkbijeenkomst V&V
Let op: in de eerste ronde zit de sessie 'Geleerde lessen Beter Laten Beter Doen' helaas al vol; je kunt je nog wel voor deze sessie aanmelden voor de tweede ronde.
Barrières en factoren die verandering mogelijk maken
De gedeelde ervaringen vormen de basis voor het gesprek in de groep. Wat komt vaker terug? Waar herkennen deelnemers elkaars uitdagingen? En welke aanpakken lijken juist te helpen?
Op basis van deze uitwisseling delen wij aan het einde van de sessie de belangrijkste barrières en bevorderende factoren die uit BLBD‑projecten naar voren komen. Deze lessen laten zien waar projecten in verschillende sectoren tegenaan lopen én welke voorwaarden helpen om Beter Laten Beter Doen daadwerkelijk in beweging te krijgen.
Zo ontstaat een gezamenlijk overzicht van wat verandering belemmert en wat nodig is om passende zorg concreet en haalbaar toe te passen in de dagelijkse praktijk.
Even voorstellen
Emma Duis
Emma Duis is verpleegkundig wetenschapper in het Radboudumc. Zij is werkzaam als verpleegkundige op verschillende verpleegafdelingen. Daarnaast is ze als junior onderzoeker betrokken bij het project LEAD-TOGETHER.
Denise Spoon
Denise Spoon is postdoctoraal onderzoeker in het Erasmus MC. Met haar verpleegkundige achtergrond is zij in 2025 gepromoveerd op het gebied van implementatie en de-implementatie binnen de verpleegkunde.
ZonMw en verpleging en verzorging
Verpleegkundigen, verpleegkundig specialisten en verzorgenden zijn dé onmisbare schakel in preventie, zorg en ondersteuning. Daarom investeren wij in kennis en samenwerking door en voor deze beroepsgroep, gericht op de verdere versterking van hun professionaliteit. Daarmee werken we aan de kwaliteit van zorg én de aantrekkelijkheid van het beroep.
