ZonMw Parel voor vergemakkelijken deelnemen onderzoek in huisartspraktijken
Prof. dr. Marco Blanker, huisarts en hoogleraar Huisartsgeneeskunde aan het UMC Groningen ontving op 4 april tijdens de Huisartsendagen in ’s-Hertogenbosch een ZonMw Parel. Blanker en zijn team kregen de prijs voor een uitzonderlijke bijdrage aan het opzetten van een innovatieve onderzoeksstructuur in de huisartspraktijk.
Hiervan wordt verwacht dat het een grote bijdrage gaat leveren aan onderzoek in de eerste lijn. Het GRIP3-project startte in 2021 met onderzoek naar verschillende aspecten van COVID-19 zorg in de huisartspraktijk.
Patiënten vanuit huisartspraktijken laten deelnemen aan wetenschappelijk onderzoek is complex. Nederland telt zo’n 5000 huisartspraktijken; deze versnippering maakt het lastig om patiënten te includeren voor klinische studies. Sinds enige tijd proberen de 7 universitaire afdelingen Huisartsgeneeskunde en het NIVEL daar samen verbetering in te brengen via het Consortium Onderzoek Huisartsgeneeskunde.
De COVID-19-pandemie stelde de huisartsenzorg voor enorme uitdagingen. Hoe verzamel je snel betrouwbare onderzoeksgegevens om behandelmethoden te verbeteren? Bij aanvang van de COVID-19-pandemie in 2020 bleek meteen de grote meerwaarde hiervan. COVID-19 sterfgevallen buiten het ziekenhuis werden in eerste instantie niet meegeteld, tot Marco Blanker en Jochen Cals (huisarts en hoogleraar Universiteit Maastricht) ad hoc een onderzoek begonnen om een online registratiesysteem op te starten.
Véronique Timmerhuis, directeur van ZonMw: ‘Het snelle schakelen dat nodig was om tijdens de pandemie vanuit de huisartsgeneeskunde met GRIP3 te komen, was alleen mogelijk door de goede bestaande samenwerkingen in dit veld. Dat GRIP3 de samenwerking in de huisartsgeneeskunde verder versterkt heeft en zulke impact maakt, geeft deze Parel extra glans.‘
Sterkere onderzoeksinfrastructuur
Het GRIP3-project richtte zich op 2 doelen: betere herkenning en behandeling van COVID-19 patiënten én een sterkere onderzoeksinfrastructuur. Een belangrijk resultaat is een AI-model voor vroegtijdige ziekteherkenning. Dit instrument kan helpen bij het sneller identificeren van ziekteuitbraken. Het AI-model is ook uit te breiden naar andere diagnoses waardoor het breed ingezet kan worden. ‘We trainen het nu om kwetsbare ouderen te identificeren’, aldus Blanker. Daarnaast is de onderzoeksinfrastructuur verbeterd met modules die deelname aan onderzoek voor huisartsen makkelijker maken. Zo biedt ZorgDomein een laagdrempelige manier om patiënten aan te melden en maakt de digitale informed consent-procedure snelle en medisch-ethisch goedgekeurde inclusie mogelijk.
Marco Blanker: ‘Als er nú een nieuwe pandemie komt, kunnen we (door deze infrastructuur) veel sneller opstarten. Daarnaast kunnen we wat we hebben opgebouwd ook gebruiken voor ander onderzoek, bijvoorbeeld naar blaasontsteking of schouderpijn. Daarvoor moet het belang van een goede infrastructuur voor Nederlands onderzoek in de huisartsgeneeskunde wel breed gedragen worden. Niet alleen door subsidieverstrekkers zoals ZonMw, maar ook door de gezondheidsfondsen die ervan kunnen profiteren en door de umc’s, via de NFU.’
Huisartsen die willen bijdragen aan een goede toekomstbestendige huisartsenzorg kunnen zich aanmelden via un-h.nl/aanmelden.