Wat zijn de uitdagingen op het gebied van digitale en hybride zorg?

Met deze lijn wordt de benutting van bestaande kennis en vaardigheden over het toepassen van hybride en digitale zorg binnen zorg- en welzijnsorganisaties gestimuleerd. Het doel is om ervoor te zorgen dat aanbieders van zorg en welzijn een impuls krijgen om hun organisatie beter gereed te maken voor grootschalige inzet van digitale zorg.

De workshop werd afgetrapt met een aantal deelnemers die een pitch gaven over hun project. Daarna liet de Helpdesk Digitale Zorg zien hoe zij bijdragen aan het toegankelijk maken van digitale zorg. Zo maakten zij inzichtelijk welke randvoorwaarden nodig zijn voor een succesvolle implementatie, zoals het ondersteunen van zowel zorgverleners als patiënten bij het gebruik van digitale en hybride zorgvormen. Ook deelde Vliegwiel praktische tips voor de implementatie van digitale zorg, met specifieke aandacht voor de zorgprocessen waar de deelnemende projecten zich op richten. Vliegwiel is een kennis- en leernetwerk dat zorgverleners stimuleert om digitale zorg toe te passen, zodat uiteindelijk meer mensen hiervan kunnen profiteren.

In de interactieve sessie gaven deelnemers een inkijkje in de projecten en wisselden ze ervaringen uit. Tijdens de workshop hebben we meer inzicht gekregen in de uitdagingen en knelpunten waar projecten tegenaan lopen. Hieronder zetten we de belangrijkste uitdagingen op het gebied van hybride en digitale zorg op een rijtje. 

Een thema dat vaker terugkwam tijdens de sessie was weerstand vanuit medewerkers en cliënten om aan de slag te gaan met digitale of hybride zorg. Medewerkers zijn soms angstig dat hun werk wordt overgenomen door de digitale toepassing of dat ze niet genoeg kennis hebben om de toepassing in te zetten. Anderzijds zijn cliënten vaak gewend aan fysieke zorg en is het een grote stap om over te gaan naar hybride of volledig digitale behandeling. 

Om hiermee om te gaan, is het van belang om een duidelijk implementatieplan te hebben, waar ook de medewerkers bij betrokken zijn. Met financiering uit bijvoorbeeld het VVH-programma kan er ook tijd worden vrijgespeeld, zodat zorgprofessionals genoeg tijd hebben om te leren werken met de digitale toepassing. Ook heldere communicatie is van belang: als cliënten weten dat anderen digitale zorg vaak positief ervaren en er meer eigen regie voor terugkrijgen, staan ze vaker open voor hybride of digitale zorg.

Meer tips voor weerstand? Bekijk onderstaande interviews met projectleiders uit het ZonMw-programma Stimuleringsregeling E-health Thuis (SET).

Er bestaan ontzettend veel digitale hulpmiddelen en verschillende AI-modellen, wat het voor zorgprofessionals lastig maakt om het overzicht te bewaren. Ook voor bredere implementatie en vanuit financieel perspectief is het niet handig om in deze puntoplossingen te werken.

Gelukkig bestaan er verschillende platforms zoals VirtueleThuiszorg van mobile care of de applicatie Floortje waar meerdere (digitale) hulpmiddelen beschikbaar worden gemaakt voor de cliënt vanuit 1 centrale plek. Daarnaast is regionale samenwerking erg belangrijk om deze versnippering tegen te gaan. Organisaties kunnen gezamenlijk data verzamelen over ervaringen van zorgmedewerkers en cliënten, waardoor de informatie betrouwbaarder wordt. Samenwerking voorkomt ook dat elke organisatie zelf het wiel opnieuw uit gaan vinden. 

Meer weten over samenwerken en Floortje? Bekijk onderstaande interviews met projectleiders uit het ZonMw-programma Stimuleringsregeling E-health Thuis (SET).

Wat tijdens de sessie opviel, is dat de grootste uitdagingen van implementatie niet zozeer in de technologie zelf zitten, maar in alles eromheen. Juist in de praktijk wordt duidelijk waar het schuurt: in het meenemen van mensen, het aanpassen van werkprocessen en het organiseren van de juiste randvoorwaarden. Tijdens de uitvoering blijkt hoe complex dat is. Digitale toepassingen moeten aansluiten op bestaande werkprocessen, passen binnen de organisatie en gedragen worden door zowel zorgprofessionals als cliënten. Dat vraagt niet alleen om goede oplossingen, maar ook om aandacht voor gedrag, samenwerking en randvoorwaarden.

Tegelijkertijd laten de projecten zien dat implementatie geen vaststaand stappenplan is. Het is een proces van uitproberen, leren en bijsturen. Projecten die daar bewust ruimte voor maken en ervaringen delen, komen sneller verder.

Als je blijft meten, luisteren en ervaringen blijft delen, kom je zichtbaar verder. Zo groeit digitale zorg stap voor stap van project naar een vanzelfsprekend onderdeel van de dagelijkse praktijk.

Andere casussen over implementatie bekijken?
Bekijk onderstaande artikelen over hulp bij implementeren.