Virtuele Thuiszorg en hulpmiddelen zorgen voor meer regie bij cliënten van Zorggroep Solis

Bij de inzet van Virtuele Thuiszorg speelde de Schijf van Vijf, een 5-stappenplan ontwikkeld door Petri Cornelissen, een belangrijke rol. Het doel van de Schijf van Vijf is om zorgverleners een ander perspectief op de zorg aan te leren, waar de focus ligt op zelfredzaamheid. Vanuit hun visie ‘Met Andere Ogen Kijken’ zette ouderenorganisatie Solis de Schijf van Vijf om naar een passend plan voor de eigen organisatie. De doelstelling was helder: met dezelfde personele capaciteit meer passende zorg leveren. Door Virtuele Thuiszorg en hulpmiddelen slim te verbinden aan de Schijf van Vijf, wil Solis cliënten langer zelfredzaam houden, mantelzorgers ontlasten en instroom in zwaardere zorg voorkomen of uitstellen. Regionaal Projectleider Zorginnovatie bij Solis, Laura Steman, vertelt hoe Solis met de SET-subsidie Virtuele Thuiszorg heeft ingezet.

In de eerste stap van de Schijf van Vijf ligt de focus op wat de cliënt zelf nog kan. Daarbij is het ook belangrijk wat de cliënt opnieuw kan leren. In de tweede stap kijkt de zorgmedewerker of hulpmiddelen de cliënt kunnen ondersteunen bij simpelere zorgvragen. Stap 3 richt zich op de samenwerking met de mantelzorger en stap 4 op de omgeving, die vooral bij eenzaamheid uitkomst kan bieden. Laura vertelt: ‘Eenzaamheid moet niet afhangen van 1 contactmoment met de zorgverlener. Daarom begeleiden we cliënten naar buurtcentra of vragen we hoe de familie kan ondersteunen.’ Pas in de laatste stap komt zorg door een professional om de hoek kijken: wat is er écht nodig vanuit de zorg?

Binnen Zorggroep Solis gebruiken ze de term ‘hulpmiddelen’ als verzamelbegrip voor zowel eenvoudige fysieke hulpmiddelen die mensen zelf kunnen kopen (zoals een zeem op steel of een aantrekhulp) als digitale toepassingen. Virtuele Thuiszorg via MobileCare is daarin een specifieke vorm van ondersteuning: een samenhangend pakket van zorgtechnologie, inclusief monitoring, opvolging en service. Deze vorm van ondersteuning kan onder voorwaarden worden vergoed vanuit de Zorgverzekeringswet (Zvw), wanneer deze aantoonbaar bijdraagt aan passende zorg en het vervangen of voorkomen van fysieke zorgmomenten. Beiden dragen bij aan meer zelfstandigheid en eigen regie. ‘De kracht zit daarbij niet in één hulpmiddel, maar in de werkwijze: steeds opnieuw kijken wat iemand zélf kan, wat opnieuw geleerd kan worden, en welke ondersteuning daarbij past.’

De inzet van hulpmiddelen is binnen Solis sterk toegenomen, vooral in de afgelopen 2 jaar: eind 2025 maakten 254 thuiszorg cliënten gebruik van Virtuele Thuiszorg van MobileCare en/ of andere hulpmiddelen. 'Hulpmiddelen bieden vaak een laagdrempelige oplossing’, zegt Laura. ‘Vaak zit de winst in kleine oplossingen die direct effect hebben in het dagelijks functioneren’. Ook cliënten tonen hun enthousiasme tijdens verschillende interviews verspreid over de SET-periode: 93% geeft aan dat ze meer eigen regie ervaren en vooral waarde hechten aan de regie over hun dagindeling. Maar liefst 100% van de cliënten ervaart meer zelfredzaamheid door de hulpmiddelen. 

Maar met 172 beschikbare hulpmiddelen is het voor de zorgmedewerkers niet haalbaar om alle mogelijkheden en voorwaarden te kennen. Daarom maakt Solis gebruik van Floortje: een applicatie waarin momenteel 280 technologieën en hulpmiddelen beschreven staan en gekoppeld kunnen worden aan de zorgvragen van de cliënt. De zorgmedewerker vult simpelweg een vragenlijst in en ontvangt een overzicht van diverse hulpmiddelen die passen bij de behoefte en mogelijkheden van de cliënt, inclusief praktische aandachtspunten en ervaringen uit de praktijk. Zo ondersteunt Floortje zorgverleners om sneller en bewuster passende keuzes te maken. Floortje is bovendien ‘geboren’ in Salland en is in de beginfase mede ontwikkeld vanuit de praktijk bij Solis, voordat het breder is doorontwikkeld. Laura, die naast haar functie bij Solis ook oprichter is van Floortje, geeft aan dat inmiddels 40 zorgorganisaties in Nederland vertrouwen op de applicatie voor de passende inzet van hulpmiddelen. 

Alle zorgverleners binnen Solis hebben een training gehad van 3 dagdelen om te oefenen met de methode van de Schijf van Vijf en de inzet van zorgtechnologie. Managers en indicerend verpleegkundigen volgden zelfs een uitgebreidere versie van de training en ondersteunende functies volgen een informatiebijeenkomst. Zo is de informatie uniform binnen de organisatie gedeeld en kreeg elke medewerker de kans om aan de nieuwe manier van werken te wennen. Daar is Laura dan ook erg trots op: ‘Wij kijken nu als organisatie anders tegen zorg aan en beseffen dat fysieke zorg door de professional niet altijd de eerste oplossing hoeft te zijn. Dit is binnen Solis echt een cultuurverandering en ik geloof niet dat we die cultuurverandering hadden kunnen doen zonder de SET-subsidie.’

Ook in de resultaten is de borging goed terug te zien. 83% van de medewerkers geeft aan dat ze geen belemmering meer ervaren om te werken met technologie. 86% geeft aan dat ze de benodigde kennis hebben om gebruik te maken van technologie tijdens cliëntcontact. Net als cliënten ervaren ook medewerkers meer autonomie en waarderen ze het overzicht dat applicatie Floortje biedt. De borging in de processen is nog niet afgelopen. Intern zijn trainers opgeleid die weer nieuwe medewerkers kunnen opleiden, waardoor de kennis binnen de organisatie blijft. Laura onderstreept het belang van blijvende aandacht. ‘Borgen is niet hetzelfde als loslaten. We hebben genoeg handvatten gegeven, zodat het proces door blijft gaan, maar we lopen nog steeds tegen nieuwe uitdagingen aan. Hoe meer je ermee bezig bent, hoe meer je blijft verbeteren.’

De SET-subsidie was vooral ingezet voor extramurale zorg, maar mede vanwege de mooie resultaten en enthousiasme vanuit het management, heeft Solis de methodiek uitgebreid naar de gehele organisatie, waaronder de intramurale zorg. 

Ook de rol van mantelzorgers komt meer onder de aandacht. Laura: ‘Er komt steeds meer druk op mantelzorgers, dus ook hen willen we graag ondersteunen.’ Zo heeft de organisatie een mantelzorgcoördinator aangenomen en is er onder andere een app ontwikkeld om mantelzorgers te ondersteunen. Hierin staan bijvoorbeeld video’s over hoe ze bepaalde zorghandelingen kunnen uitvoeren, zodat ze zelf geen fysieke klachten oplopen. Tenslotte heeft Solis zich de methode ‘GoedVoorMekaar’ van Bas van Poppel eigen gemaakt in de vorm van SamenSolis balansgesprekken. De methode is er om het gesprek met de mantelzorger aan te gaan: waar lopen zij tegenaan en hoe kunnen ze hun zorgtaken verlichten? Binnen Solis zijn vrijwilligers opgeleid die vervolgens samen met de mantelzorger aan de slag gaan met deze vragen.

Ondanks alle mooie resultaten en initiatieven is er nog een wereld te winnen in het perspectief op de zorg: ‘Mensen bereiden zich voor op het krijgen van een kind, maar eigenlijk niet op het ouder worden, terwijl het belangrijk is om in beide levensfases de verantwoordelijkheid te nemen. Daar willen we de mensen meer over informeren.’