Achtergrond afbeelding Achtergrond afbeelding darkmode

Van AI tot maatwerk: Twaalf nieuwe projecten verbeteren vroege opsporing

Vroege Opsporing Open Ronde 2024 -2025

Binnen de subsidieoproep Vroege Opsporing Open Ronde 2024–2025, onderdeel van het Preventieprogramma 2023–2026 zijn 12 veelbelovende projecten gehonoreerd. De meeste projecten starten in december en duren 2 tot 4 jaar. Met deze projecten werken we aan nieuwe kennis en inzichten over hoe screening en bevolkingsonderzoek verder kan worden verbeterd.

Thema's

De gehonoreerde projecten vallen onder 3 hoofdthema’s:  

  • Risicostratificatie
  • Bereik, geïnformeerde keuze en toegankelijkheid
  • Innovatieve technieken

Hieronder staan de gehonoreerde projecten gegroepeerd per thema. 

Thema 1: Risicostratificatie

Hoe kan vroege opsporing beter worden afgestemd op het individuele risico van mensen en groepen? En welke informatiebehoefte leeft er? 5 projecten onderzoeken verschillende methoden en communicatiestrategieën die screening gerichter en effectiever kunnen maken. Ze brengen onder andere in kaart hoe risicofactoren gebruikt kunnen worden om screening op maat aan te bieden en hoe burgers risicogebaseerde screening ervaren. 

Projecten uitgelicht

1 / 5

Kunstmatige intelligentie in risico-gebaseerde borstkankerscreening

De PRISM-AI studie onderzoek hoe de borstkankerscreening beter kan worden afgestemd op het persoonlijke risico en welke aspecten belangrijk zijn voor de burgers. Kunstmatige intelligentie helpt hier bij het voorspellen van het risico.

Bekijk de projectpagina
2 / 5

Darmkankerscreening op maat

Het STARS-project onderzoekt hoe darmkankerscreening kan worden afgestemd op het persoonlijke risico van deelnemers, bijvoorbeeld door de start- en stopleeftijden van de screening aan te passen. Zo kan screening effectiever en passender worden uitgevoerd. 

Bekijk de projectpagina
3 / 5

Optimale screening bij erfelijke borstkanker

Dit project bekijkt hoe MRI-screening optimaal kan worden ingezet voor vrouwen met een erfelijke aanleg voor borstkanker, zodat vroegtijdige opsporing effectiever en gerichter plaatsvindt.

Bekijk de projectpagina
4 / 5

Risicogebaseerde kankerscreening: acceptatie en communicatie

Het project onderzoekt hoe burgers risicogebaseerde screening ervaren en welke communicatie hen helpt een geïnformeerde keuze te maken. Zo kan screening beter aansluiten bij de behoeften van verschillende doelgroepen

Bekijk de projectpagina
5 / 5

De balans tussen nut en risico

Dit onderzoek brengt in kaart wat de balans is tussen de voordelen en mogelijke risico’s van risicogestuurde screening en welke factoren deze beïnvloeden.

Bekijk de projectpagina

Thema 2: Bereik, geïnformeerde keuze en toegankelijkheid

Hoe kunnen mensen goed geïnformeerd worden om een bewuste keuze te maken over deelname aan een bevolkingsonderzoek of ander screeningsprogramma? 4 projecten onderzoeken hoe informatie en ondersteuning beter kunnen aansluiten bij verschillende doelgroepen en hoe zij het beste bereikt kunnen worden. Daarbij kijken ze ook naar toegankelijkheid: welke barrières ervaren mensen bij deelname en hoe kunnen deze worden weggenomen? 

Projecten uitgelicht

1 / 4

Verstandelijke beperking: gedeelde besluitvorming bij kankerscreening

Dit project onderzoekt hoe mensen met een verstandelijke beperking beter ondersteund kunnen worden bij hun keuze om deel te nemen aan screening. Training en gedeelde besluitvorming helpen hen een geïnformeerde keuze te maken.

Bekijk de projectpagina
2 / 4

Mannen beter bereiken bij darmkankerscreening

Het project richt zich op manieren om mannen actief te bereiken en te informeren over darmkankerscreening, zodat zij een bewuste keuze kunnen maken over deelname.

Bekijk de projectpagina
3 / 4

Verloskundig counselingsprogramma

Dit project onderzoekt hoe verloskundigen vrouwen kunnen ondersteunen bij het maken van een geïnformeerde keuze over deelname aan baarmoederhalskankerscreening.

Bekijk de projectpagina
4 / 4

mHealth-oplossingen op de Caribische eilanden

Het project ontwikkelt digitale tools om mensen op de Caribische eilanden te voorzien van toegankelijke en begrijpelijke informatie, zodat zij een geïnformeerde keuze kunnen maken over deelname aan screening.

Bekijk de projectpagina

Thema 3: Innovatieve technieken

Welke nieuwe technologieën kunnen vroege opsporing verbeteren? 2 projecten verkennen innovatieve toepassingen zoals kunstmatige intelligentie en biomarkertesten. Ze onderzoeken niet alleen hoe deze technieken kunnen bijdragen aan een effectievere en toegankelijke opsporing, maar ook de haalbaarheid, betrouwbaarheid en ethische aspecten van het gebruik ervan. Zo brengen de projecten in kaart hoe nieuwe technologieën verantwoord in de praktijk kunnen worden toegepast. 

Projecten uitgelicht

1 / 2

Biomarkertesten voor baarmoederhalskankerscreening (CAMBIOS)

Het CAMBIOS-project ontwikkelt en onderzoekt biomarkertesten die de efficiëntie en toegankelijkheid van baarmoederhalskankerscreening kunnen verbeteren. Ook wordt gekeken hoe deze nieuwe techniek verantwoord kan worden toegepast in de praktijk.

Bekijk de projectpagina
2 / 2

AI-ondersteunde echografie bij heupdysplasie

Dit project onderzoekt hoe AI-ondersteunde echografie kan bijdragen aan vroege opsporing van heupdysplasie bij zuigelingen. Het project bekijkt de effectiviteit, betrouwbaarheid en haalbaarheid van deze innovatieve techniek in de praktijk.

Bekijk de projectpagina

Vroege opsporing

Het deelprogramma Vroege Opsporing (onderdeel van het Preventieprogramma 2023-2026) richt zich op de vroegtijdige opsporing van ziektes, aandoeningen of risico indicatoren bij de gezonde burger. De focus ligt daarbij op optimaliseren van de huidige bevolkingsonderzoeken naar kanker en de ontwikkeling van nieuwe screeningsprogramma’s.  

Colofon
Auteur:
Nadia Clement
Fotografie:
Mirjam Dijkema, Shutterstock
Redacteur:
ZonMw

Contact

Laurijn Draaisma

Programmamanager
vroegeopsporing [at] zonmw.nl