Prokkelduo’s maken stembureaus inclusiever

Al 5 keer werkte Bart van den Berg mee op het stembureau in Gouda. En 29 oktober wordt de zesde keer. Samen met Gerrie Lammé vormt hij een Prokkelduo. In een Prokkelduo werken iemand met een (licht) verstandelijke beperking en iemand zonder beperking samen. Als duo zorgen zij samen met de andere stembureauleden dat het stemmen vlot verloopt. ‘Bart is altijd heel blij als het kabinet valt,’ lacht Gerrie. ‘Dan mag hij weer aan de slag.’ ‘Mensen helpen vind ik leuk om te doen’, zegt Bart. 

Prokkelduo’s begonnen bij de verkiezingen in 2021 toen er door corona veel meer vrijwilligers nodig waren. Mensen vanaf 70 jaar oud konden toen per brief stemmen. Het was veel werk om al die post te verwerken.  ‘We moesten 2 dagen lang enveloppen openmaken en sorteren’, herinnert Gerrie zich. Inmiddels doen zij alle taken die andere stembureauleden ook uitvoeren: mensen de weg wijzen, identiteitsbewijzen controleren, stembiljetten uitreiken en meetellen van de stemmen. 

‘We zijn niet anders dan andere stembureauleden,’ benadrukt Gerrie. Bart doet inmiddels alle taken zelfstandig. ‘Maar het is wel prettig als hij op iemand kan terugvallen.’ Op het stembureau zitten zij niet naast elkaar. Ze hebben ieder hun eigen taak. Waar is Bart vooral trots op? ‘Dat ik het kan,’ zegt hij stellig. ‘Veel mensen zeggen dat wij met een beperking niet zoveel kunnen. Nou, we kunnen wel heel veel.’

In het begin vond Bart de verplichte online training voor stembureauleden pittig. Lange teksten lezen vindt hij lastig. Daar helpt Gerrie dan bij. Barts feedback leidde tot goede verbeteringen. Hij wees erop dat de taal te moeilijk was, niet alleen voor hem maar voor meer mensen. ‘De laatste keer was de training heel goed aangepast,’ vertelt Gerrie. ‘De woorden waren gemakkelijker te begrijpen, de zinnen waren korter.’

Bart heeft regelmatig meer goede ideeën. Zo stelde hij voor om een busje in te zetten voor mensen die niet zelfstandig naar het stembureau kunnen komen. Zo kunnen ze toch gaan stemmen.

Het effect van Prokkelduo’s reikt verder dan het stembureau. Begeleiders, ouders, collega’s en medebewoners van mensen met een beperking krijgen meer interesse in de politiek. Ze gaan specifiek naar het bureau van ‘hun’ Bart. 

Hoe reageren stemmers op het Prokkelduo? ‘Dat het alleen maar meer mag worden,’ vat Bart samen. ‘Meer stembureaus, meer gemeenten die dit doen.’ Ook collega-vrijwilligers waarderen de samenwerking. Net als de gemeente Gouda. De burgemeester komt altijd langs om Bart te begroeten. Regelmatig staat het duo in de krant.

Die zichtbaarheid past bij het doel van Stichting Prokkel, de organisatie achter de campagne inclusieve stembureaus. Volgens projectleider Marian Geling hebben Prokkelduo’s diverse effecten. ‘Stemmers zien dat mensen met een verstandelijke beperking veel meer kunnen dan gedacht wordt. Gemeenten komen meer in contact met inwoners die zij anders vooral kennen door een zorgrelatie, en ontdekken hun mogelijkheden. En het stembureau wordt een betere afspiegeling van de samenleving, met mensen van verschillende leeftijden en achtergronden.’

Landelijk zijn inmiddels 400 Prokkelduo’s actief bij ruim 200 gemeenten. De stichting streeft naar minimaal 1 stembureau met een Prokkelduo per gemeente. Als dit lukt, sluit dat goed aan bij het VN-verdrag voor de rechten van personen met een beperking. Artikel 29 zegt dat mensen met een beperking gelijke kansen moeten krijgen om mee te doen aan het politieke en openbare leven, net als iedereen. 

Voor Bart en Gerrie blijft het werk vooral leuk. 29 oktober zijn ze er weer bij en gaan er graag zo lang mogelijk mee door. Als het aan Bart ligt, hoeven we daar niet 4 jaar op te wachten.