Han de Gier: ‘Wijs voor implementatie een specifieke persoon aan in je STIP-voorstel’
Op 10 februari 2026 opende de STIP Ronde 5c. Het is een open ronde voor projecten die de toepassing van bewezen effectieve interventies voor goed medicijngebruik stimuleren. Als eerste in een reeks met commissievoorzitters spreken we met STIP-voorzitter Han de Gier. ‘Er zit behoorlijk wat vlees op de botten van STIP.’
Wie is Han de Gier?
’50 jaar geleden werd ik apotheker. In 1975 startte ik een promotieonderzoek naar de evaluatie van geneesmiddelen in het verkeer, dat ik in 1980 afrondde. Rijgeschiktheid meten van personen onder invloed van psychoactieve stoffen was een nieuw thema. En het is altijd mijn hobby gebleven. Nog in 2022 heb ik er een internationaal congres over mede-georganiseerd. Een jaar of 40 terug ben ik me ook gaan bezighouden met medicatiebewaking. De computer deed zijn intrede in de apotheek en we wilden een database maken die ziektes en geneesmiddelen met elkaar verbond. Inclusief een koppeling met toegankelijke patiënteninformatie, vanwege de cruciale positie van de patiënt in de farmaceutische zorg. Die positie was ook het onderwerp van mijn hoogleraarschap. Je kunt een patiënt pas goed begeleiden als je diens vragen, zorgen en verwachtingen bij een geadviseerd geneesmiddel begrijpt.’
Hoe ben je betrokken geraakt bij het GGG-programma?
‘Ik ben in 2017 met emeritaat gegaan, maar heb mij ook daarna altijd betrokken gevoeld bij geneesmiddelenonderzoek. In 2024 werd ik gevraagd als voorzitter van de STIP-commissie. Ik had toen zowel voldoende afstand tot het veld, als actuele kennis van medicatiebegeleiding om deze rol onafhankelijk te kunnen vervullen. Ik vind het boeiend om te zien wat mensen in de praktijk zoal bezielt te willen onderzoeken. Ik ben altijd erg benieuwd hoe een voorgesteld project bijdraagt aan kennisbenutting. Ik heb zelf 40 jaar aan de ontwikkeling van farmaceutische patiëntenzorg meegewerkt en heb veel ervaring met implementatie. Vanuit de commissie proberen we kansrijke voorstellen met onze opmerkingen nóg beter te maken. Zodat een studie ook echt bijdraagt aan een betere praktijk.’
Wat is vooral de meerwaarde van het GGG-programma?
‘Het programma omvat het hele traject tot en met implementatie. In de STIP Ronde gaat het om de toepassing in de praktijk van bewezen effectieve interventies in de eerste lijn voor thuiswonende patiënten. En daarbij is oog hebben voor de positie van de patiënt dus cruciaal. Goed gebruik van geneesmiddelen klinkt misschien als vanzelfsprekend; iedereen wil dat. Maar je kunt dit goede gebruik alleen daadwerkelijk bereiken als je weet hebt van de verwachtingen en overtuigingen die bij de patiënt leven.’
Hoe zet je als samenwerkende partijen de patiënt centraal, in alle fases van je project.
Welke ontwikkelingen vind je relevant voor het GGG-programma?
’40 jaar geleden was de computer de grote vernieuwing waar we iets mee moesten in de farmaceutische zorg, nu is dat artificiële intelligentie (AI). De databases die we destijds hebben opgezet zijn heel goed te ontsluiten met AI, waardoor bijvoorbeeld de medicatiecontroles veel sneller kunnen. Er gebeurt al veel met AI in de triage en in besluitvorming. Kansrijk zijn daarnaast de mogelijkheden om je consultgesprekken via AI te laten uitwerken en toe te voegen aan het elektronisch patiëntendossier. Per consult levert dat zo 4 tot 6 minuten tijdswinst op. Die tijdswinst kun je gebruiken om in je gesprek met de patiënt andere accenten te leggen. Of bijvoorbeeld de mantelzorgers – die in de zorg steeds belangrijker worden – beter te betrekken. En het is een kans om zorgprofessionals meer vrij te maken voor de andere dingen die belangrijk zijn. Er zijn natuurlijk nog wel issues, zoals de aansprakelijkheid en het ondervangen van eventuele fouten. Maar daar maak ik me weinig zorgen over. Dergelijke vragen waren er 40 jaar geleden ook toen de computer er kwam.’
Hoe vind je dat de STIP Ronde zich de afgelopen jaren heeft ontwikkeld?
‘Ik vind het ruime aanbod aan voorstellen erg mooi. Met duidelijk veel inzet vanuit het onderzoeksveld, de beroepsorganisaties en de praktijk. Er zit echt behoorlijk wat vlees op de botten van STIP, om het zo maar eens te zeggen. Natuurlijk is niet ieder voorstel even goed van kwaliteit, maar als het echt kansrijk is, zetten aanvragers met de ondersteuning van Make-It vaak grote stappen naar een gedegen project. Belangrijk vind ik specifieke aandacht voor de implementatie. Ik ben bang dat als die opdracht niet echt toegewezen wordt aan een specifiek persoon in een project, de implementatie toch niet echt onderdeel van het proces wordt. De ZonMw-formulieren zijn inmiddels aangepast, zodat aanvragers hiervoor inderdaad een concrete persoon aanwijzen.’
Wat wil je meegeven aan praktijkmensen en onderzoekers die willen meedoen met STIP Ronde 5c?
‘Er is nog veel werk aan de winkel, en dan vooral in het realiseren van een multidisciplinaire benadering. Je moet alle betrokken partijen aan boord hebben en niet in de laatste plaats de patiënt. Maak naast het thema implementatie dus expliciet duidelijk hoe je dat multidisciplinaire karakter uitwerkt. Concreet betekent dit: hoe zet je als samenwerkende partijen de patiënt centraal, in alle fases van je project. Wie de patiënt serieus betrekt, neemt meteen ook de rol van de mantelzorger mee. Bij kwetsbare ouderen kun je bijvoorbeeld niet zonder hun kinderen.’
Prof. dr. Han de Gier is apotheker in ruste en emeritus-hoogleraar Farmaceutische patiëntenzorg aan de Rijksuniversiteit Groningen (2003-2017). Hij is bijna 50 jaar actief geweest op het gebied van geneesmiddelengebruik en verkeersveiligheid. Ook droeg hij bij aan de ontwikkeling en implementatie van het elektronisch voorschrijven en afleveren van geneesmiddelen in de eerstelijnsgezondheidszorg. De Gier is commissievoorzitter van de STIP Ronde van het GGG-programma. STIP staat voor Stimulering Toepassing In de Praktijk. De Gier is tevens voorzitter van de GGG-commissie Extramurale Farmaceutische Zorg.
