Symposium 'Kwaliteit van bestaan: maak met kunst het verschil'

De kwaliteit van bestaan in de langdurige zorg en ondersteuning staat onder druk. Blijven we werken binnen het huidige systeem waarin kwaliteit van bestaan onder druk komt te staan, of durven we te investeren in een bredere benadering? Een benadering waarin kunst en cultuur worden ingezet om kwaliteit van bestaan, werkplezier en maatschappelijke samenhang te versterken. 

Het symposium Kwaliteit van bestaan: maak met kunst het verschil laat zien hoe kunst in zorg en ondersteuning kan bijdragen aan kwaliteit van bestaan. Niet als toevoeging of los project, maar ingebed in de dagelijkse gang van zaken om ruimte te maken voor ontmoeting, expressie en verbinding. Kunst helpt om andere gesprekken te voeren, andere kwaliteiten aan te spreken en zorg menselijker én rijker te maken. En daarmee de kwaliteit van bestaan te verbeteren. 

Op dit moment zijn er geen plaatsen meer beschikbaar. 

Kwaliteit van bestaan is breder dan alleen de zorgvraag van mensen. Het is dus tijd om in die breedte invulling te geven aan kwaliteit van bestaan door ook met andere perspectieven dan alleen zorg het leven van mensen te verrijken. Dat gebeurt ook al op vele manieren. Met dit symposium willen wij de krachtige bijdrage van kunst en cultuur aan kwaliteit van bestaan voor het voetlicht brengen. Zodat we de uitdagingen van vergrijzing en arbeidsmarktontwikkelingen met een verrijkt perspectief tegemoet kunnen treden.

De (onderzoeks)resultaten  van het ZonMw-programma laten dat ook zien. Tijdens het symposium presenteren we de Toekomstverkenning Zorg en Cultuur van Crétien van Campen en de resultaten van de door Vita Valley uitgevoerde SROI-analyse. Het is tijd voor verdere versterking van de beweging waarin kunst en cultuur vanzelfsprekend deel zijn van elke dag voor mensen in een kwetsbare positie. 

Door cultuur en welzijn te verbinden aan zorg en ondersteuning ontstaat er een verrijking: creatieve zorg. Dit pad biedt meer ruimte voor persoonlijke aandacht, preventie en eigen regie. Het versterkt zelfredzaamheid en genereert positieve emoties, brengt diepgaand contact en stimuleert groei en ontwikkeling. Dit maakt kunst tot een katalysator voor een betere kwaliteit van bestaan. 

In de praktijk zien we een groeiende beweging van inspirerende culturele initiatieven in de langdurige zorg en ondersteuning. Zorgprofessionals werken samen met kunstenaars en culturele organisaties aan muziek, beeldende kunst, dans, verhalen, erfgoed en andere creatieve vormen. Deze initiatieven versterken contact, activeren mensen en dragen bij aan zingeving en welzijn – voor bewoners, cliënten, professionals en mantelzorgers. 

De uitdaging is om deze beweging verder te brengen. Hoe maken we het niet incidenteel, maar vanzelfsprekend? Niet door kunst vast te zetten in protocollen, maar door ruimte te creëren in beleid, organisatie en praktijk. Voor verduurzaming is meer ruimte nodig: in financiering, organisatie, onderzoek en onderwijs. Opschaling vraagt om gezamenlijke keuzes en een heldere rolverdeling tussen praktijk, beleid, kennisinstellingen en financiers. De resultaten van de SROI  zijn behulpzaam in het onderbouwen van deze keuzes. 

Dit symposium is voor personen die een sleutelrol vervullen in deze transformatie in zorgorganisaties, culturele instellingen, beleid, onderzoek, onderwijs en financiering. We brengen bestuurders, zorgprofessionals, zorgontvangers en mantelzorgers, beleidsmakers, onderzoekers, opleiders en culturele partners samen, om te werken aan kwaliteit van bestaan in:

• Praktijk – waar professionals en zorgontvangers samen vormgeven aan het dagelijks leven
• Beleid – waar ruimte ontstaat voor samenwerking tussen zorg, ondersteuning en cultuur met een focus op kwaliteit van bestaan
• Onderwijs – waar toekomstige professionals leren werken met creativiteit en verbeeldingskracht en hoe cultuur bijdraagt aan welzijn
• Onderzoek – waar kennis wordt ontwikkeld over wat werkt en waarom

We brengen deze perspectieven samen tijdens het symposium. We delen ervaringen, onderzoeken waar het wringt en verkennen hoe we gezamenlijk stappen kunnen zetten richting zorg die raakt. 

Het programma van het symposium is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met

• Tineke Abma, bijzonder hoogleraar Kunst en Zorg, ESHPM/Erasmus Universiteit, bijzonder hoogleraar Ouderenparticipatie, LUMC en directeur/bestuurder, Leyden Academy on Vitality and Ageing
• Crétien van Campen, voorzitter ZonMw programmacommissie Kunst en Cultuur in de Langdurige zorg en Ondersteuning en senior onderzoeker, Sociaal en Cultureel Planbureau
• Margje Mahler, raad van bestuur, Sensire en bestuurslid, ActiZ
• Désirée te Marvelde, senior programmamanager en teamleider cluster Ouderen, ZonMw
• Lonneke Regter, directeur, Fonds Sluyterman van Loo