Maatschappelijke Diensttijd als boost voor de atletieksport

Jongeren binden aan vrijwilligersfuncties is vaak een uitdaging voor atletiekverenigingen. 'Jongeren zorgen ervoor dat de club in de toekomst kan blijven draaien,' zegt Silke Bruil van de Atletiekunie, 'maar je ziet vaak dat ze na school gaan studeren of andere prioriteiten krijgen.'

Het idee om het trainerskader binnen atletiekclubs te verjongen stond al langer op de jaarplannen van de Atletiekunie. 'Via NOC*NSF kwamen we in aanraking met de Maatschappelijke Diensttijd,' vervolgt Bruil. 'Een mooie kans om daar iets mee te doen.' Zo ontstond Athletics Coach Academy: een project voor jongeren van 15 tot 30 jaar, die lid zijn van een atletiekclub in Nederland. 
 

Athletics Coach Academy is een trainingsprogramma in het kader van de Maatschappelijke Diensttijd (MDT). Met inspiratiedagen op sportcentrum Papendal, zelfstudie en praktijktrainingen worden jongeren in een paar maanden tijd klaargestoomd tot assistent-baanatletiektrainer. Het doel? Jongeren enthousiasmeren voor het trainersvak. En daarmee de kans vergroten dat ze langer verbonden blijven aan hun eigen club.  

Daarnaast leren jongeren via dit MDT-project zichzelf kennen, ze doen nieuwe ervaringen op en ontwikkelen zichzelf, aldus Bruil: 'Naast dat je ontdekt of het trainerschap bij je past, leer je vaardigheden die je je leven lang kunt gebruiken. Denk aan communicatieve vaardigheden, leiderschap en zelfreflectie.'
 

Met haar 22 jaar en passie voor sport stond projectleider Silke Bruil dichtbij de jongeren die meededen aan het project. 'Voordat het project van start ging, ben ik in gesprek gegaan met een aantal jongeren die ons U35 Officials Program hadden gevolgd. Ik vroeg wat ze er goed aan vonden, en wat ze juist anders zouden willen zien.' 

Op een bijeenkomst over jongerencommunicatie leerde het team hoe ze jongeren effectief kunnen bereiken en betrekken. 'Wij dachten met het projectteam vanuit ons eigen perspectief: zo willen wij het zien,' legt Bruil uit. 'Maar wij waren zelf al overtuigd van ons eigen idee. Wij zagen geen drempels om mee te doen. Terwijl dat voor jongeren en voor de atletiekclubs natuurlijk anders kan zijn.'

Dus probeerde het projectteam zoveel mogelijk drempels weg te nemen. 'We hebben vragenuurtjes ingepland, waar jongeren en clubs hun vragen en twijfels konden delen. De meesten wilden weten wat het project precies inhield. Sommige jongeren kwamen binnen als guppie, en anderen hadden al wat ervaring als trainer, maar nog geen opleiding gevolgd. Dus de voornaamste vraag was: is dit project iets voor mij?'

Clubs hadden vooral vragen over wat er van hen wordt verwacht: 'Binnen de Atletiekunie hebben we clubadviseurs die verantwoordelijk zijn voor één regio. Die staan nauw in contact met de clubs, en konden over hun vragen meedenken.' Bruil zorgde dat de clubadviseurs het project onder de aandacht brachten en de meerwaarde duidelijk maakten. 'Sommige clubs hebben wachtlijsten, omdat ze een tekort hebben aan trainers. Met dit project kunnen ze hun trainerskorps versterken en verjongen, en toekomstbestendiger worden.'
 

Uiteindelijk zijn in een paar maanden tijd 78 jongeren van 33 atletiekclubs opgeleid tot assistent-baanatletiektrainer. 'We zijn blij met dat aantal, zeker voor de 1e keer is het een mooie groep,' zegt Bruil. 'Maar ik denk dat we er nog veel meer mee hadden kunnen krijgen.' De 6 weken die het team had uitgetrokken voor de werving bleken ook echt nodig: 'Jongeren moeten nadenken of het wat voor ze is, en clubs moeten uitzoeken of het lukt met de begeleiding van deelnemende jongeren. We hebben namelijk als voorwaarde gesteld dat clubs zelf zorgen voor 1 begeleider per deelnemer aan het project.'

In het vervolg wil de Atletiekunie inzetten op ambassadeurs per regio, die de werving voor Athletics Coach Academy oppakken. 'Dat kan bijvoorbeeld  een jongere of trainerscoördinator zijn van 1 van de clubs. Mensen met een groot hart voor de atletieksport, die al op de clubs rondlopen en de jongeren kunnen aansporen om mee te doen. Uiteindelijk kunnen we samen zorgen dat er meer jongeren meedoen aan dit project.'
 

Gaandeweg leerde Bruil steeds beter hoe ze kon aansluiten bij de behoeften van jonge trainers in spe. Zo bleek het theoriegedeelte - 2,5 uur in dezelfde zaal - een te lange zit voor de sportieve doelgroep: 'De theorie is een noodzakelijk onderdeel van het project. Schrappen kon dus niet, maar we konden het wel op een andere manier aanbieden.' Op de 2e bijeenkomst konden de jongeren rondlopen, en kwamen ze elk half uur in een andere zaal met een ander onderwerp en een andere spreker. 

Bruil: 'Dat zou ik als tip willen meegeven aan andere projectleiders: kijk echt naar wat de jongeren willen. Ik vond het ontzettend fijn om hun feedback tussentijds door te krijgen, zodat we hun tips direct konden toepassen. En het loont, dat merkten we op de 2e bijeenkomst, die stukken beter verliep.'
 

De ervaring met MDT-kort smaakt naar meer. Onder meer de exclusieve ontmoetingen met grote namen uit de atletieksport droegen bij aan het succes. Tijdens het project kwamen jongeren in contact met (oud-)topatleten Laura de Witte en Femke Pluim en bondscoach Robbert-Jan Jansen: 'Zij gaven workshops, maar zochten ook de verbinding op met jongeren tijdens de lunch of de borrel. Het contact was heel laagdrempelig. Deelnemers durfden op ze af te stappen en vragen te stellen. Het hielp om jongeren nog enthousiaster te maken voor een vrijwilligersfunctie.'

De Atletiekunie krijgt dan ook regelmatig de vraag of er een vervolg komt op Athletics Coach Academy. En dat komt er: de geslaagde kennismaking met MDT diende als opstapje naar een langer MDT-project: 'Naast baanatletiektrainer gaan we de komende 2 jaar looptrainer, official en jurylid aanbieden. MDT-kort heeft ons veel inzichten gegeven, die we allemaal meenemen naar het vervolg. Zo hopen we daar een nog groter succes van te maken. Want we willen de opleidingen en carrièremogelijkheden in de atletiek als iets tofs positioneren, en nog meer jongeren enthousiasmeren en binden aan de clubs via vrijwilligersfuncties.'