Op werk in gesprek over mentale vitaliteit met het Stoplicht Systeem

‘Als werkgever vinden wij mentale vitaliteit heel belangrijk. Ons bedrijf heeft best een hoog ziekteverzuimpercentage. Het varieert tussen de 6 en 10% en op dit moment is het 10%. Het grootste deel is op dit moment medisch, bijvoorbeeld knie- of rugklachten, maar het aandeel psychische klachten stijgt. Dus het is voor ons als werkgever belangrijk dat we daar aandacht aan besteden. En wat ons opvalt is dat het met name voorkomt bij de jongere werknemers. We willen graag psychische klachten bespreekbaar maken. Om het ziekteverzuim omlaag te brengen, maar ook om tevreden medewerkers te houden. Goed kunnen praten met je leidinggevende verstevigt ook de band met de organisatie.’

‘We maken gebruik van het Stoplicht Systeem van Peter Ribbens van Ri CHARGE. Het Stoplicht Systeem gaat over 3 domeinen van je leven: werk, privé en ik. De leidinggevende bespreekt per domein met de medewerker op welke kleur het stoplicht staat. Als je stoplicht op groen staat, is het de kunst groen te blijven door energiebronnen te behouden of nieuwe aan te boren. Maar als je stoplicht op oranje staat, dan gaat het niet zo lekker. Dan moet je oppassen dat het niet erger wordt en in actie komen. Staat je stoplicht op rood? Dan gaat het niet goed en kan je beter stoppen. Dit hulpmiddel om over deze zaken te praten, wilden we graag implementeren in ons bedrijf.’

‘In samenwerking met onze HR-manager heeft het Amsterdam UMC (VUmc) aan het begin, tussentijds, en na afloop, onderzocht of de methode toepasbaar is bij ons, door middel van interviews met medewerkers. Hoewel niet iedereen van tevoren zat te juichen, waren de meeste medewerkers uiteindelijk enthousiast over de aandacht voor mentale vitaliteit in ons bedrijf. Ze zagen absoluut het nut en de noodzaak ervan in. Ongeveer 20 van de 200 medewerkers van verschillende afdelingen waren in focusgroepen bij de pilot betrokken. Daarnaast hebben de leidinggevenden trainingen gevolgd over de methode, waarbij onderwerpen aan bod kwamen zoals het voeren van het gesprek met medewerkers. Hoe ga je om met iemand die gesloten is? Als het groen is, dan is het gesprek heel kort. Maar de kunst is ook het doorvragen. Het Trimbos instituut, landelijk kennisinstituut voor mentale gezondheid, het gebruik van alcohol, tabak en drugs, begeleidde 1 van de focusgroepen begeleid en leverde input tijdens de projectvergaderingen.’

‘Om privézaken bespreekbaar te maken, moeten je medewerkers zich veilig voelen om zich kwetsbaar op te durven stellen. Iedereen zegt al snel: het gaat goed. Maar ondertussen gaat het natuurlijk niet altijd goed. Dat bespreekbaar maken is denk ik in meer organisaties een uitdaging. We hebben veel mensen van het type ‘niet lullen, maar poetsen’. Praten over gevoelens is eigenlijk nooit echt een onderwerp geweest. Dat is dus binnen onze organisatie een hele omslag. Uit het onderzoek bleek ook dat er best wat afstand is tussen de werkvloer en het management en dat werknemers soms het gevoel hebben dat er onvoldoende naar hen geluisterd wordt. Dat maakte het ook wel een uitdaging om het Stoplicht Systeem in te voeren. Maar die weerstand is afgenomen doordat collega’s die deelnamen aan de pilot er enthousiast over vertelden.’

‘Ja, we voeren de stoplichtgesprekken tijdens het jaarlijkse functioneringsgesprek en ons maandelijkse MT-overleg. Daarnaast kan het ook worden ingezet tijdens afdelingsoverleggen of informeel tussendoor. We streven ernaar om dit minstens 4 keer per jaar te doen.’

‘Het project is net afgerond. We zijn tot nu toe heel tevreden over de resultaten. Uit onderzoek blijkt dat 75% van onze medewerkers het Stoplicht Systeem heel belangrijk vindt. Het was even wennen, maar nu merken we dat er open wordt gesproken over hoe het gaat en daardoor kunnen we voorkomen dat mensen uitvallen. Op de langere termijn hopen we een reductie in het psychisch verzuim te zien.’ 

Colofon

Tekst: Thessa Lageman
Beeld: Mark Haas - Berry
Eindredactie: ZonMw