Ondervoeding bij overgewicht
De Week tegen Ondervoeding roept op om alert te zijn op ondervoeding bij volwassenen of kinderen met een ziekte en kwetsbare ouderen. Het SCOOP-project richt zich op een onderbelicht probleem: ondervoeding bij mensen met overgewicht. Een nieuw screeningsinstrument helpt om ondervoeding tijdig te herkennen en de gezondheidsuitkomsten te verbeteren.
Ondervoeding bij ziekte heeft negatieve consequenties voor de gezondheidsuitkomsten en het welbevinden van patiënten en cliënten. Ook mensen met overgewicht of obesitas kunnen ondervoed zijn of raken. Dit werd duidelijk tijdens bijvoorbeeld de COVID-19 pandemie, waarbij overgewicht en spiermassaverlies een duidelijke relatie hadden met het optreden en de uitkomsten van de COVID-besmetting. Ook bij andere aandoeningen zoals kanker of chronische ziektes kan dit een rol spelen in de behandeling. Het is echter niet eenvoudig om mensen met overgewicht, die tegelijkertijd ondervoed zijn, makkelijk te herkennen.
Screening op ondervoeding bij obesitas
Er is al zo’n 20 jaar lang aandacht voor het onderwerp ondervoeding bij ziekte waarvoor ook screeningsinstrumenten zijn ontwikkeld. Deze zijn vooral gebaseerd op een laag gewicht en een lage spiermassa. Echter is het aantal personen dat overgewicht of obesitas heeft verdubbeld ten opzichte van 30 jaar geleden. De bestaande screeningsinstrumenten zijn daarmee niet passend voor deze doelgroep.
In 2023 is het project ‘Screening op Ondervoeding en Obesitas bij Patiënten – SCOOP’ van start gegaan. Dit project ontwikkelt een screeningsinstrument voor ondervoeding bij mensen met overgewicht. Het screeningsinstrument wordt ontwikkeld voor zorgverleners zodat zij op een makkelijke en efficiënte manier de screening kunnen afnemen. Door ondervoeding in deze patiëntengroep tijdig te herkennen en vervolgens de behandeling beter af te stemmen, hoopt SCOOP de gezondheidsuitkomsten te kunnen verbeteren.
Innovatief
Na aanvang van het project werd duidelijk dat het een zeer innovatief onderwerp is en dat er nog geen gouden standaard is voor het voorkomen van ondervoeding bij overgewicht. Er is weinig onderzoek bekend, wat het enerzijds uitdagend maakt, maar tegelijkertijd ook de interesse wekt van vele experts op dit gebied. Zoals de coördinator Marian de van der Schueren aangeeft ‘Zowel in Nederland als internationaal wordt gezien dat ondervoeding en overgewicht naast elkaar, binnen 1 individu, kunnen bestaan. Een passend screeningsinstrument is niet voorhanden, en de internationale (onderzoeks)gemeenschap weet ook nog niet goed wat ondervoeding bij overgewicht nu precies is. In dit innovatieve onderzoek proberen wij antwoord te geven op bovenstaande vragen.’
Eerste resultaten
In een eerste review heeft het project beschreven waar de wetenschappelijke uitdagingen liggen met betrekking tot het vaststellen van ondervoeding bij mensen met overgewicht. Op basis hiervan hebben de onderzoekers samen met een panel van internationale experts geprobeerd tot een werkdiagnose te komen voor ondervoeding bij overgewicht. De resultaten zullen binnen enkele maanden gedeeld worden.
Het artikel ‘Challenges in identifying malnutrition in obesity’ werd verkozen tot publicatie van de maand waarna het project een blog post geschreven heeft. Hierbij wordt nogmaals het innovatieve karakter van het project benadrukt en het belang voor het ontwikkelen van een passend screeningsinstrument.
