Continuïteit van zorg aan het levenseinde

Onderzoek laat zien dat continuïteit van zorg zorgt voor meer vertrouwen van de patiënt in de huisarts, betere kwaliteit van leven, hogere patiënttevredenheid, minder spoedzorg en ziekenhuisopnames, en lagere zorgkosten. Door verschillende ontwikkelingen in de maatschappij en de zorg, zoals een focus op 24-uurs toegankelijkheid en versnippering van zorg, komt continuïteit van zorg onder druk te staan. 

De 3 dimensies van continuïteit van zorg 

Continuïteit van zorg kent 3 verschillende dimensies, namelijk persoonlijke, team- en transmurale continuïteit: 

1. Persoonlijke continuïteit betekent een vaste zorgverlener, zoals de huisarts, die de patiënt kent en volgt.
2. Teamcontinuïteit verwijst naar de communicatie en samenwerking binnen een team van zorgverleners, zoals medewerkers van een huisartsenpraktijk.
3. De derde dimensie, transmurale continuïteit, verwijst naar de communicatie en samenwerking en overdracht tussen medewerkers van verschillende zorgsettings, zoals tussen de huisarts en de cardioloog. 

Continuïteit van zorg is meer dan een organisatorisch ideaal; het is de menselijke draad die zorg passend en persoonlijk maakt. Hoe belangrijk is continuïteit van zorg eigenlijk wanneer iemand ongeneeslijk ziek is? Dat willen wij onderzoeken. Met ons ZonMw-project Verbeteren van palliatieve zorg in de huisartsenpraktijk: is continuïteit van zorg de sleutel? willen we zichtbaar maken wat die verbondenheid betekent, en hoe we haar kunnen versterken. Zo werken we aan palliatieve zorg die niet alleen goed geregeld is, maar ook echt dichtbij blijft. 

Ons projectteam bestaat uit huisarts in opleiding en promovenda Puck Hoitinga, huisarts-onderzoeker Eva Bolt, huisarts-onderzoeker Otto Maarsingh en senior onderzoeker Roeline Pasman.

Onderzoeksdoelen

De doelen van het onderzoeksproject Verbeteren van palliatieve zorg in de huisartsenpraktijk: is continuïteit van zorg de sleutel? zijn:

• Inzicht geven in continuïteit van zorg in verschillende situaties, zowel vanuit het perspectief van patiënten als van huisartsen. Daarbij kijken we naar het beloop van respectievelijk: kanker, hartfalen en multimorbiditeit (2 of meer chronische aandoeningen).
• Onderzoeken of en hoe continuïteit in de huisartsenpraktijk samenhangt met de kwaliteit van palliatieve zorg.
• Praktische aanbevelingen formuleren voor patiënten, naasten en zorgverleners om continuïteit van zorg in de palliatieve fase te waarborgen.

Het onderzoek bestaat uit 3 delen:

1. Kwalitatieve interviews
   Gedurende een jaar volgen we circa 20 patiënten in de laatste levensfase met hartfalen, kanker of multimorbiditeit via interviews. Hieruit komt naar voren hoe patiënten continuïteit van zorg en kwaliteit van palliatieve zorg ervaren, hoe de samenwerking en afstemming tussen verschillende zorgverleners verloopt en welke factoren van invloed zijn. Ook houden we interviews met huisartsen en naasten van patiënten om hun kijk op continuïteit van zorg te onderzoeken.
2. Retrospectieve cohortstudie
   In een cohortstudie met ongeveer 3.000 overleden patiënten combineren we data van huisartsendossiers (het Academisch Netwerk Huisartsgeneeskunde Amsterdam) en gegevens van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). We onderzoeken welke patiëntengroepen vaker een lagere continuïteit van zorg hebben, en of er factoren zijn die dit beïnvloeden. Daarnaast onderzoeken we welke invloed continuïteit van zorg heeft op de kwaliteit van palliatieve zorg. Is continuïteit van zorg geassocieerd met proactieve zorgplanning, bezoeken aan de spoedeisende hulp en plaats van overlijden?
3. Werkconferentie
   Ten slotte organiseren we een werkconferentie met zorgverleners, patiënten en naasten. Op basis van de inzichten die dit oplevert, formuleren we aanbevelingen om continuïteit van zorg aan het levenseinde te versterken, met als uiteindelijk doel de eerstelijns palliatieve zorg te verbeteren.

Wilt u meer weten?

Neem dan contact op met arts-onderzoeker Puck Hoitinga via p.hoitinga@amsterdamumc.nl of volg Puck Hoitinga op LinkedIn.