Begrijpelijke preconceptiezorg voor iedereen
Vrouwen met lage gezondheidsvaardigheden lopen meer risico op problemen rond de zwangerschap en geboorte van hun kind. Het project ‘Effectieve preconceptiezorg voor vrouwen met lage gezondheidsvaardigheden’ richtte zich op het bevorderen van de toegankelijkheid en effectiviteit van preconceptiezorg voor deze groep.
Wat gebeurt er als een vrouw met lage gezondheidsvaardigheden een uitnodigingsbrief krijgt voor een kinderwensspreekuur? Dit werd onderzocht in het project ‘Effectieve preconceptiezorg voor vrouwen met lage gezondheidsvaardigheden’. ‘Iemand met lage gezondheidsvaardigheden heeft moeite met het verkrijgen, begrijpen en toepassen van informatie over gezondheid,’ vertelt projectleider Mirjam Fransen. ‘Ons project was ingebed in het project ‘Healthy Pregnancy 4 All’ (HP4All). Een onderdeel van HP4All was een kinderwensspreekuur voor vrouwen uit achterstandswijken. Wij onderzochten het effect van de uitnodigingsbrief voor dit spreekuur. En wat bleek? Het merendeel van de vrouwen had de brief in eerste instantie niet eens gezien.’
Niet voor mij
Uiteindelijk begrepen deze vrouwen de bedoeling van het kinderwensspreekuur wel uit de brief, maar ze voelden zich niet aangesproken. Fransen: ‘Ze dachten dat het spreekuur bedoeld was voor mensen uit risicogroepen en vonden niet dat zij daar bij hoorden. We vervingen de brief door een flyer met weinig tekst, foto’s die de doelgroep aanspraken en een quote die duidelijk maakte dat het kinderwensspreekuur er juist voor iedereen is.’
De flyer verhoogde zowel de attitude van de vrouwen ten aanzien van deelname aan het kinderwensspreekuur als hun begrip van de procedure. ‘Al lijkt het mij nog effectiever om te communiceren via kanalen die deze doelgroep al gebruikt,’ zegt Fransen. ‘Bijvoorbeeld via social media, bloggers en vloggers.
Ander taalgebruik
Fransen onderzocht tijdens het project ook de toegankelijkheid van de website www.zwangerwijzer.nl. Vrouwen kunnen hier testen of er risico’s zijn voor de zwangerschap en de baby. Als er risicofactoren zijn, krijgen ze meteen informatie en advies. Vrouwen met lage gezondheidsvaardigheden bleken moeite te hebben met het invullen van deze online vragenlijst. ‘ZwangerWijzer bevatte ingewikkelde vragen en erg veel tekst,’ licht Fransen toe. ‘Samen met het Erfocentrum pasten we onder andere het taalgebruik aan en vereenvoudigden we de vraagstelling. De huidige herziene versie is gebruiksvriendelijker en beter toegankelijk voor deze doelgroep.’
Heeft u mij begrepen?
Het derde onderdeel van het project bestond uit het interviewen en observeren van zorgverleners. Hieruit kwam naar voren dat het zorgverleners ontbrak aan specifieke vaardigheden om te communiceren met vrouwen met lage gezondheidsvaardigheden. Fransen: ‘Ze maakten bijvoorbeeld nauwelijks gebruik van de teach-back methode, waarbij je op een respectvolle manier vraagt of een cliënt in eigen woorden kan vertellen wat je hebt uitgelegd. Zo kom je erachter of iemand jouw verhaal wel begrepen heeft. Samen met Pharos hebben we toen de bestaande training ‘Effectief communiceren met laaggeletterden’ aangepast voor geboortezorgprofessionals. Tijdens deze training leren zij hun communicatie af te stemmen op deze doelgroep. Dat is ontzettend belangrijk. Want juist deze vrouwen lopen meer risico op complicaties tijdens hun zwangerschap. ’