HVO-Querido zet digitale hulpmiddelen in voor vraagstukken uit de maatschappelijke ggz

We leven in een toenemend digitale samenleving, waar zorg ook steeds vaker digitaal wordt aangeboden. Vooral in kwetsbare groepen heeft lang niet iedereen toegang tot een internetverbinding of smartphones en laptops. Daarnaast ontbreekt het vaak aan digitale vaardigheden, zowel bij de cliënten als medewerkers van zorgorganisaties. 

HVO-Querido wilde hier graag verandering in brengen. Zij zijn een organisatie met ongeveer 70 locaties in de regio Amsterdam. Naast ambulante zorg ondersteunen ze mensen in verblijf- en opvanglocaties. In 2019 begon de organisatie met het ophalen van behoeften en pijnpunten bij cliënten. Daaruit kwamen zaken als geluidsoverlast, toegang tot informatie en moeite met ontspannen naar boven. Met de SET-subsidie werden beschikbare E-health toepassingen voor deze vraagstukken verder onder de aandacht gebracht en geïmplementeerd. Teammanager digitale zorginnovatie, Mindy Asamoah, vertelt hoe het ambitieuze plan steeds meer vorm kreeg gedurende het SET-traject en welke lessen ze meeneemt voor de toekomst.

Het verbeteren van de digitale toegankelijkheid begint al op de website. Daar kunnen mensen namelijk de ‘digitale voordeur’ vinden, een pagina op de website waar cliënten zelf informatie op kunnen doen die bijdraagt aan gezondheid en herstel, bijvoorbeeld over leefstijl. Daarbij was het belangrijk om deze informatie goed vindbaar te maken. ‘Aanvankelijk dachten we aan een apart platform, maar dat vormt weer een nieuwe drempel. Daarom hebben we besloten om alle informatie op 1 plek te verzamelen, via de website waar mensen al bekend mee waren’, zegt Mindy. 

Binnen de SET zijn 4 (E-health) toepassingen geïmplementeerd, die cliënten tijdelijk in bruikleen kunnen krijgen:

• Buur-Oh-Lamp: deze lamp meet het aantal frequenties dat wordt geproduceerd en gloeit rood wanneer het maximum wordt overschreden. Zo hebben cliënten een indicatie dat ze geluidsoverlast veroorzaken en het geluid moeten verlagen. Waar de lamp eerst niet populair was, is er nu een wachtlijst van cliënten die hem willen uitproberen. Tot nu toe zijn er 107 lampen uitgeleend. 
• VR-relax: sommige mensen hebben behoefte aan een wandeling of meditatie, maar ook digitaal kan je met behulp van een VR-bril ontspannen. In totaal hebben 259 cliënten de bril uitgeprobeerd. 
• Smartphone: veel van de cliënten hadden geen toegang tot hardware, zoals bijvoorbeeld een smartphone. Met de SET-subsidie zijn er tot nu toe 654 smartphones beschikbaar gesteld. Cliënten hebben door de smartphones toegang tot zorginformatie en onderhouden beter contact met hun naasten. 
• Digicafé: HVO-Querido organiseerde bijeenkomsten om cliënten te helpen met het verbeteren van hun digitale vaardigheden. 720 cliënten hebben gedurende de bijeenkomsten uitleg gehad van een Digihulp-medewerker. 

Mindy is vooral trots op de toenemende integratie van digitale zorg binnen de organisatie. Haar team werd eerst nog gezien als een vreemde eend in de bijt, en nu is er een multidisciplinaire samenwerking met verschillende teams. En die samenwerking is belangrijk. Zoals Mindy aangeeft: ‘Het betrekken van verschillende werkpakketen heeft enorm geholpen. Om er samen iets moois van te maken, heb je iemand nodig van communicatie, maar ook een beleid en kwaliteit medewerker en iemand die meer weet van de technologie. ’Zo heeft de communicatieafdeling met posters en artikelen op de website van HVO-Querido het belang van digitale zorg onderstreept bij cliënten en medewerkers, en hielp de afdeling beleid en kwaliteit met het borgen van de tools in de processen. 

De digitalisering werd niet door iedereen meteen omarmd. Veel medewerkers vroegen zich af waar Mindy en haar team precies mee bezig waren en wat het doel was van de inzet van de digitale hulpmiddelen. Door verschillende informatieve documenten, zoals de digitale strategie op te stellen, kreeg het onderwerp meer bekendheid. Ook gingen Mindy en haar collega’s langs de verschillende teams om de dialoog aan te gaan en het belang van digitale zorg over te brengen. Nu zijn er binnen de organisatie 23 collega’s opgeleid als ambassadeurs Hybride Zorg.

Ze geeft aan dat de SET-subsidie hiervoor een krachtige impuls was. De subsidie dwong de organisatie om breder te kijken naar het onderwerp van digitalisering. ‘We hadden een kapstok nodig om de inzet van de hulpmiddelen aan op te hangen, en dat werd de digitale zorgvisie’, vertelt Mindy. Uiteindelijk moeten de digitale zorgopties een vast onderdeel worden van de werkprocessen. Alleen als ze geborgd zijn in het werkproces, worden ze niet meer alleen gezien als leuke gadget, maar als een waardig onderdeel van de beschikbare zorg.

Succesvolle implementatie bleek toch meer voeten in de aarde te hebben dan verwacht. Mindy geeft aan dat ze vooral wat meer hadden moeten informeren. Ze zegt: ‘Collega’s vroegen zich af of we ons niet bezig hielden met een luxe, in plaats van de urgente zaken binnen de organisatie. En ik snap waar het vandaan komt, omdat we niet meteen konden uitleggen hoe het aangrijpt op de processen.’ 

Ook het meetbaar maken van de eigen regie van cliënten blijft een ingewikkeld vraagstuk. HVO-Querido spart hier regelmatig over met andere zorgorganisaties. Ze zijn onderdeel van Valente, een samenwerkingsverband van verschillende organisaties die behoren tot de maatschappelijke ggz. 

Mindy heeft veel geleerd van het hele traject. Ze zegt: ‘Begin klein, want in het begin moet je ook veel zelf doen. Je moet de medewerkers op weg helpen, maar ook met de E-health toepassing bezig zijn. Onderschat niet hoeveel tijd en werk daarin zit.’ De organisatie werkte dan ook samen met vrijwilligers om hierin te ondersteunen. Tenslotte richt Mindy zich op het grote waarom. Ze vertelt: ‘Ons werk in de maatschappelijke ggz ondersteunt mensen in kwetsbare situaties. Het is mensgericht en daarom moeten we altijd bedenken voor wie we het doen en waarom we het doen.’