Opereren of even aanzien: goede behandelopties bij kruisbandscheur

Een voorste kruisbandscheur is een veel voorkomende blessure, die in de meeste gevallen tijdens het sporten ontstaat. De voorste kruisband geeft stabiliteit aan de knie en voorkomt dat het onderbeen te veel kan draaien ten opzichte van het bovenbeen. Voor deze blessure zijn twee behandelmogelijkheden gebruikelijk. De eerste is een chirurgische ingreep, de andere bestaat uit drie maanden lang intensief de knie oefenen, onder begeleiding van een fysiotherapeut. In samenspraak met de behandelend orthopedisch chirurg wordt daarna gekeken of een operatie nodig is. De behandelrichtlijn schrijft voor dat patiënten boven de 30 jaar die weinig sporten, de niet-operatieve behandeling als eerste optie aangeboden moeten krijgen. Een chirurgische reconstructie wordt juist aangeraden bij patiënten met instabiliteit van de knie, die niet reageert op fysiotherapie.

Onderzoekers van het Erasmus MC vergeleken beide behandelopties wat betreft effectiviteit en kosten. 167 patiënten werden twee jaar gevolgd, van wie de helft door loting werd geselecteerd voor een vroeg-chirurgische ingreep en de andere voor de conservatieve benadering. Van de laatste groep werd de helft binnen twee jaar alsnog geopereerd. Zes ziekenhuizen namen deel: Erasmus MC, Haaglanden MC, Reinier de Graaf Gasthuis, Albert Schweitzer ziekenhuis, Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis en het St Antonius Ziekenhuis.

De groep patiënten met een voorste kruisbandscheur die een vroege operatieve reconstructie ondergaat, laat een vergelijkbaar herstel zien als patiënten die conservatief behandeld worden. Beide behandelingen kunnen goede opties zijn voor patiënten met een voorste kruisbandscheur, concluderen de onderzoekers. Wel laten de patiënten die later toch een chirurgisch ingreep kregen omdat zij te weinig baat hadden bij fysiotherapie, een trager en minder goed herstel zien tijdens de twee jaar van het onderzoek. In de groep die een vroege chirurgische ingreep kreeg, komt in de follow-up periode vaker een nieuwe kruisband- of meniscusscheur voor.

Toekomstig onderzoek moet aantonen welke behandeling het meest geschikt is voor de individuele patiënt. De Nederlandse Orthopaedische Vereniging heeft dit onderzoeksdoel opgenomen in haar herziene zorgevaluatieagenda. De huidige bevindingen zullen worden opgenomen in de richtlijn voor behandeling van voorste kruisbandletsel.