ZonMw biedt kennissynthese ‘Verslaving aan Middelen’ aan Nationaal Rapporteur Verslavingen prof. dr. Arnt Schellekens

Inzicht verkrijgen

De kennissynthese bevat een inventarisatie van kennis, kennishiaten en een prioritering van actuele onderzoeksvragen over verslaving aan de meest gebruikte middelen (alcohol, tabak, cannabis, cocaïne, opiaten en amfetamines). Gedragsverslavingen vallen buiten deze kennissynthese, die inzichtelijk maakt dat de maatschappelijke impact van problematisch middelengebruik groot is en de geschatte kosten in de tientallen miljarden lopen. Duidelijk is dat alcohol en tabak de meeste schade veroorzaken.

Kennissynthese geschreven in opdracht van ZonMw

ZonMw heeft op dit onderwerp opdracht gegeven tot een kennissynthese. De schrijversgroep, onder leiding van hoogleraar Taco de Vries van het Amsterdam UMC, hoogleraar Gera Nagelhout van de Universiteit Maastricht en Elske Wits van het Instituut voor Onderzoek naar Leefwijzen & Verslaving & team heeft de kennissynthese opgesteld.

Bevindingen

De onderzoekers geven in het rapport aan dat de impact van verslaving op de maatschappij en de volksgezondheid nog steeds enorm groot is en dat de prevalentie van problematisch gebruik niet of nauwelijks daalt. De vele kennishiaten op vrijwel alle deelgebieden en de behoefte aan nieuwe kennis maakt duidelijk dat het onderzoek naar verslaving een sterke en blijvende impuls nodig heeft. Financieringsmogelijkheden voor wetenschappelijk onderzoek naar verslaving zijn beperkt in vergelijking tot andere hersengerelateerde aandoeningen en staan in schril contrast met de grote impact die verslaving heeft.

Het veld geeft aan dat meer onderzoek nodig is en er behoefte is aan handvatten in de praktijk met betrekking tot deze problematiek. In tegenstelling tot veel andere westerse landen (Duitsland, Frankrijk, VS) is er in Nederland geen structureel budget voor verslavingsonderzoek. Ook binnen de huidige programmering van ZonMw is er geen specifieke focus op verslaving(sonderzoek).

De auteurs bepleiten in het syntheserapport om een Nationaal Fonds Verslaving op te richten dat wetenschappelijk onderzoek financiert en dit onder te brengen bij zowel ZonMw als NWO. Financiering ervan zou, naar Frans model, kunnen plaatsvinden vanuit een klein deel (minder dan 0,5%) van de accijnsopbrengsten uit tabak en alcohol en de heffing van kansspelbelasting door de overheid (ruim 4 miljard).
Op die manier kan het problematisch gebruik van middelen ten goede worden aangewend om noodzakelijke kennis te vergaren waarmee datzelfde problematisch gebruik voorkomen dan wel verminderd kan worden.